درباره روز فناوری فضایی
وعدههای بدون عمل
سیروس برزو
ایران با پرتاب موفقیتآمیز ماهواره امید در ۱۴ بهمن سال ۱۳۸۷، به جمع کشورهای دارای توانایی پرتاب ماهواره پیوست و پس از آن هرساله ۱۴ بهمن بهعنوان روز ملی فناوری فضایی در ایران جشن گرفته میشود تا ضمن اعلام فعالیتهای انجامشده در سال قبل، برنامه توسعه فناوری فضایی در سال بعد به اطلاع مردم برسد.روز ملی فناوری فضایی در سال ۸۸ با خبر پرتاب موفقیتآمیز راکت کاوشگر سه حامل محمولهای زیستی شامل لاکپشت، کرم، موش و نمونههای سلولی همراه بود. همچنین از ماکت ماهوارههای طلوع، ماهواره مصباح دو، نوید علموصنعت و ماکت ماهوارهبر سیمرغ و موتور ماهوارهبر آن رونمایی شد. روز ملی فناوری فضایی در سال ۸۹ بدون آنکه مشخص شود سرنوشت آنچه در سال قبل رونمایی شده به کجا انجامیده و در چه مرحلهای است، از ماکت چهار ماهواره ظفر، رصد، فجر، دانشجویی امیرکبیر و همچنین ماکت موتور ماهوارهبر سفیر و زیستی کاوشگر ۴ رونمایی شد. در یک سال بعد در روز ملی فناوری فضایی سال ۹۰ ماهواره نوید با موفقیت در مدار قرار گرفت، اما همچنان از وعدههای مربوط به ماهوارههای طلوع، مصباح دو، نوید علم و صنعت، ظفر، رصد، فجر و دانشجویی امیرکبیر خبری به گوش مردم نرسید. در روز ملی فناوری فضایی سال ۹۱ گرچه طبق معمول هرساله، مراسم ویژه به صرف چای و شیرینی و ناهار، برگزار شد، اما باز هم بدون آنکه به اطلاع مردم برسانند که شش، هفت ماهواره رونمایی شده در سالهای قبل در چه وضعیتی هستند، از ماکت ماهوارههای ناهید و ماهواره زهره رونمایی شد! البته نخستین میمون پرتابشده به فضا که زنده به زمین بازگشت، در معرض تماشای بازدیدکنندگان قرار گرفت. در سال بعد؛ یعنی سال ۹۲ همزمان از دو ماهواره تدبیر و خلیجفارس رونمایی شد. البته برخی هم موفق به دیدن فرگام دومین میمون فضانورد ایرانی شدند که در مهر همان سال به فضا پرتاب شده بود. در 14 بهمن سال ۹۳ ماهواره فجر به فضا پرتاب شد، ولی مراسم روز ملی فناوری فضایی، دو هفته پس از پرتاب ماهواره «فجر» انجام شد و در آن از یک ماکت تحت عنوان ماکآپ فضاپیمای سرنشیندار ایرانی رونمایی شد. در سال 94 مراسم بزرگداشت روز فناوری با شعار «فناوری فضایی، توسعه متوازن، آیندهای پرامید» و با حضور رئیسجمهوری و وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار شد. در این مراسم، طبق سنوات گذشته، از ماهواره دانشجویی دوستی رونمایی شد! و اما امسال، باز هم بدون آنکه هیچ خبری از اقدام برای بهرهبرداری از ماهوارههایی که سالهاست فقط از ماکت آنها رونمایی میشود و خبری از پرتاب و بهکارگیری آنها در دست نیست، مراسم تشریفاتی روز ملی فناوری البته یک روز زودتر و با شعار «فناوری فضایی، اقتصاد مقاومتی، آیندهای توانمند» با حضور همان مقامات سال قبل، یعنی رئیسجمهور و وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات برگزار و باز هم بدون اشاره به وعدههای گذشته، از ماکت ماهوارههای ناهید١ و پیام امیرکبیر و سامانه انتقال مداری سامان١ رونمایی شد! ظاهرا این وعدههای دورودراز همچنان ادامه دارد! در پایان ذکر یک نکته ضروری است. در سالهای اخیر دستاوردهای فضایی ایران موجبات غرور ملی کشور را فراهم آورده است و مردم همچنان چشمانتظار گامهای بزرگتر و دستاوردهای مهمتر هستند، اما این موضوع نباید باعث شود که گمان کنیم عرصه فضا، بستر مناسبی برای تبلیغات است. هرچندبايد دستاوردهای واقعی تبلیغ شوند، اما نباید در معرفی این دستاوردها بزرگنمایی کرد یا وعدههایی داد که موجب افزایش غیرواقعبینانه انتظارها شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.