عبدالقادر ماشاریپوف، عامل اصلی کشتار شب سال نو در استانبول بازداشت شد
سوغات ناخوانده ترور
در ازبکستان زاده شده، در افغانستان آموزش دیده، عضو فعال یکی از هستههای تروریستی داعش در آسیای میانه بوده و همین دو ماه پیش به شکل غیرقانونی وارد خاک ترکیه شده است. این اولین اطلاعاتی است که منابع امنیتی و رسانهای ترکیه جسته و گریخته از «عبدالقادر ماشاریپوف»، مهاجم 34سالهای ارائه کردهاند که شب سال نو میلادی با حمله به یک کلوب شبانه در استانبول، 39 نفر را به رگبار بست و 70 نفر دیگر را زخمی کرد. واسیپ شاهین، فرماندار استانبول، روز گذشته ضمن اعلام خبر بازداشت دوشنبهشب عبدالقادر ماشاریپوف در پی یک عملیات اطلاعاتی گسترده، بر این نکته تأکید کرده که تمامی شواهد و اثرانگشتها نشان از آن دارد فرد بازداشتشده بدون شک عامل اصلی کشتار کلوب رینا بوده و خود نیز به این جنایت اعتراف کرده است. فرماندار استانبول همچنین در حالی از عبدالقادر به عنوان یک تروریست آموزشدیده و مسلط به چهار زبان مختلف نام برده که به گزارش برخی رسانههای انگلیسیزبان، از جمله هرالد سان، او با نام مستعار ابومحمد خراسانی، یکی از اعضای فعال هستههای تروریستی داعش در آسیای میانه و قفقاز بوده است. این در حالی است که روزنامه حریت مدعی شده مهاجم به احتمال فراوان بهواسطه وعدههای مالی دست به چنین جنایتی زده و بنا بوده پس از انجام مأموریت 150 هزار دلار پاداش دریافت کند. گفته میشود عبدالقادر در ماه نوامبر گذشته به همراه همسر و دو فرزند خود به صورت غیرقانونی وارد خاک ترکیه شده و پس از اقامت حدودا یکماهه در قونیه، دو هفته پیش از کشتار، راهی استانبول شده تا مأموریت خود را در شب سال نو به پایان برساند؛ مأموریتی که به گفته همسر او، کاملا از خانواده پنهان بوده است. همسر و فرزند دختر او که بلافاصله پس از کشتار، در خانهای امن پناه گرفته بودند، پیشتر به وسیله مأموران امنیتی بازداشت شده و مدعی شدهاند تاکنون به هیچ عنوان نسبت به ارتباط یا وابستگی عبدالقادر با گروهها و افکار تروریستی مظنون نشده بودند. به گفته همسر عبدالقادر، آنان به امید یافتن کار راهی استانبول شده و در خانهای اجارهای زندگی میکردهاند. در این میان، برخی گزارشهای اولیه حکایت از آن داشت پسر خردسال عبدالقادر در لحظه بازداشت خشونتآمیز او به وسیله مأموران امنیتی، در صحنه حاضر بوده و اکنون تحت مراقبت پلیس قرار گرفته است؛ گزارشهایی که البته از سوی فرماندار استانبول انکار شده است. شاهین ضمن اشاره به این نکته که پسر چهارساله عبدالقادر در لحظه بازداشت همراه او نبوده، اعلام کرده این متهم تروریستی پس از فرار از خانه امن اولیه، در منزل یکی از دوستان قرقیز خود در یکی از مناطق حومهای استانبول با نام اشنیورت که اغلب سکونتگاه خانوادههای بازنشسته است، پناه گرفته و برخلاف باور اولیه مبنی بر فرار او به خارج از کشور، در واقع تا لحظه بازداشتش در 30کیلومتری محل وقوع حادثه تروریستی سکونت داشته است؛ واقعیتی که ناکامی دوهفتهای عملیات جستوجوی گسترده مأموران امنیتی را بیش از پیش مایه تعجب میکند. به گفته شاهین، سرنخهای بهدستآمده از عملیات دوهفتهای جستوجوی مظنون تروریستی که با حضور دو هزار نفر از افسران امنیتی ترکیه و بررسی بیش از هفت هزار ساعت ویدئوی ضبطشده به وسیله دوربینهای نظارتی شهری همراه بوده، عاقبت مأموران را به خانه مذکور راهنمایی کرده است؛ خانهای که البته به گفته فرماندار استانبول از حدود چهار تا پنج روز پیش شناسایی شده بوده، اما به منظور رصد تحرکات و کشف ارتباطات عبدالقادر، صرفا تحتنظارت شدید نیروهای امنیتی قرار داشته است. شاهین همچنین در حالی از کشف 200 هزار دلار پول نقد، مقادیر زیادی اسلحه و بازداشت دوست قرقیز عبدالقادر و سه زن دیگر با تابعیت سومالی، سنگال و مصر در خانه مذکور خبر داده است که به گفته مقامات آن کشور، عملیات جستوجو و بازداشت مظنونان تروریستی برای شناسایی همدستان احتمالی عبدالقادر همچنان در سراسر کشور ادامه خواهد داشت؛ بهخصوص که حمله شب سال نو به کلوب رینا، دستکم به باور بسیاری کارشناسان امنیتی ترکیه، عملیاتی حرفهای و حسابشده بوده که بدون برنامهریزیهای گسترده از دید دستگاههای اطلاعاتی آن کشور پنهان نمیمانده است. همین واقعیت سبب شده بود معاون نخستوزیر ترکیه پیش از بازداشت عبدالقادر حتی پا را فراتر گذاشته و در اظهاراتی مدعی شود یک سازمان اطلاعاتی پشت این ماجرا بوده است. نومان کورتولموش ساعاتی پیش از حمله مأموران امنیتی به مخفیگاه ماشاریپوف، در گفتوگو با یکی از شبکههای ترک اعلام کرده بود شیوه برنامهریزی و اجرای دقیق و سازماندهیشده حمله شب سال نو نشان از آن دارد کشتار رینا صرفا کار یک سازمان تروریستی نبوده و احتمالا نهادی اطلاعاتی نیز در این عملیات سهیم بوده است؛ عملیاتی که با کشتهشدن دو نفر، از جمله یک افسر پلیس 21ساله در جلوی کلوب شبانه و قتل 37 نفر دیگر از جمله تعدادی از شهروندان فرانسوی، تونسی، لبنانی، هندی، بلژیکی و سعودی در داخل کلوب همراه بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.