هاشمی میتواند الگوی تمام سیاستمداران باشد
هاشم صباغیان
آیتالله هاشمیرفسنجانی یکی از سیاستمداران شاخص دوران انقلاب و سالهای پس از آن بود که کارنامهاش همراه با نقاط مثبت بسیار و برخی نقاط منفی است. این رسم زمانه است که در آن، افرادی که در صحنه حضور دارند و فعالیتی انجام میدهند بیخطا نباشند و هاشمیرفسنجانی هم یکی از آنها بود. در خلقت انسان، تنها همان چهارده معصومند که از خطا مبرا هستند، باقی، براساس دامنه وظایف و فعالیتهایی که انجام میدهند، ممکن است با خطاهایی نیز همراه باشند. حال که ایشان دیگر در میان ما نیستند، از من میپرسند که چطور میشود از آنچه که به نظر افراد سیاستهای آسیبرسان بوده گذشت و به شکل اولیتر، مردم چطور میتوانند حال را بر گذشته ترجیح دهند. پاسخ به چنین پرسشی سخت است، همچنانکه بررسی پرونده فعالیتها و کارنامه سوابق زیاد ایشان سخت است.
مبارزات انقلابی در دوران رژیم شاهنشاهی و استقامت و صلابت اراده ایشان در دوران زندان بر کسی پوشیده نیست. عملکرد ایشان پس از انقلاب بهعنوان دولتمرد و مقام طراز دوم نظام نیز اگرچه، بهویژه در دهههای 60 و 70، جای نقد جدی دارد، اما سیر حرکت ایشان به سمت عقلانیت سیاسی و اصلاح امور نشاندهنده راه و مسیر درستی بود که در پیش گرفت. مرحوم هاشمی میتواند الگویی برای تمام کسانی باشد که فارغ از آنچه در گذشته رخ داده، آینده را در پیوستن به مردم و انتخاب منافع ملی بهجای قدرت و منافع شخصی میبینند. به اعتقاد من، همین نزدیکی به اراده و خواست مردم که از سالهاي گذشته در رفتار و منش سیاسی ایشان به وجود آمد، نقطهعطفی در کارنامهشان بود. او مدافع اصلاحات، مردم و حقوق آنها بود. ما نیز همچون بسیاری از مردم به یاد داریم که چهره ایشان در دورانی که ریاست مجلس را برعهده داشت، چنین نبود، باوجوداین در این مقطع تاریخی که او دیگر در میان ما نیست، صلاح جامعه و آینه سیاسی کشور، تمرکز بر آن نقطههای تاریک و درشت و مطرحکردن آنها نیست. قطعا که وقت آن رسیده که از نقاط مثبت پرونده خدمات و فعالیتهای ایشان سخن گفته و دفاع شود، اما لابد گروهی میپرسند چگونه؟ چگونه میشود آن خاطرهها و روزها را فراموش کرد؟ ایرانیان از دیرباز مردمی اهل گذشت و بزرگمنشی بودهاند. در تاریخ، خصلت ایرانیها گذشت بوده و قطعا در ناخودآگاه خود، ترجیح میدهند برخي نقاط در کارنامه برخی از فعالان عرصه سیاسی را نادیده بگیرند اگر احساس کنند که رفتار او در سالهای بعد، بهسوی نیکی و بهبود، تغییر یافته است. از این منظر که بگذریم، واقعیت این است که بهجزءجزء، کارنامه یک فرد سیاسی نمیشود نمرهای کلی داد، نمیشود فلان رفتار او را در برههای از تاریخ با رفتار دیگرش در برهه دیگری از زمان مقایسه کرد و به یکی نمره مردودی و به دیگری نمره قبولی داد. آنچه که پیشروی ما از منش و رفتار سیاسی سالها فعالیت سیاسی آیتالله هاشمیرفسنجانی باقی مانده، یک پرونده کامل است که میتوان بهطورکلی با آن مواجه شد و با این استدلال که او در سالهای اخیر از منظر عمومی بیشتر به سمت مردم حرکت کرده و رفتارها و تصمیماتش بهنفع ملت ایران بوده، میشود به این کارنامه نمره قبولی داد. با درگذشت آیتالله هاشمیرفسنجانی و حضور پرشور مردم در مراسم تشییع پیکر ایشان که نمادی از وفاق ملی و همدلی همه گروهها بود، این سؤال مطرح میشود که آیا رويكرد مردم نسبت به برخی از نقاط کارنامه فعالیت ایشان برای دیگر سیاستمداران برجسته کشور هم صدق خواهد کرد یا نه؟ پاسخ به این پرسش نیز چندان ساده نیست. بسته به منش سیاسی و فردی سیاستمداری که در صحنه باشد، رويكرد مردم معنا مییابد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.