سهم مجری توزیع نباید از سهم ناشر بیشتر باشد
محمدعلی وکیلی. مدیرمسئول روزنامه ابتکار
ورود به حوزه توزیع و سرمایهگذاری در آن، کار خوبی است؛ برای اینکه یکی از بزرگترین مشکلات ما در حوزه فرهنگ، عرضه، توزیع و ارتباط با مخاطب است؛ بنابراین کمک به مخاطبیابی برای نشریات و استفاده از بخشی از یارانه به بخش توزیع و اضافهکردن به سبد مخاطب، از لحاظ منطقی کار خوبی است. اما روشی که اکنون از سوی مجریان توزیع در حال انجام است، چنین هدفی را دوردست کرده و در مواردی هم باعث نقض غرض شده است؛ یعنی توزیع فلهای نشریات، هم باعث وهن نشریات است و هم باعث کاهش خرید فردی نشریات از کیوسک میشود. همچنین سهم یارانهای که در این طرح در حال هزینهشدن است، فراتر از ظرفیت این حوزه است. سهمی که مجریان توزیع از یارانه میبرند، به مراتب بیش از سهم ناشران و نیز به مراتب بیش از سهم مخاطب است؛ بنابراین این کار به لحاظ روشی اشکال دارد. اینکه سهم مجریان توزیع کجا میرود، در طرح اشتراک نشریات محل اشکال است؛ این اشکالی اساسی است که در این طرح، سهم مجریان توزیع از سهم ناشران و مخاطبان بیشتر باشد. بنا نیست ما با یارانه، تعدادی از مجریان توزیع را به سود برسانیم؛ بلکه بنا بود با این یارانه، به تعداد مخاطبان اضافه و بنیه ناشران تقویت شود. قرار نیست ما با این طرح، تعدادی شغل تحت عنوان مجری توزیع، از محل یارانه مطبوعات ایجاد کنیم. این مشکلی است که طرح اشتراک فعلی داراست؛ درحالیکه البته اصل این طرحی که سبد مخاطبان، بخش عرضه و بنیه ناشر را تقویت کند، طرح خوبی است؛ مشروط به اینکه طرحها در راستای مسیر و در جهت اهداف خود حرکت کند. گاهی اشکال وارد میشود که چرا طرح اشتراک نشریات از زیرساختهای موجود مانند شبکه پست استفاده نکرده است؛ این اشکال وارد نیست؛ چون ساختارهای موجود ناکارآمد بودند و شبکه سنتی پست، جوابگوی نیاز مطبوعات نیست و بهاجبار وزارت ارشاد باید با طرح اشتراک نشریات ورود پیدا میکرد؛ اما کاستیهایی در آن بوده که باید به تدریج برطرف شود. من از همان ابتدای این طرح در کارگروه نشریات، اصرار داشتم که باید محدودیتی برای سهم مجریان توزیع ایجاد کنیم تا در طرح اشتراک، کمک به تولید و توسعه بنگاههای انتشاراتی باشد. این یارانه نیز مستقیم باید پرداخت شود. ما نمیتوانیم به وکالت و نیابت ناشران، برای آنها مسیر و هزینه درست کنیم. اتفاقی که در طرح اشتراک نشریات افتاده، وکالت در هزینه است که متأسفانه کمی شبهه سوسیالیستی و کمونیستی پیدا میکند. نظر من این بوده که ما هم در بخش اشتراک نشریات و هم در بخش یارانه بیمه، درنهایت آنچه که بتوانیم دستکاری کنیم 20 درصد یارانه مطبوعات باشد و 80 درصد یارانه را دستکاری نکنیم و اجازه ندهیم اقتصاد نشریات اینقدر ناامن شود و آب باریکهای که بهعنوان اقتصاد نشریات تعریف شده است، از بین برود. ما 80 درصد یارانه را به بخشهایی مانند بیمه و اشتراک میبریم که باعث میشود در اقتصاد مطبوعات، نوسان ایجاد شود و اختیار را از ناشر و مدیرمسئول سلب کردهایم و به جای او برای هزینهکرد تصمیم میگیریم. این کار خیلی وجهه خوبی ندارد. این مطالبه وجود داشت که دولت در ساماندهی نظام توزیع و کمک به سرانه مطالعه مطبوعات، کمک کند؛ اما لزوما روشش این نبود ما غالب یارانه مطبوعات را در طرحهایی بگذاریم که عملا حق اختیار از ناشر و مدیرمسئول سلب شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.