|

درگذشت رکن‌الدین خسروی در غربت

شرق: همكارانش می‌گویند آلزایمر درد این‌سال‌هایش بود. ركن‌الدین خسروی كه پس از نیمه‌كاره‌شدن اجرای بسیار پرآوازه «باغ آلبالو» در تئاتر شهر در میانه دهه 70 از ایران كوچ كرده بود، به دلیل كهولت سن و آلزایمر، صبح دوشنبه 27 دی در دیار غربت در لندن درگذشت. برای اطلاع از ماوقع، با دو نفر از دستیارانش تماس می‌گیریم. سهراب سلیمی، كارگردان، طراح و گریمور كه سال‌ها دستیار اول ركن‌الدین خسروی است و كیوان نخعی، روابط‌عمومی و دستیارش. هردو این رویداد را تأیید كردند. سلیمی كه هم‌اكنون از طرف خانه تئاتر مسئول بازگشت پیكر این هنرمند فرهیخته از لندن به تهران و خاك‌سپاری او در قطعه هنرمندان و در جوار دوستان و هم‌فكرانش است، رایزنی‌های لازم را با معاونت هنری انجام داده و موافقت وزارت ارشاد را برای انجام تشریفات اولیه در لندن و بعد همراهی آن تا فرودگاه تهران و مراسم تشییع گرفته است، اما هنوز زمان و چگونگی انجامش نهایی نشده. تمام نگرانی‌اش این است كه كوچك‌ترین توهین و اشتباهی در این رابطه انجام نشود چون بیشترین آسیب را به‌لحاظ روحی و روانی، سیمین خسروی، همسر ایشان، خواهد دید كه قرار است در این مراسم حضور داشته باشد.سهراب سلیمی از او در مقام معلمی تأثیرگذار یاد می‌كند كه آموزه‌هایش در میان سه نسل از هنرمندان تئاتر، سینما و تلویزیون باقی مانده است و دراین‌میان از اكبر زنجانپور، آرمان امید، ایرج راد، مسعود دلخواه، جمشید جهانزاده، بهروز بقایی، قاسم سیفی، رویا تیموریان، آزیتا حاجیان، مهوش آژیر، بهرخ حاج‌بابایی، فریده دریامجد، هومن آذركلاه و... نام می‌برد. بسیاری از دانشجویان تئاتری و غیرتئاتری دوست داشتند كه با ركن‌الدین خسروی دوره‌هایی را بگذرانند. او در دو دانشكده هنرهای دراماتیك و دانشكده هنرهای زیبا تدریس می‌كرد و درضمن دانشگاه‌های غیرتئاتری از جمله دانشگاه صنعتی آریامهر (صنعتی شریف) از این دوره‌ها بهره‌مند شده‌اند.همچنین سهراب سلیمی معتقد است: ركن‌الدین خسروی از بنیان‌گذاران آموزش تئاتر در نیاوران در دهه 60 بود كه در آن افرادی چون بهرام بیضایی، اكبر زنجانپور، اكبر رادی، قطب‌الدین صادقی و خودش تدریس می‌كردند كه یكی از بهترین دوره‌های آموزشی بوده كه متأسفانه از تداوم آن جلوگیری شد.سهراب سلیمی می‌گوید: آن‌قدر شیوه آموزش ركن‌الدین خسروی تأثیرگذار بود و آن‌قدر بازتاب اجراهایش مؤثر بود كه حتی بازیگرهای شناخته‌شده‌ای چون جمشید لایق حاضر شد از گروه مطرحش برای همیشه دل بكند و بقچه‌اش را ببندد و به‌سوی گروه خسروی بیاید.سلیمی نمی‌خواهد در این مراسم اول و آخر تابوت ركن‌الدین خسروی باشد چون ارزش انسانی این هنرمند را در طول حیاتش درك كرده و حالا آن‌همه آموزه هنری‌اش را از طریق آموزش به دیگران و ارائه میزانسن‌هایش در آثار نمایشی دنباله‌روی كرده است.او خسروی را از چهره‌های ماندگار هنر ایران می‌داند كه هیچ‌گاه به سمت دولتمردان نرفت و از سوی همكارانی كه در لباس دولت بوده‌اند لطمات جبران‌ناپذیری خورد كه منجر به كوچ همیشگی‌اش از ایران شد و هرگز هم تا زمان زنده‌بودنش به ایران بازنگشت.بهروز بقایی نیز در تماسی تلفنی اندوه سنگینش آشكار است و سخت می‌تواند درباره‌اش حرف بزند و فقط برایمان یك پیامك می‌فرستد و قطعه‌ای شعر:«این اندازه نیاز به اندیشیدن داشت؟/ از من می‌ترسید، یا از حقیقت پنهان در ماجرا؟/ یا از خود؟»خسروی به‌عنوان یکی از چهره‌های برتر تئاتر در ایران شناخته می‌شود. جایگاه او در هنرهای نمایشی موجب شده تا زندگی و آثار او مورد توجه محققان و فیلم‌سازان قرار بگیرد.خسروی از سال 1334 درحالی‌که دانشجوی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران بود، آموزش بازیگری و کارگردانی را در کلاس‌های دیوید سون، استاد تئاتر دانشگاه‌های آمریکا، آغاز کرد. دیوید سون، در آن زمان کلاس‌های خود را در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران برگزار می‌کرد. خسروی بعدتر در کلاس‌های دکتر فروغ شرکت کرد و از سال 1336 با تشکیل دانشکده هنرهای دراماتیک تهران، فعالیت‌های خود را به‌عنوان بازیگر و کارگردان در این دانشکده متمرکز کرد و از همین دانشکده فارغ‌التحصیل شد.در سال 1972 دوره تخصصی تدریس تئاتر را در لندن پشت‌سر گذاشت و سرانجام در سال 1992 موفق به گذراندن دوره دکترای تئاتر و کارگردانی شد. او بیش از 17 نمایش تلویزیونی و 29 نمایش صحنه‌ای را از سال 1338 خورشیدی به این‌سو کارگردانی کرده است.او اغلب روی آثار برجسته‌ترین نویسندگان و نمایش‌نامه‌نویسان ایران و جهان کار کرده است. از میان چهره‌های جهانی می‌توان به یوجین اونیل، او هنری، چخوف، سروانتس، دومو پاسان، برشت، بکت، ژان‌پل سارتر، سوفوکل، ایبسن و سرانجام داریو فو اشاره کرد. از میان نمایش‌نامه‌نویسان ایرانی، رکن‌الدین خسروی تاکنون آثار غلامحسین ساعدی و اکبر رادی را روی صحنه برده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.