|

بخت در راه

«گدا و دوشیزه مغرور و داستان‌های دیگر»، عنوان مجموعه داستانی از نویسندگان آلمانی‌زبان است که به‌تازگی با ترجمه محمود حدادي منتشر شده است. گزیده‌ای از بیست‌ویک داستان آلمانی از قرن هجدهم تا امروز. حدادی درباره شیوه گزینش داستان‌های این کتاب نوشته: «چنین گزیده‌هایی را می‌توان براساس موضوعی خاص فراهم کرد. محض نمونه براساس موضوع کودک، جنون، یا که بازتاب تاریخ در ادبیات. ولی میان متنی تاریخی و اثری ادبی، خاصه اگر زمانی هم بر آن‌ها گذشته باشد، چه تفاوت بنیادینی هست؟ به گفته هاینریش مان، نویسنده صاحب‌نام آلمانی در نیمه اول قرن بیستم، بسا که ادبیات، چون در فراسوی روزمره به جست‌وجوی رگه رویدادهای بنیادین می‌رود، از زندگی سیمایی سرشتی‌تر ترسیم می‌کند. یا براساس تعریف ارسطو، ادبیات تخیل عمق‌کاو و تعمیم‌دهنده‌ای است که می‌تواند در بطن واقعیت امروز به ممکن‌های فردا راه ببرد. با وجود هر تعریفی، آن‌چه به ادبیات جاذبه خاص آن را می‌بخشد نگاهی است که این هنر - حتی اگر از کلیت انسان‌ها سخن بگوید- پیوسته و هرباره به فرد دارد. چنین، ادبیات هرباره در تجسمی عینی است که ما را به تماشای زندگی بیگانه، تماشای مشروع آن، می‌برد. این داستان‌ها با همه شمار اندک‌شان، نمودار یک فاصله زمانی به نسبت بزرگ‌اند و انسان‌های دوران‌هایی گوناگون را، در فردیت درونی آن‌ها، آرزوها، یا که پیچیدگی‌های عینی و اجتماعی‌شان، ترسیم می‌کنند؛ خواهی این ترسیم براساس سیاقی باشد که این یا آن مکتب ادبی برای خود قایل است، خواهی بر اساس شهود باطنی و بسا ناخودآگاهی که، در شناخت انسان، حتی می‌تواند به عمقی بیشتر از منطق دست یابد.» حدادی داستان‌های این مجموعه را براساس توالی زمان پشت هم آورده و البته در این میان چهار منظومه یا شعر روایی هم در کتاب وجود دارد. ترتیب زمانی که در چینش داستان‌ها رعایت شده، معرف جهان‌نگری و اصول زیبایی‌شناختی مکتب‌های گوناگون در بازه زمانی موردنظر کتاب است. ازاین‌رو، در این مجموعه نمونه داستان‌هایی از مکتب‌های مختلف ادبی در دوره‌های مختلف آمده است. «به‌این‌ترتیب، این گزیده توجیه خود را در تنوع موضوعی خود می‌یابد، ولو ذوق شخصی مترجم، به‌طبع، در شکل‌گیری آن بی‌تاثیر نبوده باشد. بااین‌حال یک انگیزه عینی این چینش آن‌که نویسندگانی در این دفتر به سخن بیایند که با وجود همه شایستگی، تاکنون کمتر اثری از آن‌ها به فارسی درآمده است.» نویسندگانی که داستان یا داستان‌هایی از آن‌ها در این مجموعه آمده عبارتند از: هرمان بروخ، گتهلد افرائیم لسینگ، کنراد فردیناندمایر، هاینریش مان، هوگوفن هوفمنستال، راینر ماریا ریلکه، آلفرد دبلین، روبرت موزیل، اشتفان سوایگ، لیون فویشت‌وانگر، هایمیتوفن ددرز، برتولت برشت، ماری لوئیزه کاشنیتز، گونتر کونرت و کریستف رانس‌مایر. در ابتدای هر داستان، نویسنده آن به‌طور مختصر معرفی شده. شروع کتاب هم با داستانی از هرمان بروخ با عنوان «از تمثیل صدا» است. بروخ از نویسندگان دوران طلایی رمان در ادبیات آلمانی‌زبان است و در دوره‌ای به نوشتن آثارش پرداخت که ادبیات آلمانی‌زبان نویسندگانی جهانی داشت. آخرین داستان کتاب اما، از کریستف رانس‌مایر است. نویسنده‌ای اتریشی که در سال 1955 متولد شده و عمده شهرتش به‌واسطه رمان تاریخی‌اش به نام «جهان آخر» است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.