|

گزارش کُردی‌خوانی کیهان کلهر در کردستان

«پردگیان باغ سکوت» در سنندج

فیض‌الله پیری: شام‌هنگام، سوم بهمن‌ماه کردستانی‌ها به تمام‌عیاری فصل سرما ایمان آورده بودند؛ اما کیهان کلهر سرما را به حاشیه برد و همراه با گروهش گرمای مطبوعی به زمستان سنندج آورد. سنت تور کنسرت‌های «پردگیان باغ سکوت» در سنندج شکسته شد و همراهی و استقبال عاشقانه مردم گروه را قانع به اجرای قطعه فولکلور کردی کرد و این‌گونه «واران‌وارانه» با صدای کردزاده کلهر، در پایان کنسرت ضرباهنگ کنسرت را تکمیل کرد؛ قطعه‌ای که در برنامه کنسرت قرار نداشت و «مستمع، صاحب‌سخن» و « بلبل را به گفتار» آورده بود. می‌دانست به کجا آمده و ذائقه موسیقایی هم‌نژادانش چیست. کلهر که اینک شهرتی جهانی دارد، سنت دیدار با مردم بعد از کنسرت‌هایش را رونق دوچندان بخشید، به متن مردم آمد، با آنها عکس یادگاری گرفت و امضا داد و با زبان کردی با مردم سخن گفت. شکفت و شگفتی آفرید. شادی آورد و شور‌آفرینی کرد؛ چنان‌که وقتی از حال‌و‌هوایش در میان کردها پرسیدیم، با وجود خستگی با اشتیاق و خنده جواب داد: «سنندج است. مگر می‌شود کردی اجرا نکرد؟!». سپس به چرایی کم‌رنگ‌بودن موسیقی کردی در آثارش پاسخ داد: «نوع موسیقی من متفاوت است؛ اما با علی‌اکبر مرادی و در اثر «هاونیاز» هم موسیقی کردی کار کردم». پرسیدم آیا برنامه‌ای برای بیشترشدن این گل‌ها دارید: به «ان‌شاءالله» بسنده کرد؛ چون خسته بود و برای همین پرسش از همکاری‌اش با شهرام علیدی، کارگردان سنندجی برای ساخت موسیقی فیلم «خاطرات اسب سیاه» را بی‌پاسخ گذاشت و گفت: «بگذار بروم. مردم را بیشتر معطل نکنم». کمی ناراحت به نظر می‌آمد. برای همین پیش از رفتن به متن مردم که در ورودی سینما بهمن سنندج منتظر بودند، گفت: «کیفیت صدا ما را اذیت کرد. نمی‌دانم مخاطبان هم این‌گونه بودند»؟ هواخواهان موسیقی کلهر اما این نکته را در حافظه خود نداشتند و با سکوت مطلق و تشویق‌های به‌موقع، موسیقی کلهر و گروهش را ستودند. حتی هنگامی که صدای کمانچه به سبب مشکل سیم‌ها یا آرشه برای لحظاتی قطع شد، انگار که اتفاق نیفتاده بود. موسیقی پردگیان این‌گونه مخاطبان را روی صندلی میخ‌کوب می‌کند. طبق برنامه این گروه که نوید افقه با تنبک، علی بهرامی‌فرد با سنتور و هادی آذرپیرا با تار، کلهر را همراهی می‌کردند، قطعات سرمست، پریشانی، چهارمضراب بیداد، نازنین و طرقه اجرا شد. نازنین را استاد کلهر براساس ملودی کردی کرمانجی «عیبت مگین» ساخته است. جدای از این گاهی نشانه‌هایی از تم‌های کردی در قطعات دیگر احساس می‌شد. حتی مخاطبان غیرمتخصص موسیقی با اجرای پردگیان ارتباط عاطفی می‌گرفتند. این را می‌شد در رفتار در‌گوشی آنها تشخیص داد؛ اما هنگامی که تم کردی آثار زنده می‌شد، ارتباط دوستداران کلهر که به سینما بهمن آمده ‌بودند، با گروه بیشتر می‌شد. این ارتباط هنری در قطعه کردی «واران‌وارانه» به اوج رسید، جایی که مخاطبان با کیهان کلهر زمزمه و همخوانی می‌کردند و کلهر انگار سوارکاری بود که چشم‌بسته بر اسب کمانچه خود را می‌کشید که اینک سرکش نبود و رام به نظر می‌رسید. کلهر بارها اعجاز کمانچه و هنرش را به رخ کشید و گریه این ساز واقعیتی بود که نمی‌شود از نظر دور داشت. ترکیب تنبک نوید افقه با کمانچه و سنتور و تار هم محسوس بود. تنبک گاهی صدای دارکوبی در جنگل سبز و رؤیایی را بازتاب می‌داد و کمانچه پاسخی می‌داد که خبری هست، خبری در راه است؛ اما واکنش مردم کردستان به‌مثابه مخاطبان حرفه‌ای به این اخبار، احترام تمام به گروه کلهر بود. آنها بعد از اتمام کنسرت به پا خاستند و دقایقی فراتر از انتظار گروه، تشویق کردند و هنر کلهر کردزاده و گروهش را با کف‌زدن‌های مداوم ستودند و سن سینما بهمن را با گل‌ها، گلستان کردند؛ گلستانی از عشق در زمستان سرد سنندج!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.