|

حمله به اينستاگرام فوتباليست شوم

مریم شکرانی . روزنامه‌نگار

از همان لحظات آخر شروع شد. خبرهای ضدونقیض درباره حال جسمانی اکبر هاشمی‌رفسنجانی در فضای مجازی به‌سرعت منتشر می‌شد و بلافاصله تکذیب این اخبار روی کانال تلگرامی رسانه‌های رسمی و غیررسمی قرار می‌گرفت اما ناگهان همه اخبار سردرگم به پایان رسید و در کمتر از دو ساعت خبر رسید یکی از بزرگ‌ترین و تأثیرگذارترین چهره‌های تاریخ معاصر ایران، مرزهای زندگی را پشت سر گذاشته و به ابدیت رسیده است. کاربران ایرانی که بارها و بارها در فضای مجازی به دام شایعه مرگ مشاهیر افتاده بودند، این‌بار هم با ناباوری اخبار غیررسمی را دست به دست می‌کردند تا اینکه کانال تلگرامی یکی از رسانه‌های دولتی خبر را تأیید کرد. حالا جمعیت اندک مقابل بیمارستان دولتی شهدای تجریش رفته‌رفته زیاد می‌شد و مردم حاضر در صحنه، عکس‌ها و ویدئوهای خود را به صورت آنلاین منتشر می‌کردند. توصیف اتفاقات در جریان حضور نیروهای امنیتی در میدان تجریش شروع شده بود. گزارش‌های مردمی از توصیف فضا لحظه به لحظه در اختیار سایر کاربران قرار می‌گرفت. کمتر از یک ساعت جمعیت زیادی مقابل بیمارستان شهدای تجریش جمع شد و هم‌زمان و به صورت موازی خبرهایی از جماران و محله زندگی هاشمی‌رفسنجانی دست به دست می‌چرخید. گوگل‌مپس نقشه ترافیک تهران را به صورت آنلاین به نمایش گذاشت و تردد سنگین در محور ولیعصر- تجریش گزارش شد. جمعیت حاضر فریاد می‌زدند: عزا عزاست امروز... جمهوری اسلامی صاحب‌عزاست امروز و این صحنه یکی از پربازدیدترین فیلم‌هایی بود که در دقایق اولیه مرگ هاشمی به‌سرعت فضای مجازی را تسخیر کرد. حسن روحانی رئیس‌جمهوری یکی از سرشناس‌ترین چهره‌های ایرانی بود که به‌سرعت نسبت به خبر درگذشت هاشمی در فضای مجازی واکنش نشان داد و با توییت کوتاهی نوشت: روح بزرگمرد انقلاب و سیاست، مظهر صبر و استقامت به آسمان عروج کرد. خامنه‌ای دات‌آی‌آر هم به‌سرعت پیام تسلیت رهبر معظم انقلاب را منتشر کرد و پس از آن یکی‌یکی چهره‌های معروف ایرانی با ارسال پست‌های مجازی، به خبر درگذشت هاشمی واکنش نشان دادند. در فضای عمومی نیز کاربران یکی‌یکی عکس پروفایل خود را به چهره هاشمی تغییر دادند تا مشخص شود در ایران یک اتفاق بزرگ رخ داده است. در همان ساعات اولیه بود که خبر رسید هشتگ انگلیسی Rafsanjani سومین هشتگ پربازدید جهان شده است و هشتگ فارسی هاشمی_رفسنجانی عنوان هشتمین هشتگ پربازدید جهان را به خود اختصاص داده است. گل فوتبالیست شوم و خشم کاربران ایرانی در همین حین خبر عجیب دیگری در فضای مجازی منتشر شد. کاربران ایرانی به صفحه آرون رمزی، بازیکن آرسنال، حمله‌ور شدند! گویا گل‌زن باشگاه انگلیسی که عنوان بازیکن نحس را یدک می‌کشد، پس از هر بار گل‌زنی، یک چهره معروف را به کام مرگ می‌کشاند! این بار نوبت معروف‌ترین چهره تاریخ معاصر ایران بود. رمزی روز قبل از درگذشت آیت‌الله گلی به ‌ثمر رسانده بود و حالا دوباره شوم‌بودن گل‌های او موضوع داغ بحث‌های کاربران بود. در همان ساعات اولیه درگذشت هاشمی 19‌ هزار کامنت فارسی در صفحه شخصی آرون رمزی در اینستاگرام مخابره شد. هم‌زمان با این رخداد جماران شلوغ و شلوغ‌تر می‌شد. عکس‌ها و فیلم‌هایی از خانواده آقای هاشمی به صورت گسترده در حال چرخیدن در فضای مجازی بود. فائزه و فاطمه گریان و مهدی که در حلقه محافظان امنیتی بالای پیکر پدر حاضر شده بود و تصاویری از چهره اندوه‌بار عفت مرعشی، همسر آیت‌الله که آخرین دیدار را با سردار سازندگی انجام می‌داد. هر لحظه خبری می‌رسید و بحث‌های داغی بین کاربران به راه می‌انداخت. اظهارنظر عجیب حسن قاضی‌زاده‌هاشمی، وزیر بهداشت، یکی از پربحث‌ترین رویدادهای فضای مجازی در حاشیه مرگ هاشمی را رقم زد. وزیر بهداشت در توییتر خود نوشت گزارش‌های اولیه از مرگ هاشمی حاکی از آن است که تیم پزشکی همراه ایشان نبوده است، درحالی‌که باید تیم پزشکی همراه شخصیت‌ها باشد. این اظهارنظر وزیر بهداشت با موجی از بحث‌ها و کامنت‌های کاربران مواجه شد؛ اما وزیر بهداشت به سرعت توییت خود را حذف کرد و خانواده آقای هاشمی گفتند که رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام خودش علاقه نداشته تیم پزشکی همراهی‌اش کنند. آنها به سابقه بیماری قلبی هاشمی هم اشاره کردند و ویدئویی از معاون وزیر بهداشت منتشر شد که اعلام کرد در زمان انتقال رفسنجانی به بیمارستان، علائم حیاتی او از کار افتاده بود و مجرب‌ترین کادر پزشکی برای احیای ایشان وارد عمل شده؛ اما نتوانستند کاری از پیش ببرند. محسن رضایی نیز در توییتر خود نوشت: مرگ هاشمی برایم باورنکردنی است. امروز ظهر در مجمع تشخیص مصلحت نظام با هم ناهار خوردیم و حالش خیلی خوب بود. امروز حتی شوخ‌طبع‌تر از همیشه حاضر شده و با همه بذله‌گویی کرد. آن‌قدر که به آقای واعظی گفتم آیت‌الله امروز چقدر سرحال است... . اما این تنها رضایی نبود که از مرگ ناگهانی هاشمی شوکه شده بود که همه مردم ایران از سکته قلبی و مرگ سریع هاشمی بهت‌زده بودند. از تحلیل‌های جعلی تا امیرکبیر دی 95 گزارش‌های لحظه به لحظه از جماران و تجریش منتشر می‌شد. اینکه چه شخصیت‌هایی بر پیکر آیت‌الله هاشمی حاضر شده‌اند، چه کسانی پیام تسلیت فرستاده‌اند و هر‌کس درباره هاشمی چه می‌گوید؟ تب و تاب اولیه که خوابید، گمانه‌زنی‌ها براي اينكه پس از هاشمی چه می‌شود به راه افتاد. از چهره‌ها و تحلیلگران گرفته تا مردم عادی نظر خود را در فضای مجازی منتشر می‌کردند. در‌این‌میان برخی چهره‌ها توییت‌های بحث‌برانگیزی نوشتند که به‌سرعت به وسیله منتشر‌کنندگان‌شان پاک شد. حسام‌الدین آشنا، مشاور رئیس‌جمهوری، یکی از این افراد بود که به‌سرعت توییت خود را پاک کرد و البته برخی ادعا کردند برخی اظهارنظرهای انجام‌شده با عنوان چهره‌های سیاسی، با شناسه‌های فِیک یا جعلی منتشر شده است. در‌این‌میان چهره‌هایی که چندان میانه خوبی با هاشمی نداشتند، ازجمله احمد توکلی، نماینده مجلس، نیز به‌سرعت در کانال تلگرامی‌اش، اظهارنظرهای منتسب به خودش در فضای مجازی را رد ‌کرد. در‌این‌میان محمدباقر قالیباف، شهردار تهران، یکی از بدشانس‌ترین چهره‌های سیاسی در فضای مجازی بود. او که درست چند روز پیش از درگذشت آیت‌الله به دليل انتشار طرحی از رفسنجانی روی جلد یکی از نشریات شهرداری در فضای مجازی حاشیه‌ساز شده بود، حالا با درگذشت رئیس‌جمهوری سابق مورد طعن و سرزنش کاربران فضای مجازی قرار گرفت. یکی دیگر از حواشی پرسروصدای واقعه درگذشت هاشمی، هم‌زمان‌شدن مرگ او با سالروز شهادت امیرکبیر، چهره مورد علاقه هاشمی بود. هم‌زمانی عجیبی که باعث شد کاربران ایرانی هاشمی را امیرکبیر زمانه لقب بدهند و در‌این‌میان برخی روزنامه‌ها نیز از این عنوان پرطرفدار در فضای مجازی استفاده کردند و تیتر یکِ خود را با الهام از این لقب بستند. درهمین‌حال چهره‌های بین‌المللی دست به کار شده و در فضای مجازی به درگذشت هاشمی‌رفسنجانی واکنش نشان می‌دادند. فؤاد معصوم، رئیس‌جمهوری عراق، نوری المالکی، نخست‌وزیر سابق عراق، عبدالله گل، رئیس‌جمهوری سابق ترکیه، مولود چاوش‌اوغلو، وزیر امور خارجه ترکیه و عبدالله عبدالله، ریاست اجرائی حکومت وحدت ملی افغانستان، از‌جمله چهره‌های بین‌المللی‌ای بودند که ترجیح دادند درگذشت چهره تاریخی ایران را قبل از ارسال پیام رسمی با ابزار جدیدتر مانند شبکه‌های ارتباطی اینترنتی ابراز کنند. نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند نیز در توییتی درگذشت هاشمی را از طرف خودش و یک‌میلیاردو 250‌ میلیون نفر هم‌وطنش به ایرانی‌ها تسلیت گفت.‌گری لوئیس، نماینده سابق سازمان ملل در ایران، نیز با انتشار عکس مشترکی با هاشمی درگذشت او را از طرف تمام کارمندان سازمان ملل متحد تسلیت گفت و سرانجام پست‌های پربازدید درباره محل دفن هاشمی یکی دیگر از حواشی این مرگ جنجالی بود. از مشهد و حرم امام رضا (ع) تا قم و حرم حضرت معصومه (س) و خانه‌اش در جماران، همه و همه شایعاتی بود که درباره محل دفن هاشمی بارها مخابره شد. در نهایت قرار به گشودن وصیت‌نامه هاشمی شد و خانواده آقای هاشمی اعلام کردند که او درباره محل دفن خود حرفی نزده و قرار است پیکر سردار سازندگی در کنار مرادش امام (ره) دفن شود. هشتگ ما می‌آییم در فضای مجازی راه افتاد تا باز هم یک حرکت جمعی بین کاربران ایرانی ایجاد کند که در مراسم تشییع هاشمی شرکت کنند؛ اما پرونده مرگ آیت‌الله در فضای مجازی به همین راحتی‌ها بسته نشد و هنوز که هنوز است، هاشمی پربحث‌ترین سوژه فضای مجازی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.