«چلسی منینگ» با تخفیف مجازات بهزودی آزاد میشود
رهايي از ميراث سركوب؟
سودابه رخش: «بعضی آدم ها در گذر ایام کاری را می کنند که باید بکنند. بعضی به خاطر آن هفت سال روانه زندان می شوند، برخی زندگی در تبعید را می پذیرند. اما گاه حتی یک رئیسجمهور کاری را می کند که باید بکند. امروز اوباما چنین رئیسجمهوری بود». این صحبتهای «دانیل السبرگ»، یکی از برجستهترین و قدیمیترین افشاگران آمریکایی پس از شنیدن خبر کاهش مجازات زندان «چلسی منینگ»، افشاگر جوان آمریکایی از سوی باراک اوباما است. باراک اوباما، چهلوچهارمین رئیسجمهوری ایالات متحده با یک اقدام بیپروا در ساعات پایانی قدرتش، ورق را برگرداند تا دستکم در یک مورد بتوان او را با اطمینان درخور ستایش دانست. هیچکس به اندازه چلسی منینگ، افشاگر مشهور آمریکایی، از سرکوب دولت ایالات متحده علیه افشاگران رنج نکشیده بود؛ اما حالا و با دستور باراک اوباما، حکم ناعادلانه 35 سال زندان او کاهش پیدا کرد و او تا حدود سه ماه دیگر یعنی روز 17 ماه می میتواند از زندان آزاد شود. منینگ که با دادن گنجینهای تاریخی از اسناد محرمانه آمریکا به سایت افشاگر ویکی لیکس، دریچهای بینظیر به دیپلماسی جهانی باز کرد و بحث و مجادلههایی را در سراسر جهان برانگیخت، دیگر بقیه عمر خود را پشت میلههای زندان سپری نمیکند. منینگ 29ساله که زنی تغییرجنسیتداده است، پیش از دستگیری بهعنوان تحلیلگر اطلاعاتی در عراق کار میکرد و اندکی پس از آن به یکی از برجستهترین افشاگران تاریخ مدرن بدل شد و در سال 2013 در دادگاه نظامی به خاطر دادن بیش از 700 هزار سند، ویدئو و اطلاعات محرمانه به سایت ویکی لیکس به 35 سال زندان محکوم شد و همان سال با وجود تغییر جنسیت روانه زندانی مردانه شد. سال 2010، ویکی لیکس به همراه برخی رسانههای دیگر ازجمله گاردین بخشی از این اطلاعات را منتشر کردند. در یکی از ویدئوهایی که منینگ در اختیار ویکی لیکس قرار داد، هلیکوپتر آپاچی آمریکایی در سال 2007 خودروی حامل «نمیر نورالدین»، خبرنگار رویترز را در بغداد هدف میگیرد. پس از تیراندازی اولیه، گروهی غیرمسلح ازجمله کودکان و بزرگسالان برای کمک به مجروحان حادثه به سمت خودرو آنها میروند؛ اما آنها هم هدف قرار میگیرند. آنچه بر منینگ رفت و آنچه او عیان کرد، هم جای شادی دارد و هم درخور تفکر است. بسیاری از نشریات آمریکایی تلاش کردند فهرستی از اطلاعاتی را که او با کمک سایت ویکی لیکس و روزنامه گاردین و نیویورکتایمز و دیگر رسانهها در طول سالها افشا کرد، تهیه کنند؛ اما تقریبا همه آنها فهرستی کوتاهتر از آنچه بود، ارائه کردند. او اطلاعاتی از دسیسههای دولت ایالات متحده برای عموم مردم و مورخان افشا کرد که پیشتر هیچکس نظیر آن را ارائه نکرده بود. برخی حتی بر این باورند که اطلاعات منینگ به پایاندادن جنگ عراق کمک کرد. در پاسخ، دولت آمریکا به معنای واقعی کلمه تلاش کرد او را نابود کند. با وجود اعتراف به اینکه هیچکس به دلیل افشاهای چلسی صدمه ندید، او به اندازهای هزینه داد که فراتر از حد تصور اکثر مردم است. او را پیش از محاکمه به زندان انفرادی انداختند و سپس به گفته گزارشگر ویژه سازمان ملل به «بیرحمانهترین، غیرانسانیترین و اهانتآمیزترین» راه ممکن شکنجه کردند. پس از محاکمه هم او به 35 سال زندان محکوم شد؛ محکومیتی طولانیتر از متجاوزان و قاتلان. منینگ حتی بهتازگی به خاطر اقدام به خودکشی، به سلول انفرادی منتقل شده بود. بااینهمه اوباما اکنون به درستی قلم در دست گرفته و حکم کاهش مجازات منینگ را امضا کرده است؛ اقدامی که چرایی آن هنوز برای بسیاری مشخص نیست. آیا او میخواهد سه روز مانده به پایان قدرتش، خود را بهعنوان حامی افشاگران جا بزند؟ پاسخ به این پرسش هرچه باشد، از اهمیت آزادی منینگ نمیکاهد. میراث غمانگیز سرکوب افشاگران و منابع روزنامهنگاران از کارنامه اوباما پاک نمیشود؛ اما میتوان او را به خاطر این تصمیم ناگهانی ستود. آزادی منینگ مدیون تلاشها و فشارهای فعالان و منتقدان هم بوده است و ازهمینرو روشنفکران و فعالان آمریکایی باید با کناررفتن ذوقزدگی اولیه، تلاشهای خود را روی آزادی همه آنهایی متمرکز کنند که برای روکردن دستهای آلوده تلاش میکنند. بیشک اقدام اوباما را باید نه لطفی همدلانه، بلکه انجام وظیفهای بدیهی دانست. هیچکس برای افشاگری، بدهکار آزادی نیست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.