اردوغان و ترامپ تلفنی بر سر «الباب» و «رقه» توافق كردند
بُرد اردوغان از پيروزي ترامپ
پس از سالها کشمکش میان آنکارا و واشنگتن در دوران ریاستجمهوری باراک اوباما، حالا و از زمان قدرتگرفتن دونالد ترامپ، رجب طیب اردوغان امیدوار است روابط خود با ایالات متحده را بازسازی کند و طرحهای خود در منطقه را از قبل این همکاری پیش ببرد. اردوغان سهشنبهشب و ساعاتی پیش از اخراج جمعی صدها کارمند دولت، با دونالد ترامپ، رئیسجمهوری جدید آمریکا، تلفنی گفتوگو کرد و دو طرف درباره عملیات مشترک علیه داعش در شهرهای الباب و رقه در سوریه به توافق رسیدند. به گفته منابع دفتر ریاستجمهوری ترکیه، دو طرف در این گفتوگوی 45دقیقهای درباره مسائلی نظیر ایجاد منطقه امن در سوریه، بحران پناهجویان و مبارزه با تروریسم بحث کردند. براساس گزارشها، اردوغان همچنین از ایالاتمتحده خواسته حمایت خود از کردهای سوریه (مبارزان یگانهای مدافع خلق) را متوقف کند. کاخ سفید نیز با انتشار بیانیهای اعلام کرد دو طرف در این تماس تلفنی بر تعهدات مشترک خود در مبارزه با تروریسم با تمامی اشکال آن تأکید کردند. همچنین ترامپ در این گفتوگوی تلفنی از کمکهای ترکیه در مبارزه علیه داعش تقدیر و بر حمایت ایالات متحده از ترکیه به عنوان شریکی «استراتژیک» و متحد ناتو تأکید کرد. حمایت دولت آمریکا از نیروهای کرد سوریه در سالهای اخیر یکی از جدیترین اختلافات اردوغان و اوباما بود و رئیسجمهوری ترکیه امیدوار است بهبود روابط ترکیه و آمریکا در زمان ریاستجمهوری ترامپ، یگانهای مدافع خلق را تضعیف کند. بااینهمه، روز دوشنبه نیروهای سوریه دموکراتیک (sdf) مورد حمایت ایالاتمتحده که کردها هم بخشی از آن هستند، فاز جدیدی از مبارزه با داعش را در رقه، پایتخت خودخوانده این گروه تروریستی در سوریه، آغاز کردند. براساس گزارشها، نیروهای ارتش سوریه دموکراتیک در دور سوم عملیات آزادسازی رقه به 22کیلومتری این شهر رسیدهاند و 9 روستای دیگر را از دست داعش آزاد کردهاند. ترکیه، یکی از اعضای ناتو و بخشی از ائتلاف به رهبری ایالاتمتحده علیه داعش، بارها گفته میخواهد در عملیات آزادسازی رقه مشارکت کند اما همزمان خواستار بیرونراندن یگانهای مدافع خلق از این عملیات شده است. یکی از هراسهای ترکیه در سالهای اخیر قدرتگرفتن کردهای سوریه در مرز ترکیه بوده است و ازهمینرو از هر ترفندی بهره گرفته تا کردهای این منطقه را سرکوب کند. ترکیه یگانهای مدافع خلق را سازمانی تروریستی میخواند و بر این باور است این گروه به شورش کردهای ترکیه در درون این کشور دامن زده، اما ایالات متحده شبهنظامیان کرد را بزرگترین همکار خود در مبارزه با داعش در سوریه میداند. جنگندههای آمریکایی با همکاری زمینی یگانهای مدافع خلق پیروزیهای چشمگیری در مبارزه با داعش بهدست آوردند و شهر کوبانی، یکی از کلیدیترین شهرهای منطقه روژاوا (کردستان سوریه) در نتیجه مبارزات بیامان کردها و پشتیبانی هوایی جنگندههای آمریکایی بیش از یک سال پیش آزاد شد. دراینمیان، ارتش ترکیه و گروههای شورشی مورد حمایت این کشور در سوریه مبارزاتی جداگانه را در اطراف شهر الباب در شمال شرقی حلب آغاز کردند. آنکارا پیشتر از آمریکا به خاطر حمایتنكردن از نیروهای ترکیه در این درگیریها انتقاد کرده بود اما براساس گزارشها، ترامپ در گفتوگوی تلفنی اخیر خود با اردوغان اعلام کرده ترکیه شریک استراتژیک و متحد ناتو است و ازهمینرو واشنگتن از این کشور حمایت خواهد کرد. در پی این تماس تلفنی و در راستای نزدیکی بیشتر دو کشور پس از پایان ریاستجمهوری باراک اوباما، رسانههای ترکیه گزارش دادند مایک پمپئو، رئیس جدید سازمان سیا، در اولین سفر رسمی خود امروز به ترکیه سفر میکند. اگرچه اظهارات رسمی اندکی درباره اهداف این سفر منتشر شده اما برپایه گمانهزنیها اردوغان احتمالا در این دیدار درباره پشتیبانی آمریکا از مبارزان کرد در شمال سوریه، ایجاد منطقه امن برای پناهجویان و همچنین حمایت بیشتر ائتلاف به رهبری آمریکا از کمپین ترکیه در الباب صحبت خواهد کرد. به احتمال فراوان، استرداد «فتحالله گولن»، روحانی در تبعید ترکیه که آنکارا او را به سازماندهی کودتای نافرجام ماه جولای متهم میکند هم یکی دیگر از خواستههای آنکارا از واشنگتن است.
دور جدید پاکسازی مخالفان در ترکیه دولت ترکیه دور جدید پاکسازی مخالفان را آغاز کرده و به نظر میرسد رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، بدون هیچ ترمز داخلی و خارجی این مسیر را تا قلعوقمع همه مخالفان خود ادامه میدهد. از زمان کودتای نافرجام 15 جولای ترکیه، روزی نبوده که خبر بازداشت گروهی از مخالفان رئیسجمهور و دستگاه قدرت عریضوطویلش منتشر نشود. در تازهترین دور این پاکسازیها، رجب طیب اردوغان با صدور فرمانی، چهار هزار و 464 کارمند دولت را برکنار کرد. اتهامها مانند گذشته بود: همکاری با گروههای تروریستی، دستداشتن در کودتای ماه جولای و تهدید علیه امنیت ملی. اخراجهای گسترده کارمندان دولتی سهشنبهشب بهطور رسمی اعلام شد و برپایه آن بخش آموزش با دوهزارو ۵۸۵ نفر اخراجی بیشترین تعداد برکناریها را دارد. بیشتر اخراجیها آموزگار هستند. ۳۳۰ نفر از کارکنان دانشگاهها نیز اخراج شدند. در بین نیروهای پلیس و ژاندارمری درمجموع هزار و ۳۱۰ کارمند اخراج شدند. همچنین در بین اعضای کمیسیونهای انتخاباتی، شبکه تلویزیونی تیآرتی، وزارت اتحادیه اروپا و وزارت خارجه مقامات دیگری از کار برکنار شدند. این اخراجها بر اساس یک دستور جدید به اجرا گذاشته شده است. اخراجهای گسترده تاکنون بسیار بحثبرانگیز بوده و منتقدان این سؤال را مطرح میکنند که چرا کسانی که از کار برکنار شدهاند بدون آنکه بهشکل رسمی محاکمه شوند و در برابر دادگاههای عادلانه قرار گیرند مورد مجازات قرار میگیرند. اگرچه پیش از کودتای ناکام نظامیان در ترکیه هم دولت اردوغان این کشور را از پایههای سکولار آن جدا کرده و در روند دیکتاتوری و اقتدارگرایی قرار گرفته بود، اما کودتا و در پی آن برقراری وضعیت فوقالعاده بستر مناسبی را برای تاختوتاز دولت ترکیه علیه مخالفان فراهم کرده است. حالا دوره جدیدی در ترکیه شکل گرفته و اردوغان با صدور دستوراتی جدید بر این کشور حکمرانی میکند. این دستورات قدرت قانونی دارند و با صدور آنها به اجرا گذاشته میشوند، دراینمیان پارلمان تنها میتواند پس از صدور فرمانها آنها را تأیید کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.