کولبری از بانه تا تهران
سعید برآبادی: وزرا و آرژانتین در قرق ادکلنفروشها و ساعتفروشهایی است که جنس بانهای میفروشند. ساعتها در خیابان پیاده راه میروند و نه از سرما ترسی دارند و نه از برف: «یکی، دوتا و بعضی از روزها پنجتا ادکلن میفروشم البته اگر ارزان باشد، گران باشد، نمیخرند و میروند از خودِ مغازهدار میخرند». این را پسر جوانی میگوید که در یکی، دو سال پیش هرروز در راه روزنامه دیدمش: «پیداکردن جنس اصل سخته. توی همین خیابان، فروشندههایی هستند که ادکلنهایشان را از تهران میخرند، این ادکلنها توی همین تهران پر میشوند و اصلا اصل نیستند، بههمینخاطر ارزانند و بازار ما را که برای آوردن عطر به تهران اینهمه زحمت میکشیم کساد کردهاند». وارد اتوبوس میشود و صدایش را بلند میکند: «خانمها این سفرههای ما تقلبی نیست، اینها از مرز بانه مياد و بههمینخاطر ارزانتر از مغازههاست، دست بزن، امتحان کن، اگه راضی بودی ببر». بعد پلاستیک سفرهها را میکشد و صدای اصلبودن جنسش را به رخ میکشد. مرد میانسالی است با شلوار کُردی و کتی مشکیرنگ و خاکگرفته. لهجه کرمانشاهی دارد، اما وقتی که در اتوبوس حرف میزند این لهجه غلیظتر میشود این جنسها را خودشان از بانه ميآورند؟ «پسرم میآورد با پسرعموهایش». «یک ماه من میفروشم، یک ماه، او. یک ماه من میروم، یک ماه خودش»، اما مگر چقدر سود دارد این کار: «سودش بد نیست اگر مشتری باشد. ما سعی میکنیم هر یک ماه جنسمان را عوض کنیم. از طرفی من چیزهای دیگر هم میفروشم، دمکنی و گاهی هم قیچیهای سلمانی. باید هی جنست را عوض کنی والا سریع بازار را از دست میدهی». به طور متوسط روزی 150 هزار تومان میفروشند که از این عدد، 40 هزار تومانش سود است و باقی خرج جنسی که خریدهاند ميشود. بااینهمه میگوید که خیلی از فروشندههای دورهگردی که خودشان را کُرد نشان میدهند و پز میدهند که جنسشان از بانه آمده، اصلا کُرد نیستند: «در همین خط بیآرتی آزادی- تهرانپارس دستفروشهایی هستند که از من جنس میخرند و لباس کُردی میپوشند و لهجه تقلید میکنند، اما واقعیت این است که فارسند یا اهل شهرهای اطراف تهران». از او درباره حادثهای که اخیرا برای کولبرها اتفاق افتاده، میپرسم. خبر را شنیده، اما برایش طبیعی است: «از این حوادث زیاد دارند بهاینخاطر که جاده ایمن نیست و اتفاقا کولبری شغلی است که باید از طریق جاده غیرایمن و شرایط سخت پول دربیاوری. بههمینخاطر است که مسیرهای محلی در زمستان بهترین راه برای کسب درآمد است؛ خصوصا کولبرها که درکل 40، 50 هزار تومان برای هر بار میگیرند و فرقی نمیکند که یخچال باشد یا ماشین لباسشویی. شما باید بروی ببینی که این وسایل کجا خریدوفروش میشود والا به جیبِ منِ کولبر که پولی نمیآید». در امینحضور باید سراغ این جنسها را گرفت؛ لباسشوییهایی که با 300 یا 400 هزار تومان سود فروخته میشوند و بازار داغ جنسهای بانهای. سود اصلی زحمت کولبرها را این فروشندهها میبرند؟ «مسئله فروش فقط مربوط به جنس نیست، وقتی که جنس وارد میشود باید برایش یک شرکت گارانتی پیدا کرد، هزینه حملونقل دارد، هزینه انبار و تعمیر و بستهبندی دارد که اینها را باید در نظر گرفت». این را یکی از فروشندهها میگوید و توضیح میدهد که در این چند سال، چه راههایی را برای پیداکردن جنس از بانه امتحان کرده: «عموما کسانی که در امینحضور جنس بانهای یا قاچاق میفروشند، با شهرهای مرزی آشنایی دارند و میدانند از چه کسی جنس بخرند، اما همینطور راحت نمیشود به کسی اعتماد کرد، خصوصا که الان بانهایها هم وارد خریدوفروش شدهاند و با سایتها و گروههای تلگرامی که زدهاند، خودشان بیواسطه جنس میفروشند، آنهم به قیمت تهران».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.