|

آتش‌نشانان عاشق

عبدالرحمن نجل‌رحیم. عصب‌شناس و عصب‌پژوه

یادم می‌آید وقتی «سیاوش»، پسرم، دوران خردسالی را می‌گذراند، به کارتون «سام آتش‌نشان» علاقه نشان می‌داد و می‌گفت وقتی که بزرگ شود می‌خواهد مثل «سام» آتش‌نشان شود. من به شوخی او را «سیاوش آتش‌نشان» صدا می‌کردم. در این کارتون، «سام»، آتش‌نشان قهرمان‌ دهی در بریتانیاست که در آن زندگی می‌کند. او در همه امور مربوط به آسایش و بهزیستی عمومی، از جمله مقابله با خطر آتش‌سوزی، به اهالی ده کمک می‌کند. آن‌موقع که من در انگلستان روی پروژه پژوهشی مربوط به چگونگی خاموش‌کردن حملات صرعی در مغز کار می‌کردم، روزی «سیاوش» با لحنی کودکانه از من پرسید: به چه کاری مشغولم؟ من برای اینکه طوری توضیح دهم که او بفهمد، گفتم: «کارم مثل کار سام آتش‌نشان است. فکر کن! مغز ما مثل جایی است که سام زندگی می‌کند، اگر چند سیم برق در محله‌ای اتصالی پیدا کند، خطر آتش‌سوزی به طور موضعی به‌وجود می‌آید، اگر سعی در خاموش‌کردن آن با تمامی ابزار موجود نشود، تبدیل به آتش‌سوزی بزرگ‌تر می‌شود. حال امثال من داریم سعی می‌کنیم ابزار جلوگیری از این اتصالی‌ها و آتش‌سوزی‌ها را پیدا کنیم» و بعد برایش شرح دادم چگونه مغز ما پر از راه‌ها با سیم‌کشی‌های فراوان و پیچیده است که برق هیجان، احساس، خاطره، خیال و فکر و زبان را در مغز ما روشن نگه می‌دارد. بعد از این توضیحات، مدتی فکر می‌کردم شاید «سیاوش» عقیده‌اش عوض شود و به‌جای آتش‌نشان‌شدن، بخواهد دکتر مغز و اعصاب شود. «سیاوش» امروز در حال تمام‌کردن دوران دانشگاه است، او نه آتش‌نشان شده و نه پزشک مغز و اعصاب، اما این روزها که با آتش‌سوزی مهیب ساختمان پلاسکو تهران، قهرمانی و جان‌فشانی آتش‌نشانان را شاهد هستیم، یاد آن زمان افتادم که برای پسرم «سیاوش» که عاشق کارتون «سام آتش‌نشان» بود، شباهت آتش‌نشانی با کارم را توضیح می‌دادم. تأسف اینجاست که وقتی آتش‌سوزی می‌شود، قدر و ارزش کار آتش‌نشان معلوم می‌شود و تازه همگان از خواب غفلت بیدار می‌شوند و مردم و مسئولان به اهمیت و ارزش این شغل پرمخاطره و حساس پی می‌برند. تنها در این شرایط بحرانی است که نشانه‌هایی دال بر آزار وجدان عمومی در بی‌توجهی نسبت به صاحبان این مشاغل و کیفیت کار و رسیدگی به معیشت آنها دیده می‌شود؛ مشاغلی که اکثر افراد عافیت‌طلب و عاقل، اما نه عاشق، از پیگیری و قبول و ادامه آن سر باز می‌زنند. در مقایسه مثل آن است که تا وقتی دچار عوارض مغزی چون صرع نشده‌ایم، از اهمیت خوب کارکردن مغزمان، غافل می‌مانیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.