ترامپ در سوريه چه ميكند
احمد رشیدینژاد*
ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در جریان سخنرانی تحلیف، اولویت سیاست خارجی دولت جدید را در مبارزه با گروههای تروریستی اسلامگرا، آنهم در قالب عملیات نظامی مشترک ذکر کرد؛ عملیاتي نظامی که اعضای آن و اهدافش مشخص نیست. با وجود اين و با توجه به وعدههای انتخاباتی ترامپ و نیز جریان منتقد سیاست دولت پیشین در سوریه، میتوان انتظار داشت سیاست خارجی او در سوریه، تداوم و جبرانکننده ضعفهای دولت اوباما باشد. در حالی دونالد ترامپ به عنوان چهلوپنجمین رئیسجمهور آمریکا سوگند یاد کرد که پایگاه اینترنتی کاخ سفید در بیانیهای با اعلام این مطلب که شکست داعش و دیگر گروههای تروریستی، در اولویت سیاست خارجی دولت جدید قرار دارد، عملیات نظامی مشترک در قالب ائتلافهای نظامی را لازمه آن ذکر كرد. مطلبی که در نطق سخنرانی تحلیف رئیسجمهوری نیز گنجانده شده بود. در این بیانیه همچنین آمده است دولت ترامپ با شرکای بینالمللی خود، با هدف قطعکردن منابع مالی گروههای تروریستی، گسترش شراکت اطلاعات و تعامل در جنگ سایبری بهمنظور مختلکردن و ناتوانکردن تبلیغات و عضوگیری گروههای تروریستی همکاری خواهد كرد. سؤال این است که عملیات نظامی مشترک به کمک چه کسانی و علیه چه کسانی خواهد بود؟ دراینباره باید گفت اولویت دولت گذشته (اوباما) در جنگ سوریه اجتناب از پیگیری هر سیاستی بود که منجر به تقویت بشار اسد شود، بااینحال مستقیم حملهنكردن به سوریه، متحدان و شرکای منطقهای آمریکا را ناامید کرده بود. منتقدان- که در سطح داخلی بسیاری از آنان جمهوریخواهان بودند- سیاست خارجی اوباما، بهویژه در رابطه با سوریه را ضعیف تلقی ميكنند، معتقدند اقدامات دولت اوباما موجبات تقویت موضع رقبای ایالات متحده بهویژه در سوریه را فراهم آورده است. چراکه عدم حضور مؤثر آمریکا و متحدانشان در سوریه موجب شده جای پای روسیه و دیگر متحدان دولت اسد محکمتر شود. این مسئله تا آنجا پیش رفت که «جان کری»، وزیر خارجه پیشین آمریکا، در دفاع از عملکرد خود، این ناکامی را به گردن «کامرون»، نخستوزیر سابق بریتانیا انداخت؛ او که با روزنامه تلگراف، مصاحبه کرده بود، انصراف باراک اوباما را از تصمیمش مبنی بر حمله به سوریه، به این دلیل توصیف کرده بود که «کامرون»، نتوانسته بود رأی موافق مجلس عوام این کشور را در سال ۲۰۱۳ کسب كند. حال با رویکارآمدن دولت جدید هرچند برخی خوشبینانه حلوفصل بحران سوریه را در نشانههای بهبود روابط آمریکا و روسیه دنبال کردهاند و احتمال میدهند ائتلاف یادشده ممکن است محدودهای فراتر از متحدان سابق این کشور (متحدان منطقهای و اعضای ناتو) را دربر بگیرد، باوجوداين برای امیدواری به ائتلاف یادشده (اعضای این ائتلاف) و اهداف آن خیلی زود است؛ چراکه دولت رویکارآمده در جریان مبارزات انتخاباتی خود، ضمن انتقاد از سیاست «انفعالی» دولت اوباما، بانی بحران در سوریه را متحد روسیه- یعنی دولت اسد- برشمرده و وعده داده بود در صورت پیروزی در انتخابات، مناطق امنی برای حفاظت مردم سوریه در برابر حملات نظامی دولت اسد ایجاد خواهد کرد! مناطق امنی که احتمالا بیشتر برای نیروهای آمریکایی و منافعشان امن است و بهانه و جای پایی خواهد شد تا ناکامیهای دولت پیشین را در پیشبرد منافع آمریکا (احیانا تجزیه) در سوریه جبران کند. با این اوصاف استراتژی خارجی ترامپ نه در خلاف استراتژی اوباما؛ بلکه در راستای همان سیاست؛ اما به شکلی دیگر است. *دانشجوی دکترای جغرافیای سیاسی دانشگاه خوارزمی
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.