بخش کشاورزی و انتشار گازهای گلخانهای
اقتصاد سبز اقتصادی است که بر پایه توسعه پایدار و آگاهی از اقتصاد بومی (سازگار با بوم) بنا نهاده شده است. یکی از اهداف اقتصاد سبز، کاهش انتشار گازهای گلخانهای است. فعالیتهای مختلف اقتصادی که از سوي انسان شکل میگیرد، سبب انتشار گازهای گلخانهای میشود. بر اساس اطلاعات فائو در سال 2010، صنعت حدود 21 درصد، حملونقل 14 درصد، ساختمان شش درصد، کشاورزی، جنگلداری و دیگر کاربریهای زمین حدود 24 درصد، تولید برق و حرارت حدود 25 درصد و انرژیهای دیگر حدود 10 درصد سهم در انتشار گازهای گلخانهای در جهان دارند به طوری که تولید برق و حرارت بیشترین سهم را در انتشار گازهای گلخانهای دارد. در سال 2011 کشور چین با 28 درصد، ایالات متحده آمریکا با 16 درصد، اتحادیه اروپا با 10 درصد، هندوستان با شش درصد، روسیه با شش درصد، ژاپن با چهار درصد و سایر کشورها حدود 30 درصد سهم در انتشار گازهای گلخانهای دارند. فعالیتهای بخش کشاورزی، یکی از منابع انتشار گازهای گلخانهای است. در سال 2011 مجموع گازهای گلخانهای منتشرشده به وسیله بخش کشاورزی حدود پنجهزارو 335 تن متریک معادل دیاکسیدکربن بوده که بالاترین مقدار را در طول زمان از آن خود کرده به طوری که حدود 9 درصد بیشتر از متوسط دهه 2001 تا 2010 میلادی بوده است. در دوره 2001-2011، نرخ رشد سالانه انتشار گازهای گلخانهای بخش کشاورزی با 14 درصد از چهارهزارو 684 به پنجهزارو 335 تن متریک معادل دیاکسیدکربن افزایش یافته است. این رشد به طور کامل در کشورهای غیرمتعهد (کشورهایی که در ضممیه I پیمان کیوتو متعهد به کاهش آلایندهها نبودهاند) اتفاق افتاده است به طوری که با نرخ رشد سالانه 21 درصد از سههزارو 356 تن متریک در سال 2001 به رقم چهارهزارو 48 تن متریک در سال 2011 برای این گروه از کشورها بالغ شده است. این در حالی است که در کشورهای متعهد حدود سه درصد کاهش یافته است بهطوریکه از سال 1990 تا سال 2011، تولید گازهای گلخانهای در کشورهای متعهد حدود 20 درصد کاهش داشته و در همین دوره برای کشورهای غیرمتعهد 37 درصد افزایش داشته است. بر حسب قاره، اطلاعات نشان میدهد که آسیا با 44 درصد و آمریکا با 26 درصد بزرگترین انتشاردهندگان گازهای گلخانهای در جهان بوده و پس از آنها آفریقا با 15 درصد و اروپا با 12 درصد سهم قرار دارند. متوسط نرخ رشد سالانه تولید گازهای گلخانهای در دوره 2001 تا 2011 برای قاره آسیا حدود 2.3 درصد و آفریقا حدود دو درصد بوده که بیشترین نرخ رشد مثبت بوده و در مقابل اقیانوسیه حدود دو درصد نرخ کاهشی داشته است. با توجه به متوسط انتشار گازهای گلخانهای در دوره 2001 تا 2010 پیشبینی میشود انتشار گازهای گلخانهای بخش کشاورزی در سال 2030 حدود 18 درصد و در سال 2050 حدود 30 درصد افزایش یافته و به رقم ششهزارو 300 تن متریک معادل دیاکسیدکربن در سال 2050 بالغ شود. آمار نشان میدهد با وجود توجه به مقوله اقتصاد سبز و کاهش گازهای گلخانهای که در سطح بینالمللی مطرح بوده است، ما شاهد انتشار گازهای گلخانهای بودهایم. اگر به سرانه انتشار دیاکسیدکربن (کل دیاکسید منتشرشده که نتیجه فعالیتهای انسانی (تولید و مصرف) بر جمعیت) نیز نگاهی بیندازیم، از رقم 4.2 متریک تن در سال 1990 به 4.996 متریک تن در سال 2013 بالغ شده که حدود 0.8 درصد رشد نشان میدهد؛ یعنی سرانه هر فرد نیز در حال افزایش است. براساس مطالعهای که صورت گرفته برآورد شده است اگر اقداماتی در جهت کاهش گازهای گلخانهای در بخش کشاورزی صورت نگیرد، به احتمال زیاد تا سال 2030 نسبت به سال 2005 حدود 30 درصد انتشار گازهای گلخانهای در جهان ناشی از فعالیتهای کشاورزی افزایش خواهد یافت. (McKinsey and Company, cited in Wreford et al. , 2010, p. 80). بنابراین همکاری بخش کشاورزی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای جهانی را طلب میکند. از این رو اقدامات مختلفی از سوی کشورهای جهان برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای در بخش کشاورزی صورت میگیرد. بخش دام که نقش مهمی در انتشار گازهای گلخانهای دارند (حدود 14.5 درصد سهم از گازهای گلخانهای جهان) از طریق بهبود شیوهها و فناوری در تغذیه دام و همچنین استفاده بیشتر از فناوری جدید بدون اینکه تغییری در سیستم پرورش ایجاد شود، حدود 30 درصد به کاهش گازهای گلخانهای ناشی از دام كمك ميكند. به عبارتی استفاده از فناوری جدید و بهبود روشها میتواند راهکار مهمی در کاهش انتشار گازهای گلخانهای در بخش کشاورزی باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.