نه؟!
کریم ارغندهپور: یکی از کاربران در توییتر نوشته بود: «کاش شهرداری تهران بخشی از هزینه تولید بیلبوردهای سیاسی را به خرید تجهیزات لازم برای آتشنشانی اختصاص میداد». به نظرم در ادامه همین نظر میتوان گفت کاش شهرداری (و البته صداوسیما) بهجای ورود در اختلافات سیاسی، بخشی از ثروت عمومی را صرف آموزش مؤثر جامعه برای مواقع بحران میکرد. وقتی به موضوع این یادداشت فکر میکردم، به نظرم رسید چقدر نیازمند آشنایی با جامعهشناسی بحرانهای شهری هستیم. این یادداشت البته ظرفیت پرداختن به همه ابعاد ماجرا را ندارد، ولی اجازه دهید بهطور گذرا به دو موضوع مهم اشاره کنم. اول اینکه رعایت «ایمنی» در ساختارهای شهری گویی جزء کالاهای لوکس است و کمتر جدی گرفته میشود. ساختمان پلاسکو تنها ساختمان شاخص ناامن در شهر نبود. ایمنی رکن مهم همه اجتماعات است، ولی آیا مثل سایر ارکان جدی گرفته میشود؟ مثلا اگر ساختمانی، سقف یا پله نداشته باشد استفاده نمیشود، ولی آیا اگر ایمن هم نباشد چنین است؟ جواب کاملا روشن است. همانطور که ما بدون کلاه ایمنی موتورسیکلت میرانیم و در بستن کمربند ایمنیمان در اتومبیل سهلانگاریم، در رعایت نکات ایمنی در ساختمان هم کمتوجه هستیم. هر سال خبرهای زیادی درباره مدارسی که ساختمانهای ناامن دارند منتشر میشود، ولی کمتر کسی آنها را جدی میگیرد؛ نه جامعه و نه نهادهای مسئول و نه شهرداری از دادن مجوز استنکاف میکنند، نه دولت و نه بقیه. چه باید کرد؟ اینجاست که موضوع دوم، یعنی «عدم حاکمیت قانون» مطرح میشود. ناقص یا کامل، بالاخره قوانینی برای رعایت ایمنیهای شهری وضع شده است، ولی رعایت نمیشوند چرا؟ چون قانون، حاکمیت ندارد. چرا قانون محترم نیست؟ این اساسیترین آسیبشناسی اجتماعی ماست. روز پنجشنبه تهران و در یک نگاه کلی همه ایران در سوگ فروریزی ساختمان پلاسکو و خسارات دردناک انسانی ناشی از آن گریست. وقتش است که جدیتر به خود آییم و به ریشههای کاستیها توجه کنیم؛ ورای اختلافات و منافع سیاسی، فرای این فرد و آن فرد مسئول و غیرمسئول. در کنار آنکه لازم است یاد بگیریم درهمهحال «باید» راه را برای آمبولانس و اتومبیل آتشنشان و پلیس باز کنیم، باید راه را برای اصلاحات فراگیر اجتماعی هم باز کنیم تا از بروز فجایع بیشتر در آینده پیشگیری کنیم. دور باطل وقوع فاجعه و حسرت و اندوه و بغض و احیانا کمی شعار و بعد فراموشی باید یکجا بالاخره تمام شود، نه؟!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.