حمله تروریستی به مسجدجامع کبک در کانادا دستکم ۶ کشته بر جای گذاشت
قاعده استثناناپذیر هراس
هنوز سه روز بیشتر از اعلام آمادگی کانادا برای پذیرش پناهجویان مسلمان طردشده از خاک ایالات متحده نگذشته بود که تروری دیگر نشان داد تسلط گفتمان تحریکآمیز و مهاجرستیز «دونالد ترامپ» بر آمریکایشمالی بیش از آنکه متضمن حفظ امنیت ملی باشد، مخل آن است. این دستکم اولین برداشت مقامات کانادایی از حادثه تیراندازی عمومی یکشنبهشب در مسجدی در شهر فرانسویزبان کبک بود که تا لحظه تنظیم این گزارش به کشتهشدن شش نفر و زخمیشدن هشت نفر دیگر انجامیده است؛ حملهای که از سوی نخستوزیر آن کشور بهعنوان یک اقدام تروریستی محکوم شده است. به گفته شاهدان عینی، مهاجمان که سه نفر بودهاند در هنگام اقامه نماز مغرب به ساختمان دوطبقه مرکز فرهنگی مسجدجامع کبک حمله کرده و بیش از 50 نفر از حاضران را که همگی از اقلیت مسلمان کبک بودهاند، هدف تیراندازی قرار دادهاند. این در حالی است که «کریستین کولومب»، سخنگوی پلیس، تنها از بازداشت دو مظنون حدودا 30ساله و کشف مقادیری اسلحه خبر داده و ضمن اشاره به احتمال وجود مهاجم سوم، خاطرنشان كرده هنوز هیچ مدرکی مبنیبر دستداشتن مظنونی دیگر در این حمله وحشیانه در دست نیست. «جاستین ترودو»، نخستوزیر کانادا نیز ضمن محکومکردن حمله به مسلمانان در آنچه مرکز نیایش و پناهگاه آنان خوانده، از حادثه یکشنبهشب بهعنوان اقدامی تروریستی یاد کرده و تأکید داشته تحقیقات درباره این حادثه با جدیت ادامه خواهد داشت. ترودو که با وعده ازمیانبرداشتن تبعیضهای قومی و نژادی و تعامل با بومیان کانادا به کرسی نخستوزیری رسید و کابینهاش نیز شاهدی بر یک تنوع نژادی و جنسیتی بیهمتا در دموکراسیهای غربی است، از تنوع و مدارای مذهبی بهعنوان یکی از ارزشهای مورد احترام کشورش نام برده و تأسف خود را از وقوع چنین خشونتهایی اعلام کرده است. او در حالی از جامعه کاناداییهای مسلمان بهعنوان بخشی مهم از تاروپود ملی کشورش یاد کرده که بسیاری از قانونگذاران کانادایی نیز در واکنش به تیراندازی یکشنبهشب، حمله به مسلمانان را بهشدت محکوم کردهاند. «گرگ فرگوس»، یکی از نمایندگان فدرال حزب لیبرال، از آن جمله است که در تويیتی، حمله به مسجدجامع کبک را اقدامی تروریستی و نتیجه سالها نفرتپراکنی علیه مسلمانان خوانده است. از سوی دیگر و در شرایطی که در دو روز گذشته تدابیر امنیتی شدیدی پیرامون محل حادثه در نظر گرفته شده است، «فیلیپ کویارد»، نخستوزیر لیبرال کبک، نیز کشتار یکشنبه را حملهای تروریستی اعلام کرده و مدعی شده دولتش در همبستگی با جامعه مسلمان این ایالت تا مجازات عاملان حادثه دست از تحقیقات نخواهد کشید. دراینمیان و گذشته از اظهارات دیگر سیاستمداران ملی و محلی کانادا، از جمله «مانون ماسه» که تأکید کرده همبستگی با جامعه مسلمان این ایالت، آنهم هنگامی که تعصب مذهبی از بحث و گفتوگو به قتل و کشتار ختم میشود، بسیار ضروری است، روز گذشته راهپیماییهای متعددی در همبستگی با مسلمانان در شهرهای گوناگون ایالت فرانسویزبان کبک برگزار شد. اینها همه جدای از واکنشهای بینالمللی به حمله یکشنبهشب است که بیش از همه همدردی مقامات فرانسوی را برانگیخته بود. «فرانسوا اولاند»، رئیسجمهوری فرانسه، در بیانیهای که روز گذشته منتشر كرده، ضمن محکومکردن شدید آنچه حملهای نفرتانگیز علیه مسلمانان خوانده، از عزم تروریستها برای آسیبزدن به روح صلحدوست و مداراجوی شهروندان کبکی سخن گفته و خاطرنشان كرده کشورش شانهبهشانه قربانیان و خانوادههایشان ایستاده است. این در حالی است که کبک نیز درست همانند فرانسه که خود یکی از بزرگترین قربانیان اروپایی تروریسم است، سالها با مسئله ادغام جمعیت روزافزون مسلمانان خود با هویتی سکولار دستبهگریبان است؛ معضلی که پیشتر نیز بارهاوبارها به رویاروییهایی تهدیدآمیز در این ایالت انجامیده است. شاید وقوع یک تیراندازی عمومی، آنهم در کشوری که بهدلیل قوانین سختگیرانهتر حمل اسلحه نسبت به همسایه جنوبی خود کمتر شاهد وقوع چنین کشتارهایی است، ترس و وحشت بیسابقهای در جامعه مسلمانان و اقلیتهای مذهبی کانادا به راه انداخته باشد، اما این به آن معنا نیست که آنان پیشتر از گزند چنین تهدیداتی در امان بودهاند. حقیقت آن است که موج اسلامهراسی در کانادا و بهخصوص ایالت فرانسویزبان کبک سالهاست که تشدید شده است. از سال 2013 که دیوار مسجدی در منطقه «ساگوینی» به خون خوک آغشته شد تا سال 2015 و آتشگرفتن مسجدی دیگر در ایالت همسایه «انتاریو» که تنها یک روز پس از حمله تروریستی داعش در پاریس صورت گرفت، موج اسلامهراسی چنان در کانادا تقویت شده که مسئله نقاب را به یکی از مهمترین مباحث انتخاباتی در انتخابات فدرال سال 2015 بدل کرد؛ موضوعی که البته اغلب شهروندان کبکی خواستار منع آن در مجامع عمومی بودند. به اینها ارسال سر بریدهشده یک خوک به مسجدجامع کبک در ماه ژوئن گذشته و دریافت تعدادی نامه تهدیدآمیز ازسوي متولیان مسجد را اضافه کنید تا دریابید چرا آنطور که بسیاری از مقامات کانادا و سران جامعه اسلامی آن کشور ادعا میکنند، حادثه تروریستی یکشنبه نه صرفا یک اقدام غیرمعمول، بلکه هشداری است از آنچه در اعماق جامعه کانادایی در جریان است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.