|

سینمای انقلابی یا سینمای انقلاب؟ (1)

مهرداد حجتي

سینمای ارائه‌شده در 35 دوره جشنواره فیلم فجر انقلابی است یا برخاسته از انقلاب؟ این دو با هم تفاوت آشکاری دارند. انقلابی از عنوانش پیداست که قصد دارد مدام انقلابی عمل کند؛ رویکردش انقلابی است. او می‌خواهد همه‌چیز دگرگون شود و این دگرگونی همچنان ادامه یابد. انقلابي می‌خواهد با انقلاب شرایط مطلوب‌تری به‌وجود آورد. او قوانین دست‌وپاگیر را برنمی‌تابد. هرآنچه که او را زمین‌گیر کند و مانع حرکتش شود را می‌خواهد درهم بشکند. انقلابی، آرمان دارد. برای او افق جایی است که خود با دستان خود باید بسازد. به‌همین‌خاطر است که تن به شرایط موجود نمی‌دهد. آرمان‌خواهی او را همواره در جنب‌وجوش نگه می‌دارد. به هرچیزی غیر از آرمان‌های خود اعتراض می‌کند. حتی ممکن است زمانی از دوستان و هم‌پیمانان خود هم برای رسیدن به آرمان‌هایش دست بکشد. یک انقلابی افشاگر است. او باصراحت کسانی را که سد راهش قرار می‌گیرند افشا می‌کند.او برای رسیدن به ایده‌آل‌هایش قوانینی دارد؛ قوانینی که فقط در چارچوب حرکت‌های انقلابی معنا می‌شوند، اما انقلاب خود یک واقعه است؛ یک رویداد بزرگ. با قطره‌قطره آدم‌ها شکل می‌گیرد و با موجی خروشان همه‌چیز را درهم می‌ریزد. انقلاب اسلامي ایران چنین انقلابی بود؛ انقلابی که همه کشور را درنوردید و به‌یک‌باره همه چیز را دگرگون کرد. ارزش‌های جاری وقت به‌یک‌باره جای خود را به ارزش‌های تازه‌برآمده از شعارهای انقلاب دادند. فرهنگ تغییر کرد. به‌دنبال تغییر در گفتمان فرهنگی جامعه، گفتمان انقلاب حاکم شد؛ گفتمانی که همه را به تغییر دعوت می‌کرد. پشت‌کردن به طاغوت. شاه رفته بود. رژیم شاهنشاهی فروپاشیده بود و کشور نیاز به آرامش و استقرار داشت. به‌همین‌خاطر هم عقلای وقت تصمیم به نهادسازی گرفتند؛ تأسیس مجلس، تشکیل کابینه و تصویب قانون اساسی. اینها همه نشانه‌های خردِ خردورزان آن دوران است؛ کسانی که می‌خواسته‌اند کشور را به ساحل آرامش برسانند و از التهاب بیش‌ازحد آن بکاهند. از آن پس باید همه امور قانونمند می‌شد. چارچوب دوباره باید به امور بازمی‌گشت، اما با تعریف جدید برآمده از انقلاب! سینما نیز از این قاعده مستثنا نبود، اما آیا سینما انقلابی شد؟ این موضوع را در یادداشت بعد پی خواهیم گرفت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.