روسیه میزبان نشستی درباره بحران افغانستان
ميانجيگريهاي بيوقفه مسكو
كاخ كرملين اكنون به دنبال آن است در همه بحرانهاي خاورميانه كه سالها بدون راهحل اساسي مانده است، ميانجيگري كند؛ تا بتواند بيش از گذشته، بر حوزه نفوذش در اين منطقه پرتلاطم جهان بيفزايد. حضور روسيه در خاورميانه از زماني پررنگ شد كه اين كشور بهطور رسمي با عنوان مبارزه با گروههاي تروريستي مانند «داعش»، وارد كارزار خونين سوريه شد. مدتي بعد، مسكو ميزباني از جنبشهاي فلسطيني را بر عهده گرفت و تلاش كرد كاري كه «جان كري»، وزير خارجه سابق ايالات متحده، نيمهتمام و ناموفق گذاشته بود، به پايان ببرد. اكنون نيز نوبت ميانجيگري در بحران افغانستان است و كاخ كرملين قصد دارد پس از سالها، زمينه آشتي طالبان را با دولت كابل مهيا كند؛ امري كه دولت سابق آمريكا با وجود همه تلاشها و برگزاري مذاكرات رسمي و محرمانه، نتوانست روزنه اميدي در آن به وجود آورد. وزارت خارجه روسیه میگوید این کشور میزبان نشستی با حضور قدرتهای منطقهای در ماه جاری میلادی، درباره بحران افغانستان بوده و خواستار حضور شبهنظامیان طالبان در آن نیز هست. «سرگئی لاوروف»، وزیر خارجه روسیه، در جریان کنفرانسی خبری در مسکو با حضور همتای افغان خود، گفت مسکو در اواسط ماه فوریه، میزبان این نشست خواهد بود. به گفته لاوروف، ایران، هند، چین و پاکستان از دیگر شرکتکنندگان در این نشست خواهند بود. وزیر خارجه روسیه همچنین ابراز امیدواری کرده است که شرکتکنندگان در این نشست، «در سطح بالا» در آن شرکت کنند و اين در حالي است كه «بیشتر آنها حضور خود را تأیید کردهاند». او در بخشی دیگر از گفتههای خود از «پافشاری» مسکو برای حضور گروه طالبان در «گفتوگویی سازنده» خبر داده است؛ اما در نشست روسیه، نمایندهای از پیمان آتلانتیک شمالی، «ناتو»، دعوت نشده است. شبهنظامیان طالبان از زمانی که قدرت را از دست دادهاند، تقریبا بیوقفه در حال انجام حملات علیه دولت مرکزی بودهاند. سازمانهای فرادولتی و ناظر بر حقوق بشر، مانند عفو بینالملل، این گروه افراطی را در مواردی به «جنایت جنگی» یا «جنایت» علیه غیرنظامیان متهم کردهاند. از سوی دیگر، گزارش تازه یک گروه عمده ناظر در دولت آمریکا نیز نشان میدهد دولت کابل بهسختی کنترل نیمی از کشور را در دست دارد. همچنین شمار کشتهها و زخمیهای ناشی از درگیریها در آن کشور در سال ۲۰۱۶، به بالاترین سطح در سالهای گذشته رسیده است. روسها خود پیش از این، در زمان شوروی، درگیر نبردی بینتیجه در افغانستان شدهاند؛ نبردی که شماری از کارشناسان و مورخان نتیجه آن را برای شوروی «فاجعهبار» توصیف میکنند. درحالحاضر روسیه، ترکیه و ایران در حال برگزاری مذاکراتی درباره سوریه نیز هستند. «دونالد ترامپ»، رئيسجمهوري آمريكا، در مواردی از «ولادیمیر پوتین»، رئیسجمهوری روسیه، تمجید کرده است؛ اما سیاستمداران آمریکایی، چه از حزب جمهوریخواه چه حزب دموکرات، در چندین مورد از سخنان ترامپ درباره پوتین و دولت روسیه انتقاد کردهاند. هنوز مشخص نیست ایالات متحده چه واکنشی به حضور احتمالی طالبان و ايران در این نشست نشان دهد؛ هرچند با وجود همه ابهامات، «ضمیر کابلوف»، نماینده ویژه پوتین در امور افغانستان، ميگويد مسکو آماده است تا واشنگتن را نیز در نشست ششجانبه در زمینه مسئله افغانستان، دعوت كند. او افزود: وزرای کشورهای شرکتکننده در کنفرانس مسکو، مخالفتی با حضور واشنگتن در این نشست ندارند؛ البته درصورتیکه آمریکا خواستار ایفای نقش سازندهای با کشورهای منطقه باشد. توافقنامه محرمانه با اسرائیل در همين حال، یک پایگاه اطلاعرسانی روس از انعقاد توافقنامه محرمانه میان مسکو و تلآویو درباره سوریه خبر داد که بنای عمل آن، در یک سال گذشته بوده است. پایگاه اطلاعرسانی «راسیسکایا» با بیان اینکه نیروی هوایی اسرائیل بدون ممانعت روسیه حملاتش را به سوریه افزایش داده است، نوشت: این موضوع مربوط به همین توافقنامه محرمانه بوده است. بر اساس این گزارش، اسرائیلیها تلاش میکنند در مسیر تحویل تسلیحات به جنبش لبنانی حزبالله ، مزاحمت ایجاد کنند. منابعی موثق در مسکو و تلآویو تصریح میکنند بین روسیه و اسرائیل توافقنامه محرمانهای در راستای کاهش تشنجات و بهویژه برای برخوردنکردن هواپیماهای روسی و اسرائیلی بر فراز آسمان سوریه، منعقد شده است. به گزارش فرانسویها، درباره شرایط همکاری متقابل بین نظامیان روسیه و اسرائیل، در مذاکرات ماه مارس 2016 بین «ولاديمير پوتین»، رئيسجمهوري روسيه و «بنيامين نتانیاهو»، نخستوزير اسرائيل، گفتوگو شده است. آنها طرف روسی را متقاعد کردهاند که هدف اسرائیلیها، اجازهندادن تحویل تسلیحات بهویژه موشکهای هدایتشونده به لبنان و بلندیهای جولان و به تشکلات تسلیحاتی است. اسرائیلیها با قاطعیت قول دادهاند در مناقشه بین دمشق و جنگجویان سوری دخالت نکنند و در مقابل روسیه نیز به هواپیماها و اقدامات اسرائیل علیه اهداف مدنظر خود که باعث تقویت توان نظامی حزبالله میشود، متعرض نشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.