زاکربرگ، مدیرعامل فیسبوک، وارد سیاست میشود
سفرهای ایالتی و شایعاتی برای تصدی ریاستجمهوری
زاکربرگ از آن دست افرادی است که شخصیت و وجهه عمومیاش با اغلب مدیران عامل در شرکتهای دیجیتالی فرق دارد. برای نمونه در تایملاین جک دورسی، مدیرعامل توییتر قطعا حرفهای خودمانی او درباره دوستانش و درسهایی را که میتوانند به او بدهند نخواهید خواند. از آن طرف زاکربرگ و به طور مشخص صفحه شخصیاش در فیسبوک اینطور است. باید در نظر داشت که این رفتار پیامد مدیریت وی بر بزرگترین شبکه اجتماعی اشتراکگذاری محتوا نیست؛ بلكه در مقابل نوعی استراتژی عمیقا فکرشده است که به واسطه کار تماموقت دهها نفر از کارکنان این شرکت اجرا میشود. تیمی که به آن اشاره شد، حدودا 12 نفر از کارکنان فیسبوک را شامل میشوند که مسئولیت تلطیف نظرات، نوشتن پست برای او و عکاسی از تعاملات کاری و شخصیاش را بر عهده دارند. با وجود آنکه صفحه فیسبوک او ترکیبی زیبا از نبوغ ارتباط سازمانی را به تصویر میکشد، باز هم زاکربرگ را قانع نکرده و همین چند وقت پیش بود که مدیرعامل جوان فیسبوک پا را یک گام دیگر فراتر نهاد و «چالش سالانه» 2017 خود را اعلام کرد. جالب است بدانید که چالش امسال تفاوت زیادی با سالهای قبل دارد و دیگر نه در رده شکار با تیروکمان جای میگیرد و نه ساخت خانهای هوشمند است که از طریق یک دستیار صوتی کنترل میشود. زاکربرگ ابراز امیدواری کرده که تا پایان امسال مردم آمریکا را در تمامی ایالتهای این کشور ملاقات کند. به گزارش گاردین، او دراینباره روی صفحه شخصیاش اینطور نوشته: «حال که این چالش را آغاز کردهام، به نظر تاریخ در نقطه عطف خود قرار دارد. دهههاست که فناوری و جهانیسازی به رشد بهرهوری و ارتباط انسان با جهان کمک کردهاند. این دو مزایای بیشماری را با خود به همراه داشتهاند، اما از طرفی چالشهای پیشروی مردم را نیز در زندگی بالا بردهاند. خود من شخصا بیشتر از هر دوران دیگری در زندگیام احساس میکنم دنیا تقسیمبندی شده. ما باید راهی برای تغییر پیدا کنیم تا همه از شرایط خرسند باشند. او همچنین اعلام کرد صفحه تازهای را در فیسبوک باز کرده و قصد دارد تصاویر مربوط به سفرهای ایالتیاش را در آن منتشر کند که این حرکت نیز اندکی بوی سیاست میدهد. البته برای درک هدف این مدیر جوان از چالش جدیدش نیازی نیست که به یک هوش مصنوعی بسیار قدرتمند دسترسی داشته باشید و با یک حساب سرانگشتی درخواهید یافت که این رفتار بسیار شبیه به فردی است که سودای تصدی پست ریاستجمهوری را در سر دارد. وبسایت آتلانتیک نیز مینویسد: «نیک بیلتون از شرکت ونیتیفِر با استناد به گفتوگوهایی که با «شخصیتهای تأثیرگذار» در سیلیكونولی داشته معتقد است این ایده که زاکربرگ چشم به انتخابات سال 2024 دوخته است؛ البته شاید شوک انتخابشدن ترامپ برای این پست اندکی این تصور را در اذهان عمومی تقویت کرده باشد اما زاکربرگ در سال 2020 تنها کمی حداقل محدوده سنی برای شرکت در انتخابات آمریکا (یعنی 35 سال) را رد کرده و 36ساله خواهد بود. بنابراین تصور بیلتون آن است که زاکربرگ چهار سال بعد وارد عمل میشود». شاید اینطور استدلال کنند که این مدیر جوان گذشتهای عاری از علاقهمندی به سیاست داشته، اما در سالهای اخیر میتوان تغییراتی را در رویکرد وی در قبال این موضوع مشاهده کرد و واضح است که این همان تغییر مطلوب مدنظرش برای سال جدید میلادی است. این تغییر نگرش اثرات واضحی را هم روی زندگی حرفهای او گذاشته تا جایی که چندیقبل زاکربرگ، کارکنانش را به خاطر پاکنکردن گرافیتی معارض با جنبش حمایت از سیاهپوستان آمریکا که روی یکی از دیوارهای این شرکت ترسیم شده بود، مورد سرزنش قرار داد و اندکی بعد دستور داد تابلوی بزرگی برای حمایت از این قشر در داخل محوطه فیسبوک عَلَم شود. این دیدگاه سیاسی همچنین به شکلگیری طرح موسوم به Internet.org انجامید؛ پروژهای که بازوی بشردوستانه فیسبوک با هدف فراهمکردن دسترسی ساکنان کشورهای درحالتوسعه (همان یک میلیارد جمعیت جدید فضای آنلاین) به اینترنت کلید زده بود. عملکرد آن سازمان از جهاتی واقعگرایانه و همراه با فراست بود چراکه با اپراتورهای موبایلی کشورهایی نظیر آنگولا و هند وارد مذاکره شد تا دسترسی کاربران آنها به گزیده محدودی از وبسایتها (از جمله خود فیسبوک) آن هم به صورت رایگان را فراهم کند. روشن است که زاکربرگ با سفر به ایالات مختلف آمریکا و دیدار با مردمان آنها بهتر از ترامپ که به طرزی خستگیناپذیر نظریههای نژادپرستانهاش را بر زبان میآورد، میتواند سوابق سیاسیاش را وسعت دهد. البته نظرسنجیهای محدودی درباره شخصیت سیاسی و محبوبیت زاکربرگ انجام شده، اما با استناد به همان نظرسنجیها هم شواهدی در دست است که نشان میدهد محبوبیت او به عنوان یک مدیرعامل میلیاردر بسیار بالاست. براساس گزارش نشریه فوربس، طبق نظرسنجی مستقلی که در فوریه 2016 در همین رابطه انجام شد، میزان محبوبیت وی برابر با 22 درصد اعلام شد درحالیکه ترامپ (ریاستجمهوری کنونی آمریکا) امتیاز منفی هشت را از آنِ خود کرد. اما اگر نگاه دقیقتری به وجهه عمومی زاکربرگ و طرز تفکر وی در رابطه با جایگاه فیسبوک در حیات عمومی آمریکا بیندازیم، در خواهیم یافت که احتمال دیگری هم وجود دارد: اگر این سفرهای ایالتی ارتباطی به انتخابات ریاستجمهوری نداشته باشند و هدف زاکربرگ صرفا ایجاد تصویری مناسب از فیسبوک و تضمین بقای آن باشد، چطور؟ فیسبوک تأثیر مستقیمی روی زندگی بیش از یک میلیارد انسان در سرتاسر دنیا دارد و ضمن فراهمکردن امکان دسترسی افراد به دوستان و اعضای خانواده فرصتهای بسیار خوبی را نیز برای فروش کالا و مقاصد تجاری ایجاد میکند و ابزاری مناسب در دست شرکتهای تبلیغاتی است. نکته دیگری که باید به آن اشاره شود، این است که زاکربرگ به عنوان مدیرعامل فیسبوک اختیارات به مراتب بیشتری نسبت به یک مدیرعامل روی وبسایت خود دارد. در این شرکت نه خبری از تصمیمگیریهای دموکراتیک است، نه کنگرهای که با تصمیمات غیرمعقول مدیرعامل مخالفت کند و نه حتی رأیگیریای که احتمال شکست وی را بالا ببرند: با وجود آنکه این مدیر جوان تنها 28 درصد از کل سهام فیسبوک را در اختیار دارد، در جلسات هیاتمدیره حق رأی 56درصدی برای وی در نظر گرفته شده که این نیز به ساختار سازمانی منحصربهفرد این شرکت ارتباط پیدا میکند. با این حال شایعات مطرحشده درباره احتمال نامزدی او برای سمت ریاستجمهوری موجب شد مدیرعامل جوان فیسبوک لب به سخن گشوده و اعلام کند برنامهای برای تصدی این پست ندارد. به گزارش دیجیاتو، او در مقابل به سایت بازفید اعلام کرد هدفش از سفرهای استانی تقویت جامعه فیسبوک و توسعه طرح چن زاکربرگ بوده است. البته اضافه کنیم که مصاحبه زاکربرگ و خبرنگار سایت بازفید ظاهرا از طریق ایمیل صورت گرفته زیرا وقتی از او سؤال شده که آیا گمانهزنیها درباره حضورش در انتخابات را به کل منتفی میداند یا خیر، او جوابی نداده است. با این حال او در نظر دارد تا پایان سال جاری میلادی از تکتک ایالتهای آمریکا دیدن کند و در این حین نیز ملاقاتی با مقامات دولتی آنها داشته باشد کمااینکه چندیقبل بازدیدی از اداره پلیس دالاس انجام داد. آنگونه که سایت بازفید گزارش داده، زاکربرگ همچنین عکاس خبری جورج بوش را به استخدام خود درآورده و اخیر نیز دو نظریهپرداز سیاسی را جذب کرده تا او را در طرح چن زاکربرگ یاری دهند. البته احتمال دیگر آن است که زاکربرگ صرفا تلاش دارد با این فعالیتها چهره سیاسی شناختهشدهتری از خود ایجاد کند و شاید قصدی برای حضور در انتخابات ریاستجمهوری نداشته باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.