هزینه بالای متحدان آمریکا و مواضع متناقض ترامپ
فرشید جعفری
هزینههای بالای نظامی ایالات متحده آمریکا در حمایت و دفاع از متحدان خود، فریاد و اعتراض «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، را موجب شده است. او در مبارزات انتخاباتی بارها مفهوم «سواری مجانی» متحدان از ایالات متحده را به کار برده بود. او در سخنرانی مراسم سوگند ریاستجمهوری در بیستم ژانویه 2017 در یک جمله، معنای این مفهوم را آشکارتر كرد: «ما سالها ارتشهای دیگر را تقویت کردیم، اما نیروهای نظامی خودمان ضعیف شدند»، اما از مؤلفههای ذاتی «قدرت بزرگ»بودن حمایت از متحدان در چارچوب اتحادهای نظامی است. ازاینرو ترامپ با تناقض سترگی روبهرو خواهد شد. معنای شعار ترامپ مبنیبر «بازگرداندن آمریکا به عظمت و شکوه خود» با معنای فرورفتن در لاک خود و عدم حمایت نظامی از متحدان، سازگاری منطقی با اصول سیاست بینالملل ندارد. این جمله ترامپ دلالت بر یک معنا دارد و آن تنزل آرام قدرت ایالات متحده آمریکاست؛ مگر اینکه معنای عظمت و شکوه را در متن سیاست بینالملل تفسیر نکنیم و آن را تنها در چارچوب مرزهای متعارف ملی آمریکا در نظر بگیریم. در ارتباط با اين جمله ترامپ، «بری آر.پوزن» در پنجمین مقاله از سلسلهمقالات وبسایت «نشنالاینترست» تحت عنوان «آینده برتری ایالات متحده آمریکا»، متحدان ایالات متحده آمریکا را از بُعد سودها و هزینههایی که برای آن کشور دارد، مورد بررسی قرار داده که میتواند بسیار روشنگر باشد. او ایالات متحده را دولتی میداند که در مرکز نظام اتحاد جهانی قرار دارد؛ دولتی که مسئولیت دفاع از امنیت طیفی از کشورهای فقیر و غنی، بزرگ و کوچک، لیبرال و غیرلیبرال را در چارچوب این اتحاديهها بر دوش گرفته است. متحدان رسمی ایالات متحده عبارتند از سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، پیمان امنیتی ایالات متحده- ژاپن، پیمان جمهوری کره، پیمان استرالیا-نیوزیلند و همچنین پیمانهایی با دولتهای عربی و چند دولت دیگر در گوشهوکنار جهان دارد. پوزن میگوید ارزش این متحدان برای ایالات متحده از بابت سهمي است که میتوانند بهلحاظ امنیتی برای آن کشور داشته باشند؛ یعنی این متحدان باید بتوانند امنیت، حاکمیت و تمامیت ارضی ایالات متحده را تأمین کنند.به نظر او آمریکا بهقدری قدرتمند است که میتواند بدون کمک متحدان خود، امنیتش را تأمین کند بنابراین این حمايتها برای ایالات متحده چیزی جز تحمیل هزینههای بالا نخواهد داشت، چراكه نمونهاي پیدا نمیشود که متحدان مستقیما از ایالات متحده دفاع کرده باشند؛ درواقع آنان به یاری آمریکا از خودشان دفاع کردهاند. هزینههای ایالات متحده در چهار بُعد قابل بررسی است: هزینههای مستقیم نظامی در این مورد اگر ایالات متحده ارزیابی درست و معقولی از هزینههای نظامی خارج از مرزهای خود داشت، یکپنجم بودجه نظامی آن کشور میتوانست کاهش یابد. این کاهش بودجه صدهزار میلیون دلار در سال را بالغ میشود که از طریق آن میتوان کسری بودجه را جبران و زیربناهای رو به زوال کشور را اصلاح كرد و آمریکا را به طور مؤثر به کارزار اقتصاد جهانی برگرداند و کشور را در مسیر رفاه بیشتر قرار داد. جنگ با هدف قوتقلببخشيدن به متحدان جنگهای بالکان در دهه 1999 در این مقوله قرار میگیرند. این جنگها هرچند پرهزینه ارزیابی نشدهاند، اما تهدیدی برای ایالات متحده نبودهاند. دولتی که خود را متعهد به دفاع از متحدان خود میکند، در نهايت دلمشغول پرستیژ سیاسی و نظامی میشود. این دولت به امید بازدارندگی جنگهای بزرگ، وارد کارزار جنگهای کوچک میشود و از خلال آن آسیبهای زیادی میبیند. درحالیکه ارزش استراتژیک واقعی این متحدان چندان چشمگیر نیست. هزينههای مربوط به مخاطرات هستهای این دسته از هزینهها در دوران جنگ سرد قابلدرک و فهم بود. متحدان اصلی ایالات متحده؛ یعنی اروپا، ژاپن و کرهجنوبی بهترتیب در معرض تهدید روسیه، چین و کرهشمالی هستند. آمریکا این چالشگران بالقوه را باید تفهیم كند که اگر خطا کنند، درگیر جنگ هستهای خواهند شد. پوزن این پرسش را مطرح میکند که آیا در جهان پس از جنگ سرد، بهلحاظ استراتژیک چنین تعهدات هستهایای ضروری است؟ ضمانتهای امنیتی ایالات متحده با تعهد حمایت از متحدانش، به طور نامعقولی آنان را بیمه میکند. اندیشه «نگران نباشید من هستم»، نوعی آسودگیخاطر را برای آنان ایجاد میکند که میتواند مشوق رفتارهای مخاطرهآمیز برای آنها باشد. اروپاییان و ژاپنیها و اعضای ناتو آنچنان که باید، هزینهای برای حوزه نظامی و امنیتی صرف نمیکنند، اما ایالات متحده در برابر ماجراجوییهای روسیه با شتاب و عجله، پنج ميليارد دلار از بودجه پنتاگون را تحت عنوان هزینه جنگهای غیرمترقبه، آنهم به طور پنهانی صرف میکند. استدلال پوزن این است که مزایای متحدان ایالات متحده نسبت به هزینههای آن بسیار اندک و محدود است. مزیت متحدان آمریکا بیشتر در شرق آسیاست. برخلاف قدرت روسیه در اروپا، قدرت جمهوری خلق چین در شرق آسیا رو به افزایش است. کشورهای اطراف چین ضعیف هستند و امکان استیلای چین بر منطقه وجود دارد. ازاینرو آمریکا باید برای حمایت از آنها بکوشد.پوزن میگوید آهسته یا سریع قدرت چین افزایش مییابد، اینکه قدرت روسیه آهسته یا سریع رو به افول میرود اهمیتی ندارد، چراکه روسیه بهعنوان یک قدرت نظامی شایستگی خود را حفظ خواهد کرد. القاعده، طالبان و داعش آموختهاند که چگونه با ایالات متحده بجنگند. ازاینرو هزینههای نظام متحدان ایالات متحده و استراتژی هژمونی لیبرال سرنوشتی جز افزايش ندارد. این فشارها دولت آمریکا را مجبور میکند که در باب بار مسئولیت دفاعی تجدیدنظر كند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.