|

همچون قهرمانان آثار کلاسیک

علی‌اصغر دشتی

چیزی کم است. چیز بزرگی در این میانه کم است. باور نمی‌کنم مرگ یک سیاست‌مدار بتواند خواب از آدم برباید؛ اما توانسته است و به هنگام بی‌خوابی دائم از خود می‌پرسم؛ چه چیز را از دست داده‌ایم که چنین یکپارچه از مرگ یک سیاست‌مدار بهت‌زده‌ایم. مرگ او چونان نتیجه باور‌نکردنی یک انتخابات است، هیچ شبیه نتایج به خواست ما یا قابل‌ پیش‌بینی ما نیست. حالا ما مبهوت به نتیجه خیره و مضطرب از فردا! چیزی در ما کم است که در خبر مرگ یک پیر ٨٢‌ساله سیاست در شوک و بهت به سر می‌بریم؛ یا چیزی در او زیاد است؟! یا همه این سخن برعکس است، چیزی در او کم است و همان چیز در ما زیاد؟ به‌راستی این نام «اکبر هاشمی‌بهرمانی» کیست که در دهه گذشته یک بار مانند ضد قهرمانان آثار کلاسیک نامش را از برگه‌ها حذف می‌کنیم و بار دیگر با دستانی لرزان اما دیر‌هنگام نامش را بر کاغذ حک می‌کنیم و بار دیگر که ضدقهرمان‌وار او با دست دیگری حذف می‌شود، بیرون از گود به اشارت او بازی به هم می‌خورد و چنان می‌شود که او می‌خواهد و مانند قهرمانان آثار کلاسیک بر خواست خود چنان پا می‌فشارد که می‌شود. این جابه‌جایی از یک ضدقهرمان محض برای جامعه ناکام ما آنگاه که قهرمان ایدئولوژی‌های سیاسی است، چگونه به قهرمان همان مردمان همچنان ناکام بدل می‌شود؛ درست در هنگامه‌ای که برای ایدئولوژی‌های سیاسی یک ضد‌قهرمان است. یک زیست؛ چگونه به یک سیاست‌مدار فرصت این جابه‌جایی شگفت را می‌دهد؟! به‌راستی او کیست؟ آری کیست؟ نمی‌گویم که بود! او کیست؟ چراکه مرگ او نیز مانند زیست او از دقایق اولیه آغازی دوباره می‌کند و معادلات را چنان بر‌هم می‌زند که گویی با نگاهی تیز می‌گوید، پیش از جابه‌جایی بعدی شما را ترک می‌گویم! حالا ما تنهای جابه‌جایی بعدی هستیم و یک خلأ بزرگ که از خطاها پدید آمده... به‌راستی ما با این پرسش تاریخی چه خواهیم کرد؟ او را دوست داشته‌ایم یا نه؟! ما از مرگ کسی که دوستش می‌داشتیم، در شوکیم یا در اضطراب فردایی که هرگز به دست نیامد؟! به‌راستی پیرمرد! تو اسبابِ ‌بازی ما بودی یا ما اسبابِ‌ بازی تو که مرگت برای‌مان بازی‌ای را ترسناک‌تر می‌کند که تو در ساخت‌وسازش بزرگ‌ترین سهم را داشته‌ای؟ چه آن هنگام که به خیال ما آن‌گونه «شد» که ما «خواستیم»؛ چه آن هنگام که باز به خیال ما آن‌گونه «نشد» که ما «خواستیم»! من بیدارم و به نتیجه یک انتخاب یا یک انتخابات می‌اندیشم، به مرگ تو در آغاز یک شامگاه و در دقیقه 90 یک بازی ٩٠‌دقیقه‌ای ایست قلب و نتیجه انتخابات ایالات متحده و به «تاریخ» که بی‌وقفه می‌سازد، خویش رام! و من در 40‌سالگی، ٤٠٠ سال تاریخ را سیاسی‌وار تجربه می‌کنم، بی‌آنکه فعال سیاسی باشم. من، نسل من و نسل پس از من فقط در این بازی غریب که تو ساخته‌ای، «زندگی» را تمنا می‌کردیم و می‌کنیم و مرگ تو یک قوم را از توهم «زندگی» دورتر و دورتر می‌کند و این تردید بزرگ یک بازی صد‌ساله است؛ به‌راستی به دست خواهیم آورد؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.