|

نقش «هاشمی‌رفسنجانی» در مراحل شکل‌گیری سپاه

عباس دوزدوزانی*

طبیعی بود که در ابتدای انقلاب اسلامی، این سؤال مطرح شود که چگونه می‌توان از نتیجه قیام مردم ایران در برابر رژیم طاغوتی پهلوی محافظت کرد. با توجه به شرایط و اوضاع موجود، به نظر می‌رسید که باید یک بازوی نظامی محرم انقلاب به وجود ‌آید چون نیروهایی که از گذشته باقی مانده بودند کفایت حفاظت از انقلاب را نمی‌کردند. بنده که از زندانیان قبل از انقلاب بودم و تنی چند از زندانیان آن دوره به دنبال آن بودیم که این بازوی نظامی - که باید اعتقادی و فکری باشد - شکل بگیرد. این بازوی نظامی باید در کنار نظامی‌گری ضرورت‌های جهان و زمان و آینده‌نگری لازم را می‌داشت. مشابه همین دیدگاه در سه جریان دیگر پس از انقلاب نیز وجود داشت؛ جریان دولت موقت نیز با وجود تفکر خاصی که داشت معتقد بود که انقلاب نیازمند یک جریان نظامی و بومی برای حفاظت از خود است؛ در آن مقطع جریان‌های نظامی و انتظامی موجود نمی‌توانستند به‌تنهایی موفق باشند. در آن روزها، جریانی تازه از مجموع مبارزان قبل از انقلاب تشکیل شده بود که به دلایل متعدد با یکدیگر هماهنگ شده بودند و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی آن روز‌ها را تشکیل دادند؛ این جریان، جریانی دیگر بود که به دنبال شکل‌گیری چنین بازوی نظامی بود. جریان دیگری هم تحت رهبری شهید «محمد منتظری» و دو افسر شایسته و نخبه یعنی شهید «نامجو» و شهید «کلاهدوز» شکل گرفت که آنها با دوستانشان به شهید منتظری متصل شده بودند و ایشان «سادجا» را تشکیل داده بود و فعالیت این گروه را سازمان‌دهی کرده بود. ارتباط تنگاتنگ عناصر این چهار جریان توانست سپاه را تشکیل دهد. در آن مقطع یک شورای ۱۲نفره از این چهار جریان تشکیل شده بود که از طرف سادجا شهیدان منتظری، نامجو و کلاهدوز از طرف سازمان «مجاهدین انقلاب اسلامی»، شهید «بروجردی»، محسن رضایی، محسن سازگارا و گاهی «الویری» از طرف دولت موقت، آقای «رفیق‌دوست»، آقای «دانش‌جعفری» و «دکتر افروز» و از طرف زندانیان سیاسی قبل از انقلاب آقای «جواد منصوری»، «ابوشریف»، بنده و برخی مواقع «ابراهیم محمدزاده» و همچنین از طرف شورای انقلاب آقای «موسوی اردبیلی» و گاهی آقای «هاشمی‌رفسنجانی» در جلسات شرکت می‌کردند که در این جلسات درباره تشکیل این بازوی نظامی بحث و گفت‌وگوی بسیاری صورت گرفت. در آخرین روز فروردین سال ۵۸ که امام خمینی‌(س) در قم به سر می‌بردند، اعضای این شورای ۱۲نفره به این نتیجه رسیدند تا برای کسب تکلیف از امام(س) خدمت ایشان برسند و نتیجه تصمیمات خود را به ایشان برسانند به همین جهت این شورا تصمیم گرفت تا بنده و آقایان محسن رضایی و رفیق‌دوست خدمت امام(س) برسیم. ما امام خمینی(س) را در اتاقی که ایشان تفسیر سوره حمد می‌فرمودند ملاقات کردیم؛ در آن دیدار امام(س) رو به ما فرمودند: «مسئله‌ای که دنبال می‌کردید چه شد؟»، من گفتم: «تقریبا به نتیجه رسیده‌ایم ولی هنوز دولت موقت به‌ویژه آقای یزدی معتقدند که باید سپاه را دولت تشکیل دهد». امام(س) هم این مسئله را نفی کردند و فرمودند بروید سپاه را تشکیل دهید و ما این فرموده امام(ره) را فرمان دانستیم. ما با شور و شعف به تهران بازگشتیم و در جلسه شورای ۱۲نفره، سخنان امام(س) را به دوستان اعلام کردیم؛ در آن جلسه نیز دوستان به بنده مأموریت دادند تا بیانیه تشکیل سپاه پاسداران انقلابی را بنویسم و در روز دوم اردیبهشت ۵۸ این بیانیه در روزنامه اطلاعات به چاپ رسید. در ابتدا دوستان تصمیم گرفتند آقای جواد منصوری را به طور موقت و به مدت شش‌ ماه فرمانده سپاه کنند ولی پس از گذشت چندی، اشاره دوستان به بنده شد تا من فرماندهی سپاه را بپذیرم. من نیز در ابتدا فکر می‌کردم پذیرش این مسئولیت کار درستی نباشد؛ بنابراین مدتی آن را نپذیرفتم؛ تا اینکه گفته شد امام(ره) فرموده‌اند که فلانی تکلیف شرعی دارد و باید بپذیرد و بنده هم این مسئولیت را پذیرفتم. با وجود آنکه دوران مسئولیت بنده طولانی نبود ولی از حساسیت بالایی برخوردار بود؛ در آن مقطع کودتای نوژه، تسخیر سفارت آمریکا، مسئله طبس و همچنین حضور برخی جریان‌ها در کشور و تحرکات آنها حساسیت شرایط را بالا برده بود؛ ولی در دوران مسئولیت بنده این مسائل به بهترین نحو و با کمترین خسارات حل شد. وجود چنین اتفاقاتی مستلزم این بود که بنده و رئیس ستاد که شهید کلاهدوز بودند در تمام صحنه‌ها حضور داشته باشیم که این‌گونه بود. *اولین فرمانده موقت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.