|

راهکارهایی برای پیشگیری از حادثه پلاسکو

محمد توسلی

حادثه ریزش ساختمان پلاسکو روز پنجشنبه 30 دی‌ماه 1395 بعد از درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی و مراسم تشییع جنازه مردمی و گسترده روز سه‌شنبه 21 دی‌ماه 1395 آن مرحوم، مهم‌ترین رخداد کشور بود و عنوان اصلی همه رسانه‌های رسمی و مجازی داخلی و خارجی را به خود اختصاص داد و با وجود گذشت روزهای متمادی به خاطر این حادثه دردناک و تلخ از التهاب و فضای احساسی و همدردی عمومی جامعه کاسته نشده است. عملیات آواربرداری روز جمعه 8/11/95 پایان یافت. بخشی از واکنش‌ها؛ اظهار تأسف و همدردی با خانواده‌های آتش‌نشانان است که با وجود محدودیت امکانات و ضعف مدیریت با فداکاری و ایثار جان به وظیفه خود عمل کردند. همه مقامات مسئول کشور به خانواده‌های آتش‌نشانان قربانی این حادثه تسلیت گفتند و با بازدید از محل حادثه به موضوع نحوه مدیریت بحران به‌وجودآمده رسیدگی کردند و برای جبران خسارات وارده حدود 560 واحد تجاری و چهار هزار نفري که شغل خود را از دست داده‌اند، تعهداتی مطرح کردند. رئیس‌جمهور محترم پس از بازدید از محل و ابراز تأسف و اندوه فراوان به خاطر این حادثه تلخ و آسیب‌دیدن تعدادی از مردم و آتش‌نشانان پرشهامت اظهار کردند: «باید برنامه‌ریزی شود تا این حوادث کمتر اتفاق بیفتد» و دولت یک روز را عزای عمومی اعلام کرد. شهردار تهران، اعضای شورای شهر و هیئت‌مدیره واحدهای صنفی و کسبه ساختمان‌ پلاسکو و همچنین بنیاد مستضعفان، مالک کنونی ساختمان، در رسانه‌ها درخصوص علل این حادثه و اقدامات صورت‌گرفته و انتظارات و برنامه‌های آینده اظهارنظرهای متفاوتی مطرح کردند، اما تاکنون هیچ شخص یا نهادی مسئولیت این حادثه غمبار و سنگین اجتماعی را بر عهده نگرفته است. از سوی دیگر رسانه‌ها، حقوق‌دانان و مدیریت شهر تهران و برخی از اعضای شورای شهر ضمن ارائه اخبار لحظه به لحظه رخدادهای این حادثه، نظرهایی نیز ابراز کرده‌اند که به اختصار به برخی از آنها و همچنین اقدامات اعلام‌شده، اشاره می‌شود: ‌ شهرداری تهران، مطابق بند 14 از ماده 55 قانون شهرداری‌ها، مسئول مستقیم این حادثه است. زیرا با وجود ارسال اخطارهای مکرر به هیئت‌مدیره ساختمان و مالک آن و اطلاع‌رسانی به وزارت کار و امور اجتماعی به وظیفه قانونی خود، درخصوص تأمین ایمنی شهروندان، عمل نکرده است. ‌ اعضای شورای شهر تهران که مطابق قانون از سوی شهروندان مسئولیت نظارت بر عملکرد مدیریت شهرداری را برعهده دارند، نتوانسته‌اند به‌موقع به وظیفه خود عمل کنند. ‌ مالک ساختمان، بنیاد مستضعفان، با وجود دریافت اخطارهای مکرر از سوی شهرداری تهران و پیگیری‌های هیئت‌مدیره و واحدهای صنفی ساختمان پلاسکو به وظیفه خود عمل نکرده است. ‌ سازمان آتش‌نشانی از مدیریت، اعتبارات و تجهیزات لازم برای انجام وظایف خود در این گونه شرایط بحرانی برخوردار نبوده است، اما آتش‌نشانان با فداکاری به وظیفه خود عمل کرده‌اند. ‌ بازرسی وزارت کار و امور اجتماعی که در جریان اخطارهای شهرداری تهران بوده چرا به‌موقع پاساژ پلاسکو را پلمب نکرده است؟ ‌ برخی اعضای شورای شهر: «پلاسکو در آتش بی‌خردی سوخت»، برای روشن‌شدن مقصر یا مقصران کمیته حقیقت‌یاب تشکیل شود و به سوءاستفاده از جان‌فشانی آتش‌نشان‌ها رسیدگی شود. ‌ مقصر خود شهروندان هستند که افراد متخصص و ذی‌صلاح را برای مدیریت شورای شهر انتخاب نکرده‌اند. ‌ اگر مدیریت شهر تهران توان مدیریت بحران درخصوص یک حادثه آتش‌سوزی و فروریختن ساختمان پلاسکو را ندارد؛ با وجود ساختمان‌های بی‌شمار مشابه پلاسکو در شهر و در شرایط احتمالی زلزله چگونه عمل خواهد کرد و چه بر سر شهروندان خواهد آمد؟ ‌ نماینده مردم تهران در مجلس: «ریزش ساختمان پلاسکو حکایت از نقص سیستم ما در حوزه مدیریت شهری دارد. مجلس آمادگی رفع اساسی این مشکل را با وضع قوانین محکم دارد». ‌ رسیدگی به حادثه ریزش ساختمان پلاسکو در دستور کار مجلس قرار گرفته است. ‌ یک روز پس از پایان آواربرداری و اعلام رسمی تعداد قربانان این حادثه با توجه به ابهامات مطرح‌شده در این خصوص؛ به دستور رئیس‌جمهور هیئت ویژه گزارش ملی بررسی حادثه پلاسکو مرکب از 10 شخصیت علمی و کارشناسی تشکیل شد تا در دو ماه گزارش خود را برای اطلاع به مردم منتشر کند. ‌‌‌‌‌ راقم این سطور لازم می‌داند به‌عنوان یک شهروند تأسف و تأثر خود را به خاطر جان‌‌باختن جمعی از آتش‌نشانان فداکار و شهروندان ساکن ساختمان پلاسکو ابراز کند و به خانواده‌های آنان تسلیت بگوید. اما با توجه به سوابق خود در مدیریت شهر تهران نمی‌تواند از کنار این حادثه بی‌تفاوت بگذرد و به ریشه‌یابی علل این حادثه و ارائه راه‌حل‌های مدیریتی و کارشناسی برای پیشگیری از چنین حوادثی نپردازد. به امید آنکه پیامد درس‌ها و عبرت‌های فروریختن پاساژ پلاسکو فرصتی برای اصلاح ساختار مدیریت شهر تهران و تأمین سلامت زیست، ایمنی و آرامش شهروندان که از حقوق اساسی آنان است، فراهم کند. ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ساختمان 17طبقه پلاسکو در سال‌های 39 تا 41 به وسیله شرکت ساختمانی گاما اجرا شده است. اتفاقا نویسنده در سال 1339 کارآموزی سال سوم دانشکده فنی خود را در پروژه لوله‌کشی شهر قوچان که به وسیله شرکت گاما اجرا می‌شد، گذراند و مدیریت اجرای آن پروژه را برعهده داشت و پس از فارغ‌التحصیل‌شدن در سال 1340 به درخواست مدیریت شرکت گاما برای تکمیل عملیات اجرائی پروژه لوله‌کشی شهر قوچان با شرکت گاما همکاری داشت و در جریان اجرای پروژه پاساژ پلاسکو قرار گرفت. طرح این ساختمان عینا از طرح پروژه‌ای که قبلا در ا

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.