ما و ترامپ یا ترامپ و ما؟!
سیدعباس موسوی-کارشناس مسائل بینالمللی
۱. سرانجام «واقعیت ترامپ» خود را بر ایالات متحده آمریکا و جهان تحمیل کرد و از این پس باید بهجای گمانهزنیهاي گوناگون از اینکه ترامپ «چه خواهد کرد» باید نظارهگر «چه میکند»های او بود. «ترامپیسم» واقعیتی است که هیچ گریز و گزیری از آن نیست و جهانیان حداقل چهار و حداکثر هشت سال دیگر باید آن را بپذیرند.
۲. ترامپ هرچه هست محصول جامعه آمریکا و منتخب مردم آن کشور است. اینکه چه عوامل داخلی یا خارجیاي باعث بروز و ظهور این فرد با چنین تفکراتی شدهاند را باید جامعهشناسان و متخصصان روندهای سیاسی و اجتماعی پاسخ دهند؛ اما بدونشک جهت و سوگیری رئیسجمهور قدرتمندترین کشور جهان در مسائل بینالمللی سرنوشت بسیاری از کشورها را تحتتأثیر خود قرار خواهد داد. ۳. بسیاری از کشورهاي جهان، حتی متحدان سنتی آمریکا که از سوگیریهای باراک اوباما، رئیسجمهور سابق ایالات متحده، سرخورده و نگران بودند و حتی روی پیروزی رقیب دموکرات ترامپ شرطبندی کرده و وی را دیوانه و غیرمسئول معرفی میکردند؛ سعی کردند فردای اعلام پیروزی ترامپ، در چرخشی آشکار، زیرکانه و عملگرایانه از حضور او در کاخ سفید استقبال كنند. برای نمونه عربستانسعودی و رژیم اسرائیل بیشترین ناراحتی و دلخوری را از باراک اوباما بهویژه در دور دوم ریاستجمهوری او داشتند و علنا زبان به گلایه و انتقاد از آمریکای اوباما باز کردند. این دو اما پس از پیروزی ترامپ، سیاست نزدیکی به وی را در پیش گرفتند و گلایههای خود از اوباما را دستاویزی برای نزدیکی به ترامپ قرار دادند. ۴. عربستان دراینمیان سعی میکند تا همچون روال معهود، ایران همچنان «خطر اول» منطقه، آمریکا و جهان بماند و مجددا سیاستهای ایرانهراسانه خود را با کمک اسرائیل و برخی تندروهایی که هماکنون در کاخ سفید ساکنند یا در آن نفوذ دارند بهشدت پیگیری کند. ۵. با بهفرجامرسیدن برجام از یکسو و پایان کار دموکراتهای عاقلتر در کاخ سفید، تنها راه ارتباطی ایران و آمریکا مسدود شد... ... و دیپلماتهای ایرانی دیگر مجاز نبوده و نیستند با همتایان خود در ارتباط بوده و در موضوعات خاص اثرگذاری کنند. سؤال اینجاست؛ آیا در دوران جدید که از یک طرف دولتی روی کار آمده است که سرکشی و رفتار هیجانی مشخصه اصلی سیاستهای اوست و از طرف دیگر بدخواهان منطقهای ایران مانند رژیم اسرائیل و عربستانسعودی بهشدت در حال نزدیککردن به هیئت حاکمه جدید آمریکا هستند، آیا باید همچنان «سیاست صبر و انتظار» پیشه کرد و در مقابل آمریکای ترامپ منفعل بود و منتظر ماند تا ببینیم «ترامپ با ما چه خواهد کرد؟!». آیا بهجای آنکه بگويیم ترامپ با ما چه خواهد کرد، راهی وجود دارد که بگويیم «ما با ترامپ چه میتوانیم بکنیم؟!». ۶. به نظر میرسد سکانداران سیاست خارجی نظام و دولت روحانی میتوانند در مقابل انفعال و بیعملی که عدهای تجویز میکنند و منتظر کنش ترامپ هستند تا واکنشی نشان داده شود، چنانچه کمی زیرکانهتر عمل كنند میتوانند بر سیاست خارجی ترامپ در قبال ایران اثرگذاری کرده و کنشگرانه برخورد كنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.