|

خسروی دانسته‌هایش را در پستو پنهان نکرد

کیوان نخعی. نویسنده

استاد رکن‌الدین خسروی، یکی از مؤثرترین استادان تئاتر کشور بود. همه کسانی که با او کار کرده یا شاگرد او بودند، بر این نکته آگاهی داشتند که در وهله اول باید پایبند به اخلاق، انضباط و تعهد باشند. بنابراین اخلاق و فعالیت تئاتری جزء لاینفک حضور آنان در فعالیت‌های تئاتری بود. برای دانشجویانش اهمیت بسیار زیادی قائل بود و در کارهایش دانشجویان را مقابل بازیگران حرفه‌ای قرار می‌داد و هنگام کار همه باید در تمرین نرمش و بیان شرکت می‌کردند، حتی عوامل پشت صحنه؛ چیزی که متأسفانه امروز کمتر به آن اهمیت داده می‌شود و برای برخی از بازیگران که اصلا توهین به شأن و منزلت آنها تلقی می‌شود. او به بازیگرانش چه دانشجو چه حرفه‌ای، اعتبار و اعتمادبه‌نفس می‌داد و به‌همین‌دلیل در کلاس‌ها یا کارگاه‌های فوق‌برنامه‌ای که برپا می‌کرد همه با جان و دل شرکت می‌کردند. یک نمایش کارکردن با او معادل چندین ترم از واحدهای عملی بود. هیچ‌گاه دانسته‌ها و تجربیاتش را در پستو پنهان نکرد و ساعت‌ها بدون آنکه لحظه‌ای احساس رخوت یا خستگی کند، به سؤالات پاسخ می‌داد هیچ‌گاه از خاطر نمی‌رود آن کیف چرمی‌اش با انبوهی کاغذ که حمل آن پس از ساعت‌ها تمرین نمی‌توانست رمقی برای کسی باقی بگذارد. او مسیر طولانی را با همین وضعیت طی می‌کرد و تا زمانی که سوار تاکسی می‌شد دانشجویان رهایش نمی‌کردند؛ سؤال‌های پی‌درپی و او متواضعانه بدون لحظه‌ای احساس خستگی به همه آنها پاسخ می‌داد. در کلاس‌هایش بسیاری از داستان‌های چخوف را به نمایش تبدیل می‌کرد، روش کارهایش به گونه‌ای بود که همواره بعد از ماه‌ها تمرین یک ارتباط زنده و خلاق میان بازیگران و تماشاگران ایجاد می‌شد و کارهایش هیچ‌وقت بوی کهنگی نمی‌داد. افسوس و صد افسوس که تئاتر این مرزوبوم نزدیک به دو دهه از وجود ارزشمندش بی‌بهره ماند اگرچه وقتی اواسط دهه 70 کشور را ترک کرد در خارج از کشور نیز به تدریس و آموزش و فعالیت‌های تئاتری ادامه داد. تأثیری که او در روحیه شاگردانش بر جای گذاشت حتی تا امروز در روح و قلب همه آنان باقی مانده است. کسی که دو دهه در کشور حضور نداشت اما امروز همه رسانه‌ها و حتی نسلی که هیچ‌گاه او را ندیده بود را از فقدانش متأثر کرد. استاد خسروی تشنه بود و عاشق و با تمام ناملایمات و کج‌خلقی‌هايي که با او شد. (اگر هم گله‌ای داشت آن‌قدر متواضع و فروتن بود که گویی هیچ گلایه‌ای ندارد) از مطالعه و کارطاقت‌فرسا دست برنداشت و او همواره بر این نکته تأکید داشت که اگر بعدها به صورت حرفه‌ای هم کار تئاتر می‌کنید و بازیگر و کارگردان بزرگی شدید هیچ‌گاه مطالعه را رها نکنید. به‌همین‌دلیل سخت است بگوییم او از میان ما رفته است بنابراین رکن‌الدین خسروی در تقویم نمی‌ماند، بلکه در تاریخ هنر تئاتر این مرزوبوم به حیات خود ادامه خواهد داد. استاد خسروی، سمندریان، جعفر والی، داوود رشیدی‌ و خیلی از استادان پیش از آنها که امروز در میان ما نیستند، ستون‌های عظیمی هستند که هیچ‌گاه حتی با نبودشان فرو نمی‌ریزند و استوار و پابرجا جاودانه باقی خواهند ماند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.