بعد از پلاسکو
سعید برآبادی : چندین پیشنهاد برای بزرگداشت مقام شهدای آتشنشان حادثه پلاسکو و نوسازی این ساختمان تاریخی مطرح شده است. گروهی معتقدند باید نام چهارراه استانبول را به «شهدای آتشنشان» تغییر داد و گروهی دیگر میگویند علاوه بر این موضوع باید بهجای ویرانه پلاسکو، بوستانی یادمانگونه بنا کرد. کدام پیشنهاد بهتر است؟ کدام گزینه میتواند ساختمان تازه را به بنایی بهیادماندنی بدل کند و در ذهن و دلِ شهروندان تهران جا باز کند؟
سیدمحمد بهشتی رئيس کمیته ملی ايكوم ایران در برابر پیشنهادهایی که برای یادمانسازی پلاسکو مطرح میشود، نباید عجله کرد. تا پیش از رخدادن این حادثه، پلاسکو نقطهای بود در شهر تهران با هویتی مستقل، بهطوریکه میتوانست بهعنوان یک نشانه شهری، در آدرسها قرار بگیرد. این ساختمان دلالتهای معنایی خاص خود را داشت و حالا با توجه به اتفاقی که افتاده، پلاسکو دیگر یک نقطه جدید است بر نقشه تهران و دلالتهای تازهای ایجاد کرده است. بنابراین به نظر میرسد که اجرای هرگونه طرح پیشنهادی در این مکان نیازمند ارجاع به دلالتهای معنایی تازه آن است و طبعا رسیدن به چنین موضوعی نیازمند زمان. ممکن است گروهی معتقد به ساختن یک برج تازه شبیه به برج قبلی باشند تا حقوق خصوصی (یعنی رابطه مالک و مستأجری) در آن رعایت شود، اما باید به وجه حقوق عمومی این نقطه شهری هم توجه شود. پس از حادثه پلاسکو، این ساختمان دارای یک وجه سمبلیک و نمادین شده و حقِ عمومی تازهای در شهر ایجاد کرده که نباید از آن غافل شد. پس هرگونه تصمیمی برای جایگزینکردن بنا یا محوطهای بهجای پلاسکوی قدیم باید در آرامش و با دقت و بررسی انجام شود.
احمد حکیمیپور عضو شورای شهر تهران در جلسه اخیر شورای شهر درباره موضوع نامگذاری و ایجاد یک المان شهری به یاد شهدای آتشنشان و جانباختگان حادثه پلاسکو بحثهایی مطرح شد که قطعا در جلسات بعدی نیز این موضوع در دستور کار قرار خواهد داشت؛ اگرچه به اعتقاد من، این موضوع بعد از پیگیری کامل قضیه در درجه نخست اهمیت قرار خواهد گرفت. شورای شهر بهعنوان ناظران منتخب مردم بر فعالیتهای مدیریت شهری، با ایجاد یک کمیته حقیقتیاب قصد دارد بهدور از حاشیههای سیاسی و فرار به جلوهای مدیریت شهری، بررسی ابعاد مختلف این حادثه و پیگیری تقصیرهای صورتگرفته را به پیش ببرد و در کنار آن حتما بحث ادای احترام به شهدای آتشنشان این واقعه و مردم عزیزمان که در این حادثه جان باختند، مطرح است. در این زمینه هم بحثهایی مطرح شده و کمیسیونهای ذیربط دراینباره وارد عمل خواهند شد. عدهای معتقدند باید در همان مکان پلاسکو، سمبلی برای ادای احترام به جایگاه شهدای پلاسکو به وجود بیاید و عدهای هم درباره نامگذاری خیابانی به نام این شهدا سخن گفتهاند؛ اما درحالحاضر آنچه برای ما مهم است، امنیت زندگی شهروندان تهرانی در شهری است که هر روز با حادثهای تازه دستوپنجه نرم میکند.
جلال ملکی سخنگوی سازمان آتشنشانی همزمان با حادثه پلاسکو به حدی بحثهای حاشیهای به راه افتاد که کمتر کسی به این موضوع توجه کرده و خوشحالم که بعد از 10 روز رسانهای با من تماس میگیرد و درباره چگونگی ایجاد یادمانی برای شهدای آتشنشان از من سؤال میپرسد. باید بگویم که در این روزهای غمبار فرصت نکردهام به چنین موضوعی فکر کنم و از سوی دیگر در جایگاهی نیستم که مسئولان بابت ساخت این المان شهری، نظری از من خواسته باشند. بااینهمه چند مسئله از نظر من روشن است که قطعا اعضای شورای شهر که مسئولیتی در این زمینه دارند، آن را پیشفرض فعالیتهای خود قرار دادهاند. اولین نکته این است که موضوع نظر ما ساخت بنای یادبود شهدای آتشنشان و نصب آن در نقطهای از تهران است که موردنظر مسئولان باشد. قطعا هر کاری که برای این ایثارگران ازدسترفته انجام بدهند، ارزش خود را در شهر برای مردم پیدا خواهد کرد و جایگاه خود را خواهد یافت، خصوصا اگر در قالب عنصری نمادین و شهری باشد. بااینهمه ممکن است به دلایلی محیط پلاسکو یا فضای اطراف آن محل مناسبی برای نصب این المان نباشد که این موضوع نیز نیازمند کار کارشناسی است و من مطمئنم همانطور که اعضای شورای شهر در زمینه نامگذاری انتخاب درستی دارند، در زمینه انتخاب محلی برای نصب این المان هم پیشنهادات خوبی مطرح خواهند کرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.