|

«آشتی ملی»؛ دغدغه ایرانِ پس از هاشمی

عبدالله ناصری

اگرچه در دو مقطع تاریخی مهم یعنی در دوران احمدی‌نژاد - که دولت ایشان سعی وافری در دوپارگی جامعه داشت- و در مقطع حساس سال 88، طرح آشتی ملی مطرح شده بود، این بار، پس از رحلت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی، «آشتی ملی» به عنوان یکی از اصلی‌ترین و جدی‌ترین دغدغه‌های جامعه امروز ایران مطرح شده؛ البته نه‌فقط از سوی نخبگان سیاسی کشور بلکه از سوی همه گروه‌ها و جناح‌های مختلف. آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی نیز یکی از چهره‌هایی بود که در همان خطبه نماز جمعه مشهور، جامعه را به وحدت و دوری از چندقطبی‌شدن که منازعات سیاسی و فرهنگی خاص خود را در پی دارد، دعوت می‌کرد و حالا این دغدغه از سوی دیگر دلسوزان نظام، باز مطرح شده تا هم بازگو‌کننده یکی از واپسین آرزوهای آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی برای ایران پس از خود باشد و هم بازگوکننده ضرورت‌ها و نیازهای جامعه امروز. از این دریچه، فوت ایشان را می‌توان سرفصل جدیدی در طرح این ضرورت و اقتضای تاریخی دانست چراکه اگر تا پیش از رحلت ایشان، اصولگرایانی بودند که چندان مدافع ایده «آشتی ملی» به حساب نمی‌آمدند، امروز از تمام طیف‌ها و جریان‌ها، صدای طلب‌کردن آن را می‌شنویم تا جایی که حجت‌الاسلام سیدابراهیم رئیسی، تولیت آستان قدس رضوی، هم بعد از درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی، اظهار امیدواری کرده که این درگذشت، منشأ یک وحدت ملی باشد. علاوه بر نقش کلیدی این رخداد تاریخی تلخ در اهمیت‌یافتن موضوع آشتی ملی، به نظر می‌رسد شرایط درونی (اجتماعی) و بیرونی و بین‌المللی کشور نیز این مهم را به یک الزام تاریخی بدل کرده است. به اعتقاد جامعه‌شناسان و دلسوزان فرهنگی و اجتماعی کشور، امروز در یک شرایطی قرار داریم که نیاز جامعه را به آشتی ملی برای تسهیل و تسریع در انجام امور زیرساختی در حوزه فرهنگ و جامعه بیشتر و بیشتر می‌کند. از سوی دیگر، پس از برجام، کشور ما در نظم منطقه‌ای و بین‌المللی جایگاه حساس و خاصی پیدا کرده که می‌توان با آشتی ملی، قدرتمندانه‌تر با مسائل روبه‌رو شد. اگر حاکمیت به معنای قوای سه‌گانه چنین اراده‌ای داشته باشد که به سمت آشتی ملی حرکت کند، پاسخ‌گوی یکی از جدی‌ترین مطالبات بخش عظیمی از گروه‌ها و افراد مختلف در جامعه خواهد بود چراکه امروز دیگر نه‌فقط اصلاح‌طلبان و اصولگرایان بلکه حتی در میان حوزویان و جریان‌های سنتی و مذهبی نیز، آشتی ملی به عنوان یک دغدغه جدی مطرح شده است. رسانه‌ها اکنون وظیفه‌ای سنگین بر دوش دارند و آن تبیین روند آشتی ملی و شفاف‌سازی درباره آن است تا گروه‌های مختلف با آگاهی بیشتر و مسئولان نظام با علاقه بیشتر به سمت این جریان هم‌گرا حرکت كنند و زمینه عبور از این شرایط دشوار و البته نگرانی‌های جامعهِ پس از آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی را فراهم کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.