|

«پلاسکو» و فکرهایی که نباید بکنیم

کیوان کثیریان: ‌این روزها جز از فاجعه تکان‌دهنده ساختمان پلاسکو نمی‌شود نوشت که هر مشکلی، پیش بزرگی آن، بی‌اهمیت جلوه می‌کند. از سوی دیگر، آن‌قدر نکات متفاوت پیرامون این اتفاق گفته شده که هر نکته‌ای می‌تواند تکراری باشد. از بحث کمبود بودجه آتش‌نشانی و ضعف تجهیزات تا مشکل ایمنی ساختمان پنجاه‌وچندساله پلاسکو، از علت اصلی و مبهم فروپاشی ساختمان و شایعات عجیب‌وغریب تا تعداد نامعلوم مصدومان و حادثه‌دیدگان، از فداکاری قهرمانانه آتش‌نشانان تا مزاحمت‌های خیل موبایل‌به‌دستان و برخی سلفی‌بگیران، از محک‌خوردن مدیریت بحران در تهران تا بحث‌های جدی انتخاباتی، از بی‌تابی برای یافتن سریع قربانیان تا اصرار برای شناسایی مقصران واقعی، از دلهره و نگرانی برای وضعیت تهران به هنگام زلزله احتمالی تا میزان کفایت و لیاقت اعضای غیرمتخصص شورای شهر، از تعداد ساختمان‌های ناامن شبیه پلاسکو تهران تا شیوه پوشش خبری صداوسیما، از استعفا یا استیضاح شهردار تا دردسر پدیده شهروند- خبرنگار و بی‌سروسامانی اخبار رسمی و مواردی از این دست. همه و همه از جمله نکاتی است که این روزها میان مردم و مسئولان و همچنین در فضای مجازی و غیرمجازی بحث‌های داغی را پدید آورده است. اما واقعا هرکدام از این نکات دو یا چند «رو» دارد؛ گاهی هم فکرکردن یا نکردن به اینها، بیشتر آدم را افسرده می‌کند. بیایید به اینکه برای مسئولان شهری ما بحث ایمنی چقدر اهمیت دارد و کجای اولویت‌هایشان است، فکر نکنیم. به این فکر کنیم بالاخره به‌روزکردن بیلبوردهای غول‌آسا، سیاسی، تبلیغاتی و انتخاباتی احتمالا اهمیتش بیشتر از به‌روزکردن تجهیزات آتش‌نشانی بوده است. بیایید به این فکر نکنیم که سیستم مدیریت بحران که با ریزش یک ساختمان طومارش در هم می‌پیچد، با زلزله احتمالی تهران چه خواهد کرد. فکرش هم واقعا دهشتناک است. به جایش بیایید به این فکر کنیم که روزانه ده‌ها نفر بر اثر ‌همین سهل‌انگاری‌های مدیریتی، کم‌کاری‌ها در جاده‌ها، مرزها، سیل و این‌طرف و آن طرف، جانشان را از دست می‌دهند و ما ککمان نمی‌گزد. بیایید به قهرمانان آتش‌نشان که این‌گونه بی‌محابا و دلاورانه از جانشان می‌گذرند ولی حقوق‌شان این‌قدر ناچیز است، فکر نکنیم و به خانواده‌هایشان که بالطبع همواره در شرایط سخت زندگی کرده‌اند. به این فکر نکنیم که دو روز دیگر این شهدای آتش‌نشان فراموش می‌شوند، به این فکر کنیم که هنوز انسان‌هایی تا این اندازه فداکار و قهرمان داریم که از جانشان برای نجات هم‌نوع می‌گذرند. بیایید به این فکر کنیم سرنوشت خانواده‌های جان‌باختگان از این پس چه می‌شود. به این فکر کنیم که کسبه به‌خاک‌سیاه‌نشسته پلاسکو و خانواده‌هایشان چطور ادامه حیات خواهند داد. بیایید به این فکر نکنیم شهردارمان که وسط همه بحران‌های موجود حضور دارد، برای پیشگیری از بحران دقیقا چه کارهایی می‌کند. به‌جایش به این فکر کنیم معمولا بيشتر مدیران، بیشتر عاشق خدمت بعد از بحران‌اند تا خدمت پیش از بحران و به این فکر کنیم که اساسا با یک شهردار اصلاح‌طلب دوآتشه هم همین اتفاق عینا رخ می‌داد؛ چراکه آنچه برای مدیران شهری اهمیت دارد، چیزهای دیگری است. بیایید به این فکر نکنیم که شورای شهرمان این وسط چه‌کاره می‌تواند باشد و ورزشکاران دلاور با افق بدن‌شان دقیقا دارند در شورای شهر چه می‌کنند و میزان کارایی شورای شهر را بالا می‌برند یا پایین. بیایید به این فکر کنیم که در مملکتی زندگی می‌کنیم که مقصران واقعی همیشه رانندگان، لوکوموتیورانان و خلبانان درگذشته هستند و هیچ مسئولی در هیچ بخشی، حتی ذره‌ای تقصیر ندارد. با این فرض، متخصص‌ترین اعضای شورای شهر را هم داشته باشیم، وضعیت همین است و جز این نیست. بیایید به استعفا و استیضاح فکر نکنیم. نه شورای شهرمان استیضاح‌کن است نه شهردارمان استیضاح‌شو! ‌بیایید به این فکر نکنیم که آتش‌نشان‌هایمان با تجهیزات ابتدایی‌شان، چگونه می‌توانستند این آتش‌سوزی مهیب را خاموش کنند و به این فکر نکنیم که آیا هلیکوپتر آب‌پاش داشتیم یا نه. بیایید به این فکر کنیم که الان توی دل خانواده‌های جان‌باختگان چه می‌گذرد. به این فکر کنیم؛ کسبه‌ای که زنده‌اند، ولی دوماه مانده به عید، تمام مال و منالشان را باخته‌اند و جمعی از آنها قطعا به خاک سیاه نشسته‌اند. آنها هم قربانیان این حادثه‌اند. بیایید به این فکر نکنیم که ازدحام مخرب و توأم با ضعف فرهنگی برخی سلفی‌بگیرها و برخی از آنها که شهوت غریبی برای عکس و فیلم‌گرفتن از هر چیزی دارند، چه اختلالی سر راه امدادرسانی ایجاد کرد. بیایید به این فکر کنیم که با این اوضاع شلم‌شوربای اخبار رسمی که هر دقیقه دوبار تکذیب می‌شود، بسیاری از فیلم و عکس‌های مردم، وجوه مختلف حادثه را ثبت کرد و اهمیت ماجرا را به سطح بین‌المللی کشاند؛ وگرنه از پوشش ناقص و محدود تلویزیون که آبی گرم نمی‌شد. بیایید دعا کنیم؛ برای نجات آتش‌نشان‌هایی که ممکن است معجزه‌آسا هنوز زیر آوارها نفس بکشند، برای آرامش روح شهدای آتش‌نشان، برای آرامش بی‌تابی دل خانواده‌های جان‌باختگان، برای آبروی کسبه مال‌باخته پلاسکو، برای آرام‌ماندن همیشگی گسل‌های تهران، برای تغییر اولویت‌های مدیران، برای تحول مثبت در سیاست‌های خبری در رسانه ملی و برای ارتقای ارزش و بهای جان انسان‌ها در کشورمان در ذهن مدیران و حتی خودمان. و روح حمید مصدق شاد که گفت: و زمانی شده است که به‌غیر از انسان، هیچ چیز ارزان نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.