حقیقت مجازي!
گیتی صفرزاده
اغلب مردم فکر میکنند کشف حقیقت خوب است. ما هم منکر این نیستیم که با هر کشف جدید علمی یا غیرعلمی، زندگی بشر شکلها و معناهای تازه پیدا میکند؛ اما چیزی که نمیتوانیم فراموش کنیم، این است که خیلی از این کشف و شهودها برای کاشفانشان گرفتاری درست کردهاند. از گالیله که کشف گردش زمین به دور خورشید باعث محاکمهاش شد تا عینالقضات همدانی که بدعتها و کشفیات شهودیاش، جانش را بر سر دار کرد. در حقیقت به نظر میآید کشف هر ماجرایی همیشه قربانی به همراه داشته است؛ اگرچه در درازمدت ارزش کشف مشخص و معلوم بشود.
خیلی از اوقات کشف حقیقت دامن کاشف را نمیگیرد؛ بلکه گروهی از آدمهای دیگر را گرفتار میکند. این یکی از موردهای قبلی هم ناراحت کنندهتر است؛ چون معلوم میکند اغلب کشف حقیقت بهجای ایجاد عمل، باعث عکسالعمل میشود. مثلا ما فکر میکنیم همین که کشف و معلوم میشود علت آلودگی هوای تهران وجود خودروهای متعدد و غیراستاندارد است، به یک نتیجه خوب میرسیم و احتمالا تصمیم گرفته میشود خودروها بهتر شوند یا تولیدشان کمتر یا وضعیت حملونقل عمومی بهتر شود؛ اما وقتی فردا صبح برای رفتن به سرکار با ازدحام وحشتناک در وسایل نقلیه عمومی مواجه میشویم، میفهمیم بهترین راهکار اتخاذشده برای این کشف، این بوده که بخش زیادی از شهر برای خودروهای شخصی قابل تردد نباشد و در نتیجه شما هوای همچنان آلوده را آن روز همراه با فشار جمعیت در داخل اتوبوس و مترو تحمل میکنید. یا فرض بفرمایید یک بنده خدای کنجکاوی کشف میکند بعضی از افراد خانههای غیرطبیعی دریافت میکنند؛ شما فکر میکنید کشف این حقیقت باعث میشود این کار متوقف شود یا خانهها برگردانده شود؛ اما بعد میفهمید توقع زیادی داشتهاید. همین دو نمونه ساده نشان میدهد که تبعات کشف حقیقت اصلا دوست و غريبه نمیشناسد و همین موضوع هم باعث میشود عدهای عقیده داشته باشند زیاد هم نباید دنبال کشف حقیقت رفت. میگویند وقتی فیثاغورث کشف کرد که جذر عدد دو، عددی گویا نیست، آنقدر تحتتأثیر قرار گرفت که دستور داد صد گاو قربانی کنند. از آنموقع تا به حال، هر وقت حقیقت تازهای کشف میشود، گاوها به خود میلرزند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.