|

بان؛ دبیرکلی متفاوت از سوریه تا پاریس

آغاز سال نو میلادی، پایان دوره کاری 10 ساله «بان کی مون»، هشتمین دبیرکل سازمان ملل متحد بود. با پایان این دوره، کارشناسان و رسانه‌های انگلیسی‌زبان، ارزیابی‌های گوناگونی از موفقیت‌ها و شکست‌های دبیرکل پیشین ارائه کردند. در دوره کاری بان کی ‌مون (از ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۷)، رخدادهای گوناگونی در جهان به وقوع پیوست که نیازمند ورود یا واکنش جدی سازمان ملل متحد و اظهارنظر دبیرکل به‌عنوان بالاترین مقام این سازمان بود. بان تا پیش از دبیرکلی خبرگزاری روسی «اسپوتنیک» در آخرین روز کاری دبیرکل پیشین سازمان ملل متحد درباره او نوشت: بان کی مون در سال ۱۹۴۴ در کره‌جنوبی متولد شد و در دوره نوجوانی برنده جایزه صلیب‌سرخ برای سفر به آمریکا شد. در سال ۱۹۷۰ از دانشگاه سئول فارغ‌التحصیل شد. او درجه استادی را در سال ۱۹۸۵ در رشته «مدیریت عمومی» از دانشگاه هاروارد دریافت کرد. به نوشته اسپوتنیک، بان مدت‌ها در وزارت خارجه در مقام سفیر فعالیت کرد و حتی در دوره‌ای فرستاده این کشور در آمریکا و سازمان ملل بود. بان پیش از دبیرکلی سازمان ملل، به‌عنوان وزیر خارجه و تجارت کره‌جنوبی منصوب شد. او چند دوره در گفت‌وگوهای هسته‌ای با کره‌شمالی شرکت داشت و نقش مهمی را در چهارمین دور گفت‌وگوهای شش‌جانبه در پکن ایفا کرد. بان در سال ۲۰۰۷ جایگزین «کوفی عنان» در سازمان ملل متحد شد. خیز برای ریاست‌جمهوری یکی از محورهایی که برخی رسانه‌های انگلیسی‌زبان به آن پرداخته‌اند میزان فعالیت‌های دبیرکل سازمان ملل در این مقام بود. وب‌سایت «کره تایمز» در گزارشی درباره پایان دوره مسئولیت بان نوشت: پنج سال دوم مسئولیت بان در سازمان ملل متحد تمام شد. او واکنش به چالش‌های جهانی را رها کرده و اکنون به ریاست‌جمهوری کره‌جنوبی فکر می‌کند. از ابتدای سال ۲۰۰۷ که بان دبیرکل سازمان ملل شد، به هر گوشه‌ای از جهان سفر کرد. بان به ۱۵۴ کشور از ۱۹۳ کشور روی نقشه کره زمین رفت. دسترسی به ۳۹ کشور دیگر نیز دشوار بود و این دشواری‌ها مانع از سفر بان شد. کره‌شمالی نیز یکی از کشورهایی بود که بان به آن سفر نکرد. ازآنجاکه او چند بار به برخی از کشورها رفته، در مجموع ۵۵۹ سفر برایش ثبت شده است. بان برای این سفرها 4.8 میلیون کیلومتر راه پیمود. کره تایمز در ادامه می‌نویسد: بان کی مون در همه دوره کاری خود بیشتر از ۳۴ هزار ملاقات انجام داده که ۱۷ هزار دیدار با رهبران کشورها و سازمان‌های بین‌المللی صورت گرفته است. همچنین او ۱۱ هزار سخنرانی، دو هزار مصاحبه و کنفرانس خبری و سه هزار گفت‌وگوی تلفنی انجام داده است. براین‌اساس دبیرکل سابق سازمان ملل روزانه ۱۰ دستورکار و ۳۱ دیدار داشته است. بر اساس گزارش این وب‌سایت کره‌جنوبی، بان که خود را برای ریاست‌جمهوری کره‌جنوبی آماده می‌کند، میانه‌های ماه جاری میلادی به کره خواهد آمد. هفته گذشته او از تمایلش برای ریاست‌جمهوری و تلاش برای پیشرفت کشورش سخن گفت. نظرسنجی‌ها در کره‌جنوبی هم بان را به‌عنوان یکي از افراد محبوب برای انتخابات سال آینده این کشور معرفی کرده‌اند. موفقیت در پاریس و شکست در سوریه ارزیابی رسانه‌های انگلیسی‌زبان از روندهای کاری و مواضع دبیرکل پیشین سازمان ملل، گویای ناکامی‌ها و پیروزی‌هایی است که در کارنامه بان به ثبت رسیده است. هفته‌نامه «فارین پاليسی» درباره بان‌ کی‌ مون و رخدادها در دوره مسئولیتش در سازمان ملل نوشت: موضوع سوریه، پیشرفت برنامه تسلیحات هسته‌ای کره‌شمالی، نسل‌کشی در سودان جنوبی، افزایش پناه‌جویان و رشد فعالیت تندروهای مذهبی و گسترش تروریسم در سراسر جهان، از مهم‌ترین چالش‌های کارنامه بان بود که در دوره بعد هم امتداد می‌یابد. یکی از مسائلی که ابراز تأسف دبیرکل پیشین سازمان ملل را به همراه داشت، شکست این سازمان در سوریه بود. گزارش این هفته‌نامه به نقل از برخی سیاست‌مداران و کارشناسان سازمان ملل، بزرگ‌ترین انتقاد به بان را فقدان کاریزما، چابکی فکری و خلاقیت می‌دانند؛ اما به گفته آنان، بان پشتکار خوبی داشت. این گزارش تلاش بان کی مون در بحث تغییرات آب‌وهوایی را از دستاوردهای او دانست؛ زیرا بدون حضور بان هیچ توافقی دراین‌زمینه حاصل نمی‌شد. اکنون بدون بان کی مون و هم‌زمان با روی‌کارآمدن دولت جدید در آمریکا، تهدیدهایي جدی پیش روی توافق اقلیمی پاریس قرار گرفته؛ زیرا ترامپ بر موضوع رقابت با چین و کارآمدسازی صنعت آمریکا تمرکز کرده است. وب‌سایت خبری «گلوبال نیوز» کانادا نیز در آخرین روز سال گذشته میلادی در بررسی کارنامه بان با تکرار اعتراف تلخ بان کی مون نوشت: بزرگ‌ترین شکست یا مایه تأسف در دوره کاری دبیرکل سابق، ادامه بحران در سوریه است. گلوبال‌نیوز ناتوانی سازمان ملل در کنترل بیماری وبا در هاییتی و واردشدن اتهام سوءاستفاده جنسی به صلح‌بانان سازمان ملل در جمهوری آفریقای مرکزی را از نقاط تاریک دوره دبیرکلی بان دانست. از سوی دیگر، حضور ۱۹۷ کشور در توافق اقلیمی پاریس از موفقیت‌هایی بود که بان در شکل‌دهی همکاری جهانی برای کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی به نام خود ثبت کرد. نقطه تاریک دیگر در کارنامه بان کی مون، حذف نام عربستان از فهرست سیاه ناقضان حقوق کودک بود. در ژوئن سال جاری، سازمان ملل به دلیل اقدام ائتلاف سعودی حمله به یمن به کشتار صدها زن و کودک، عربستان را ناقض حقوق کودکان دانست؛ اما بان به خاطر تداوم دریافت کمک‌های مالی از عربستان، نام این کشور را از فهرست یادشده خارج کرد؛ اقدامی که به نوشته بسیاری از رسانه‌ها در آن زمان، با فشار گسترده عربستان و متحدانش انجام گرفت و انتقاد مجامع حقوق‌بشری و نیز رسانه‌ها را در پی داشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.