بلا تکلیفی «اماک»
تذکر کتبی جواد کاظمنسب الباجی، نماینده اهواز، در مجلس شورای اسلامی به وزیر نفت که در تاریخ 10 بهمنماه جاری اعلام وصول شد درخصوص ناکارآمدی و نیمهتمامی پروژه جمعآوری گازهای همراه هفتمخزن نفتی در خوزستان (اماک) بار دیگر مسئله آلودگیهای زیستمحیطی حاصل از صنعت نفت را خبرساز کرد. اماک قرار بود روزانه 240 میلیون فوتمکعب گاز مخازن اهواز، منصوری، مارون، آب تیمور و کوپال را شیرینسازی كرده و پس از اضافهکردن گاز شیرین به خط لوله سراسری گاز ترش باقیمانده به وسیله خط لوله به واحد گاز ترش و اسیدی شیمیایی رازی فرستاده شود. اما مشکل اصلی در پروژههای جمعآوری گاز همراه نفت بازگشت ضعیفتر سرمایه نسبت به سرمایهگذاری در توسعه میادین نفت و گاز بوده و از سویی نیاز به تکنولوژی بالاتر و فرایندهای بیشتر برای تبدیل گاز همراه به محصول قابل فروش در مقایسه با فراورش گاز تولیدی در میادین گازی چالش مضاعفی را براي ساخت و راهاندازی واحدهای پروژه جمعآوری گاز همراه به وجود آورده است. برخلاف میادین گازی با آغاز تولید از میادین نفتی گاز همراه به عنوان محصول جانبی تلقی شده و به دلیل نبود تأسیسات فراورشی بهناچار سوزانده میشود که خود باعث آلایندگی هوا، آب و خاک میشود و همچنین در مواردی که حجم گاز همراه تولیدی از حد مشخصی پایینتر باشد جمعآوری آن اقتصادی نیست. امروزه با افزایش دغدغههای زیستمحیطی در دنیا استفاده از سامانههای بدون مشعل و بازیابی گازهای ارسالی به مشعل بهشدت متداول شده است و پیش از شروع به توسعه میدان تمامی تدابیر زیستمحیطی آن اندیشیده میشود. اماک پس از طراحی تا سالها تخصیص اعتبار نیافت و در اولویت طرحهای وزارت نفت قرار نگرفت چون طرحهای زیستمحیطی و جمعآوری گاز همراه ترجیح اول سیاستهای کلان نفت نبودند بلکه افزایش تولید و توسعه میادین البته بدون تمهیدات زیستمحیطی طرفداران بیشتری در میان تصمیمگیران ردهبالا داشت و البته ایفانشدن نقش کلیدی از سوي سازمان محیط زیست و HSE نفت نیز در جای خود محل علامت سؤال است پس از آن نیز تحریم از مهمترین عوامل پیشروی کند پروژه بود؛ سرانجام از طراحی تا بهرهبرداری اولین واحد اماک چیزی حدود 11 سال گذشت و با توجه به کاهش فشار و تخلیه مخزن بر اثر تولید و تغییر نرخ تولید نفت، گاز و آب مشکلات جدیدی در فرایند به وجود آمد که علت اصلی آن نه طراحی اشتباه بلکه عدم تطابق زمان بهرهبرداری با زمان پیشبینیشده در طراحی بوده است و امروز پس از گذشت 25 سال از شروع طراحیها و با وجود تکمیلشدن بیش از 80 درصد پروژه متأسفانه مهمترین بخش زیستمحیطی آن که باعث جلوگیری از سوزاندن گاز ترش میشد یعنی همان انتقال گاز ترش به رازی ناتمام تبدیل شده است. شاید کاظمنسب به عنوان نمایندهای حامی دولت و نفر اول لیست امید در اهواز به خوبی بداند که وزیر نفت فعلی کمترین سهم را در ناتمامماندن پروژه دارد اما لزوم تکمیلشدن هرچهزودتر اماک و اجرای پروژههای مشابه در خوزستان براي بهحداقلرساندن مشعلهایی که متأسفانه به نوعی به نماد صنعت تبدیل شدهاند احساس میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.