|

نابودی از جنگل آغاز می‌شود

«جنگل» رمانی است از ماهان سیارمنش که امسال در نشر بوتیمار منتشر شده است. در آغاز رمان راوی از کتابی سخن می‌گوید که به دستش رسیده است. کتاب، گویا با نام راوی منتشر شده است اما چنانکه راوی توضیح می‌دهد نویسنده آن برادر اوست. برادری که معتقد بوده جهان سی‌وسه سال بعد از به‌دنیاآمدن او نابود می‌شود: «از نظر او نابودی جهان از جنگلی که در ذهن خودش ساخته بود شروع می‌شد و به‌طور تدریجی تمام زمین را دربر می‌گرفت.» بعد از این توضیحات شرح ماجرای غریب و مرموز جنگل با ورود راوی‌ای که راوی اول، کتاب او را به دست دارد آغاز می‌شود و این ظاهرا متن همان کتابی است که راوی اول به آن اشاره کرده است. راوی دوم از کلبه‌ای سخن می‌گوید در دل یک جنگل. کلبه‌ای که پیش از او سه نفر دیگر هم به آن پا گذاشته و بعد مرده‌اند. هرسه نفر هم به شیوه‌ای یکسان مرده‌اند: «سه نفر در اینجا زیسته‌اند و هر سه به شیوه‌ای یکسان، از طریقِ راهِ کوتاهِ واقع در سه‌متریِ خانه، مرده‌اند.» راوی دوم با خود می‌گوید: «این کلبه را از وحشت برگزیدم یا از امید؟ وحشت از مرگ، امیدِ دورشدن از هیاهوی جمعیت.» رمان حال‌وهوایی هراسناک و پراضطراب دارد. این هراس نه با ورود راوی به جنگل که پیش از آن آغاز شده است، چنانکه راوی می‌گوید: «هراسم بر جنگل پیشی دارد: زیرا آن را پیش از جنگل یافتم. چشمانم را برای دربرگرفتن برگ‌ها و علف‌ها به این‌سو و آن‌سو می‌گردانم...» راوی وارد کلبه جنگلی می‌شود و به محض ورود بوی لاشه سگ می‌شنود. واگویه‌های راوی و شرح تاملات او با روایت موقعیتی غریب که در آن قرار گرفته است می‌آمیزد. در کلبه دو دفتر هست، از آنِ دو نفر از سه نفری که پیش از راوی به آنجا آمده بوده‌اند. نفر دوم هشت روز پایانی زندگی‌اش را نوشته و نفر سوم سه روز آخر زندگی‌اش را. هستی و مرگ و جاودانگی از جمله مفاهیمی است که شخصیت‌های این داستان با آن کلنجار می‌روند و این مفاهیم با چیستی جنگل و راز و رمز پیچیده در لا‌به‌لای شاخ و برگ درختان آن پیوند می‌خورد. در جایی از رمان می‌خوانیم: «برگ‌های زرد و خفته! خیسی‌تان را از کدامین سوی جنگل دریافت کرده‌اید؟ آن درختان، همه این‌ها بیانگر تصاویر در خانه‌ام هستند. مرا مسحور جنگل کرده‌اند. گوش بسپارید به کلمه‌هایی که بیان می‌کنم: مرا برگزیده‌اند. من ناظر جریان‌یافتگی‌ای در اطرافتان هستم. آن پیرمرد شما را برانگیخت. ولی من خطابتان می‌کنم تا ببینید راهی مانند او پیش نگرفته‌ام. فقط تماشایتان می‌کنم و دیده‌هایم را بیان. ولی جمله‌ای دیگر: او بر همزادهایتان تاخت و نابودتان کرد. از تنه‌تان کلبه ساخت. شما هم نابودش کردید. ولی من چه؟ فقط تماشا می‌کنم و می‌نویسم. شما دلیلی برای برانگیختگی من ندارید. پس آزارم ندهید. من جنگل را در تصویر دیده‌ام و زندگی را در اینجا درک کرده‌ام. شما را در حال فروریزی برگ‌ها. پیرمرد را هنگام دویدن. آب را هنگام منتزع‌کردن برگ‌ها از روی‌شان. آن کلبه در قعر زمین فرورفته را، انعکاس و سایه را، ساییده‌شدن برگ‌ها از دو سویشان. همه را دیده‌ام. آنها را مثالی از برزخ دانسته‌ام. پس بر من خرده نگیرید چرا به اینجا آمده‌ام. صحبت‌هایم به پایان رسید. حال من گوش می‌کنم.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.