ناطقنوري در بيمارستان بستري شد
مهسا جزینی
یک روز بعد از انتشار گفتوگویش با «شفقنا» دچار عارضه قلبی شد. به گزارش خبرگزاریها، علیاکبر ناطقنوری روز گذشته بلافاصله بعد از این اتفاق در یکی از بیمارستانهای تهران بستری شد. ایرنا نوشته که او آنژیوگرافی شده است. یکی از نزدیکان او گفته است: «مشکل تحت کنترل است و خطر برطرف شده است». دیروز نهاوندیان، رئیس دفتر روحانی، محمدعلی نجفی، سیف، رئیس بانک مرکزی و شهیدی محلاتی رئیس بنیاد شهید و باجناقش از ناطقنوری دیدن کردند. وزیر بهداشت هم تلفنی با او گفتوگو کرده است. حجتالاسلام ناطقنوری اخیرا سخنران مراسم هفتم مرحوم آیتالله هاشمیرفسنجانی بود. شاید احساس نزدیکی ناطق با هاشمی بود که باعث شد در برنامهای تلویزیونی که همان روزهای فوت هاشمی پخش شد، چند بار بغض کند و بگوید: «مرحوم آقای هاشمی را جزء بهترینهایی که امیرالمؤمنین(ع) فرمود، میدانم». ناطقنوری سال ٧٦ قول داده بود راه هاشمی را برود. حوادث، مسیرشان را برای چند سال از هم جدا کرد. ناطق چندسالی به شیخوخیت اردوگاه اصولگرایی رسید ولی هاشمی به سمت اصلاحطلبی کوچید. اما اکنون که دیگر هاشمی در قید حیات نیست، ناطقنوری از عقبه اصولگرای خود کنده شده و دیگر تمایلی به ایفای نقش شیخوخیت در این جریان ندارد. بهطور مشخص منتقد برخی رفتارهای اصولگرایان در ماجرای احمدینژاد و هاشمی بود و هست و برای همین هم از جامعه روحانیت قهر کرد اما نقدهایش به تیزی هاشمی نیست. سخنران مراسم شب هفتم رئیس سابق مجمع تشخیص مصلحت نظام، مانند آن مرحوم، دورهای از مهجوریت را تجربه کرده است. آن هم در شرایطی که اصلا تصورش را هم نمیکرد. ناطقی که به گمان خود تجربهای خوب و پذیرفتنی از ریاست بر مجلس پنجم داشت، حمایت ششدانگ جناح راست را داشت و پیشبینیاش این بود که همان کافی است تا یکراست از پارلمان به ریاستجمهوری برسد. برای همین سال ٧٦ گفته بود که راه هاشمی را ادامه میدهد و خود را یک سیاستورز عملگرا توصیف کرده بود که قرار نیست رفتاری غیرمعمول از او سر بزند، اما ناگهان با عدم اقبال عمومی روبهرو شد. او که در آستانه انتخابات ٧٦ در گفتوگو با روزنامه «فرانکفورت آلگامنیه» خود را «سیاستمداری میانهرو» توصیف کرده، نتوانست بر رقیب اصلاحطلبش پیروز شود. این ناکامی آنقدر سنگین بود که باعث شد ناطقنوری برخلاف هاشمی، دیگر خود را در مظان هیچ انتخابی قرار ندهد. ناطقنوری در یک مصاحبه درباره علت رأینیاوردن خود در سال 76 به مسئله اصولگرایی خود و جناحش اشاره کرده و گفته بود: «ما خیلی توجه به جو جامعه و جوانان و اینطور مسائل نداشتیم، مثلا در میزگرد انتخاباتی تلویزیون از من سؤال شد در مجلس برای بخش فرهنگ چه کاری کردید؟ من به قانون منع استفاده از تجهیزات ماهواره اشاره کردم و این را از افتخارات خود میدانم، خب این حرف که رأی نمیآورد، این حرف رأی آدم را خراب میکند». ناطق بعدا به جنبههای بیشتری از دلایل رأینیاوردنش و خیلی مسائل دیگر، حتی وضعیت روحانیون و جایگاهشان در جامعه و انتظار مردم از آنها پرداخت؛ اینها را میتوان بهنوعی انتقاد از خود هم تشبیه کرد؛ وقتی او از لزوم بهروزبودن حوزهها سخن میگوید و اینکه مردم از روحانیون توقع دارند: «چند سال قبل به خدمت مراجع رسیدم، خدمت آیتالله مکارم عرض کردم به ذهن من میرسد که سطح حوزه و سطح معلومات طلبهها بسیار پایین آمده است». شوک اصولگرایی بااینحال ضربه نهایی را نه رأینیاوردنش بلکه اردوگاه اصولگرایی به او زد. غافلگیری رأینیاوردنش کافی نبود که تحلیلهای دوستان جناح راست هم زخم او را تازه میکرد. وقتی قرار بود فهرست اصولگرایان مجلس ششم را ببندند، ناطق خود خواست که حضور نداشته باشد، بادامچیان هم بعدا درباره انتخابات ٧٦ گفته بود: «باید یک چهره جدید میآوردیم...». آنها از اینکه از کسی حمایت کرده بودند که خودش را در مسیر هاشمی تعریف کرده بود، احساس غبن میکردند. این نقدها به گوش ناطق نمیرسید؟ قطعا میرسید، ظاهرا برای اصولگرایان، ناطق تقریبا چهرهای تمامشده بود. او ولی تصمیم گرفته بود نقش شیخوخیت را در جریان اصولگرا بازی کند. در راستای ایفای همین نقش شیخوخیت بود که در انتخابات سال ٨٤ برخلاف تمایل جامعه روحانیت مبارز، رئیس شورای هماهنگی نیروهای انقلاب شد؛ تا پیش از آن نقش محوری در انتخابات را جامعه روحانیت مبارز ایفا میکرد. این اختلاف ادامه هم پیدا کرد و درحالیکه آیتالله مهدویکنی رئیس جامعه روحانیت مبارز متمایل به علیاکبر ولایتی بود اما ناطقنوری با علی لاریجانی همراهی بیشتری داشت. این پیشزمینه بود تا اینکه اصولگرایان در انتخابات 84 وقتی خود را در برابر دو گزینه هاشمی و احمدینژاد دیدند، به سمت احمدینژاد کوچ کردند. همان کسی که ناطق معتقد بود طرحهایش در شورای هماهنگی نیروهای انقلاب «فضایی» بوده است. در چهار سال نخست دولت نهم او از معدود اصولگرایان منتقد احمدینژاد بود؛ درحالیکه اصولگرایان در کنار احمدینژاد بودند و ناطق تقریبا تنها. توصیف خودش از مسیر سیاستورزیاش این بود: «از این به بعد در سیاست تنها عمل میکنم». ناطقنوری در انتخابات خبرگان بعدی هم شرکت نکرد و در پاسخ به این سؤال که آیا حضورنیافتنش در انتخابات بهدلیل شکست در انتخابات ریاستجمهوری است، گفت:خیر، دلش نمیخواهد در هیچ انتخاباتی شرکت کند. در دوران دولت نخست احمدینژاد هم نشانهای از اینکه اصولگرایان تمایلی به محورقراردادن دوباره ناطق داشته باشند، وجود نداشت؛ نهتنها تمایلی نبود، بلکه ناطق از سوی بخشی از اصولگرایان متمایل به احمدینژاد یا جریانهای تندرو با حمله و هجمه هم روبهرو میشد. وقتی سال 91 در شب قدر در حرم امام رضا(ع) مشغول سخنرانی بود و از عدالت سخن میگفت، با حمله و هتاکی عدهای از مستعمین روبهرو شد؛ آنها بطریهای خالی آب را به سمت او پرتاب میکردند. با رقیب بعد از22 سال هاشمی و ناطق جدا جدا مسیری را رفتند که شاید نمیشد حدس زد جایی به هم خواهند رسید؛ یک اتفاق یعنی مناظرههای انتخاباتی سال 88 که احمدینژاد هر دو را هدف گرفت، نقطه اتصال این دو نفر بود. ادامه در صفحه 19یک روز بعد از انتشار گفتوگویش با «شفقنا» دچار عارضه قلبی شد. به گزارش خبرگزاریها، علیاکبر ناطقنوری روز گذشته بلافاصله بعد از این اتفاق در یکی از بیمارستانهای تهران بستری شد. ایرنا نوشته که او آنژیوگرافی شده است. یکی از نزدیکان او گفته است: «مشکل تحت کنترل است و خطر برطرف شده است». دیروز نهاوندیان، رئیس دفتر روحانی، محمدعلی نجفی، سیف، رئیس بانک مرکزی و شهیدی محلاتی رئیس بنیاد شهید و باجناقش از ناطقنوری دیدن کردند. وزیر بهداشت هم تلفنی با او گفتوگو کرده است. حجتالاسلام ناطقنوری اخیرا سخنران مراسم هفتم مرحوم آیتالله هاشمیرفسنجانی بود. شاید احساس نزدیکی ناطق با هاشمی بود که باعث شد در برنامهای تلویزیونی که همان روزهای فوت هاشمی پخش شد، چند بار بغض کند و بگوید: «مرحوم آقای هاشمی را جزء بهترینهایی که امیرالمؤمنین(ع) فرمود، میدانم». ناطقنوری سال ٧٦ قول داده بود راه هاشمی را برود. حوادث، مسیرشان را برای چند سال از هم جدا کرد. ناطق چندسالی به شیخوخیت اردوگاه اصولگرایی رسید ولی هاشمی به سمت اصلاحطلبی کوچید. اما اکنون که دیگر هاشمی در قید حیات نیست، ناطقنوری از عقبه اصولگرای خود کنده شده و دیگر تمایلی به ایفای نقش شیخوخیت در این جریان ندارد. بهطور مشخص منتقد برخی رفتارهای اصولگرایان در ماجرای احمدینژاد و هاشمی بود و هست و برای همین هم از جامعه روحانیت قهر کرد اما نقدهایش به تیزی هاشمی نیست. سخنران مراسم شب هفتم رئیس سابق مجمع تشخیص مصلحت نظام، مانند آن مرحوم، دورهای از مهجوریت را تجربه کرده است. آن هم در شرایطی که اصلا تصورش را هم نمیکرد. ناطقی که به گمان خود تجربهای خوب و پذیرفتنی از ریاست بر مجلس پنجم داشت، حمایت ششدانگ جناح راست را داشت و پیشبینیاش این بود که همان کافی است تا یکراست از پارلمان به ریاستجمهوری برسد. برای همین سال ٧٦ گفته بود که راه هاشمی را ادامه میدهد و خود را یک سیاستورز عملگرا توصیف کرده بود که قرار نیست رفتاری غیرمعمول از او سر بزند، اما ناگهان با عدم اقبال عمومی روبهرو شد. او که در آستانه انتخابات ٧٦ در گفتوگو با روزنامه «فرانکفورت آلگامنیه» خود را «سیاستمداری میانهرو» توصیف کرده، نتوانست بر رقیب اصلاحطلبش پیروز شود. این ناکامی آنقدر سنگین بود که باعث شد ناطقنوری برخلاف هاشمی، دیگر خود را در مظان هیچ انتخابی قرار ندهد. ناطقنوری در یک مصاحبه درباره علت رأینیاوردن خود در سال 76 به مسئله اصولگرایی خود و جناحش اشاره کرده و گفته بود: «ما خیلی توجه به جو جامعه و جوانان و اینطور مسائل نداشتیم، مثلا در میزگرد انتخاباتی تلویزیون از من سؤال شد در مجلس برای بخش فرهنگ چه کاری کردید؟ من به قانون منع استفاده از تجهیزات ماهواره اشاره کردم و این را از افتخارات خود میدانم، خب این حرف که رأی نمیآورد، این حرف رأی آدم را خراب میکند». ناطق بعدا به جنبههای بیشتری از دلایل رأینیاوردنش و خیلی مسائل دیگر، حتی وضعیت روحانیون و جایگاهشان در جامعه و انتظار مردم از آنها پرداخت؛ اینها را میتوان بهنوعی انتقاد از خود هم تشبیه کرد؛ وقتی او از لزوم بهروزبودن حوزهها سخن میگوید و اینکه مردم از روحانیون توقع دارند: «چند سال قبل به خدمت مراجع رسیدم، خدمت آیتالله مکارم عرض کردم به ذهن من میرسد که سطح حوزه و سطح معلومات طلبهها بسیار پایین آمده است». شوک اصولگرایی بااینحال ضربه نهایی را نه رأینیاوردنش بلکه اردوگاه اصولگرایی به او زد. غافلگیری رأینیاوردنش کافی نبود که تحلیلهای دوستان جناح راست هم زخم او را تازه میکرد. وقتی قرار بود فهرست اصولگرایان مجلس ششم را ببندند، ناطق خود خواست که حضور نداشته باشد، بادامچیان هم بعدا درباره انتخابات ٧٦ گفته بود: «باید یک چهره جدید میآوردیم...». آنها از اینکه از کسی حمایت کرده بودند که خودش را در مسیر هاشمی تعریف کرده بود، احساس غبن میکردند. این نقدها به گوش ناطق نمیرسید؟ قطعا میرسید، ظاهرا برای اصولگرایان، ناطق تقریبا چهرهای تمامشده بود. او ولی تصمیم گرفته بود نقش شیخوخیت را در جریان اصولگرا بازی کند. در راستای ایفای همین نقش شیخوخیت بود که در انتخابات سال ٨٤ برخلاف تمایل جامعه روحانیت مبارز، رئیس شورای هماهنگی نیروهای انقلاب شد؛ تا پیش از آن نقش محوری در انتخابات را جامعه روحانیت مبارز ایفا میکرد. این اختلاف ادامه هم پیدا کرد و درحالیکه آیتالله مهدویکنی رئیس جامعه روحانیت مبارز متمایل به علیاکبر ولایتی بود اما ناطقنوری با علی لاریجانی همراهی بیشتری داشت. این پیشزمینه بود تا اینکه اصولگرایان در انتخابات 84 وقتی خود را در برابر دو گزینه هاشمی و احمدینژاد دیدند، به سمت احمدینژاد کوچ کردند. همان کسی که ناطق معتقد بود طرحهایش در شورای هماهنگی نیروهای انقلاب «فضایی» بوده است. در چهار سال نخست دولت نهم او از معدود اصولگرایان منتقد احمدینژاد بود؛ درحالیکه اصولگرایان در کنار احمدینژاد بودند و ناطق تقریبا تنها. توصیف خودش از مسیر سیاستورزیاش این بود: «از این به بعد در سیاست تنها عمل میکنم». ناطقنوری در انتخابات خبرگان بعدی هم شرکت نکرد و در پاسخ به این سؤال که آیا حضورنیافتنش در انتخابات بهدلیل شکست در انتخابات ریاستجمهوری است، گفت:خیر، دلش نمیخواهد در هیچ انتخاباتی شرکت کند. در دوران دولت نخست احمدینژاد هم نشانهای از اینکه اصولگرایان تمایلی به محورقراردادن دوباره ناطق داشته باشند، وجود نداشت؛ نهتنها تمایلی نبود، بلکه ناطق از سوی بخشی از اصولگرایان متمایل به احمدینژاد یا جریانهای تندرو با حمله و هجمه هم روبهرو میشد. وقتی سال 91 در شب قدر در حرم امام رضا(ع) مشغول سخنرانی بود و از عدالت سخن میگفت، با حمله و هتاکی عدهای از مستعمین روبهرو شد؛ آنها بطریهای خالی آب را به سمت او پرتاب میکردند. با رقیب بعد از22 سال هاشمی و ناطق جدا جدا مسیری را رفتند که شاید نمیشد حدس زد جایی به هم خواهند رسید؛ یک اتفاق یعنی مناظرههای انتخاباتی سال 88 که احمدینژاد هر دو را هدف گرفت، نقطه اتصال این دو نفر بود.
هاشمی چهار سال بود که به عمد دیگر در جلسات جامعه روحانیت مبارز شرکت نمیکرد، سال 88 ولی او دیگر تنها نبود، ناطقنوری هم در ادامه اختلافاتش با جامعه روحانیت مبارز، وقتی دید هیچ اصولگرایی در ماجرای مناظرات انتخاباتی از او حمایت نمیکند و همه ماجرا را به سکوت برگزار میکنند، تصمیم گرفت کاری را بکند که هاشمی کرد. احتمالا احمدینژاد فقط عامل نزدیکی مسیر سیاسی هاشمی و ناطق نبود، بلکه رابطه شخصیشان را هم نزدیکتر کرد، همین نزدیکی بود که باعث شد ناطقنوری سال 92، صبح روزی که خبر رد صلاحیت هاشمی را میشنود به جای اینکه عازم سفر از پیش تعیینشدهاش شود، راه خانه هاشمی را در پیش میگیرد تا هم از او دلجویی کند و هم بداند تصمیم هاشمی چیست؛ به گفته خودش در همان حیاط خانه دور حوض با هم به گپوگفت نشستند. شاید همانجا بوده که هاشمی پست مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص را که حالا با رفتن روحانی به خیابان پاستور، خالی شده بود، به ناطق پیشنهاد کرد، شاید هم بعدا؛ بههرحال ناطقنوری نپذیرفت، او در پاسخ گفت: «هاشمیرفسنجانی برای بنده عزیز و قابل تکریم است با توجه به اینکه بنده پیشنهاد آقای هاشمی برای ریاست مرکز تحقیقات استراتژیک را نپذیرفتم، به عضویت هیئت مؤسس دانشگاه آزاد درآمدم». ناطقنوری هم مانند هاشمی در این سالها زیاد تغییر کرده است، تاجاییکه ٢٢ سال بعد و در شرایطی که بسیاری از اصولگرایان از هرگونه نزدیکشدن به رئیس دولت اصلاحات حذر دارند، در میهمانی افطاری عارف در کنار رقیب اصلاحطلب آن سال خود مینشیند و ابایی ندارد از اینکه با او در یک قاب عکس قرار گیرد. عباس آخوندی، باجناق ناطق، درباره تغییرات ناطقنوری گفته است: «از مواضع نحوه اداره مملکت تا نگاه سیاسی ایشان در سال ٨٨ و در سال ٨٤ مواضع خودشان را روشن کرده بودند و بارها اعلام کردند با آن روند افراطی و رویکرد پوپولیستی که دولت گذشته داشت، موافق نیستند. درواقع آقای ناطق در سال ٩١ کارنامه روشن و درخشانی داشتند».
------------------------------------
ناطق تا قبل از 76 علیاکبر جمشیدی معروف به ناطقنوری، زاده ۱۴ مهر ۱۳۲۳ در نور است. زندگی سیاسی علیاکبر ناطقنوری بعد از انقلاب با حضور در کمیتهها، جهاد سازندگی و بیشتر آن با نمایندگی مجلس رقم خورد؛ به جز یک دوره که از مجلس اول به دولت رفت و وزیر کشور شد تا پیش از آمدن دولت اصلاحات، پنج دوره نماینده و دو دوره رئیس مجلس بود. او همچنین عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و هیئت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی است. به ناطقنوری در سال ٦٠، دو بار سوءقصد میشود؛ بار اول تیرماه در الهیه با مسلسل بهسوی اتومبیل حامل او رگبار بسته شده و محافظ او مجروح میشود، البته ناطق خود در اتومبیل حضور نداشته است. بار دیگر سه ماه بعد در پارک - درحالیکه همراه علیاکبر ولایتی عازم صداوسیما بوده - به سمتش تیراندازی میشود. ناطقنوری هشت فرزند دارد که دو پسر به نامهای مصطفی ناطقنوری و مجتبی ناطقنوری معروفترین آنها هستند. او داماد سیدهاشم رسولیمحلاتی مؤلف است. برادرش احمد ناطقنوری نماینده نور و محمودآباد در هفت دوره مجلس شورای اسلامی و رئیس فدراسیون بوکس است. عباساحمد آخوندی، وزیر راهوشهرسازی و سیدمحمدعلی شهیدیمحلاتی، معاون رئیسجمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران دولت یازدهم باجناقهای او هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.