|

خاطره‌هایی از سیاست‌مدار ماندگار

سعيد برآبادي: درگذشت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به طور ناگهانی رخ داد و بسیاری از مردم و اهالی سیاست و فرهنگ را در بهت و حیرت فرو برد. بسیاری در غروب 19 دی 95 تا صبح در کنار خانواده عزادار و گریانش ماندند و با آنها همراهی کردند. بسیاری از مردم شهرهای مختلف به سوی تهران حرکت کردند تا در تشییع امروز حضور داشته باشند. هر سیاست‌مداری با خود خاطره‌های تأثیرگذاری به یادگار می‌گذارد.

مردي با صراحت لهجه احمد شیرزاد*: رهبر انقلاب (ره) برای روحانیون سنتی و حوزوی احترام زیادی قائل بودند اما درباره روحانیون مبارز، روشنفکر و نوگرا این احترام با علاقه‌ای وافر همراه بود. در میان گروه دوم روحانیون، آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی جایگاه ویژه‌ای داشت چراکه از یک سو سوابق مبارزاتی ایشان و از سوی دیگر ویژگی‌های فردی مانند صراحت در بیان، اعتقاد به مشورت، کار گروهی و... باعث می‌شد حضرت امام (ره) از ایشان در تصمیم‌گیری‌های مهم و سرنوشت‌ساز کشور، مشاوره‌های بسیار بگیرند. آنچه ما از نزدیکان امام (ره) شنیده‌ایم این بوده که حضرت امام در نشست‌های خصوصی و مهم، علاقه بسیاری به صراحت لهجه و حتی مخالفت با نظرات خود داشت و از این نظر، آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی یکی از چهره‌هایی بود که در بسیاری از این جلسات مهم حضور پیدا می‌کرد و نقش تعیین‌کننده‌ای در تصمیمات مهم کشور داشت. به عنوان نمونه در بحث‌های مربوط به جنگ، آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی فردی نبود که صرفا شنونده نظرات مافوق خودش باشد و با بررسی مسائل سعی می‌کرد تصمیم‌های فردی را به سمت تصمیمات گروهی ببرد و از این زاویه، یکی از چهره‌های مورد اعتماد رهبری انقلاب بود. همین صفت، جذابیت خاصی به شخصیت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی می‌داد و به اعتقاد من اگر در موارد متعددی، امام راحل تصمیم‌گیری‌ها را به جلسه سران قوا ارجاع می‌داد، به این خاطر بود که وزن این جلسه بر دوش آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی قرار داشت. چنین اعتمادی به‌ویژه در برهه حساس جنگ رنگ دیگری به خود گرفت. از یاد نبریم که واقعه پایان جنگ، تصمیم کوچکی نبود و صراحت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی و نظرات مشورتی ایشان در جلساتی که با حضور امام راحل برگزار می‌شد، به نظام کمک کرد از یکی از تاریخی‌ترین مقاطع خود، به سلامت عبور کند. *فعال سیاسی ---------------------------- نماز عيد فطر و تقدير از سينماي ايران سیدمحمد بهشتی*: در دهه 60 به عنوان عضوی از جامعه سینمایی ایران، دیدارهایی با آيت‌الله هاشمی‌رفسنجانی داشتم و از نزدیک شاهد علاقه ایشان به مسائل حوزه سینما بودم. این موضوع البته به صورت شعاری و در روزهای رحلت ایشان مطرح نمی‌شود، بلکه برای اثبات این مدعا می‌شود به حضور ایشان به عنوان سخنران در یکی از اختتامیه‌های جشنواره فیلم فجر اشاره کرد. سخنان ایشان در آن مراسم به گونه‌ای بود که نشان می‌داد مسائل سینمای ایران را دنبال می‌کنند و از روند رو به رشد سینما رضایت دارند. خاطرم هست در همان سال‌ها، اعلام یکی از موفقیت‌های بین‌المللی سینمای ایران در رسانه‌های داخلی باعث شد برخی از روزنامه‌ها، به این خبر، انگ غیرواقعی‌بودن بزنند. به دنبال این ماجرا ما هم دیگر از صرافت مطرح‌کردن این موفقیت بین‌المللی چشم پوشیدیم اما رسانه‌های دنیا همچنان درباره آن سخن می‌گفتند. در آن مقطع، نماز عید قربان به امامت آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی برگزار شد و ایشان در خطبه نماز عید، از سینمای ایران تجلیل کردند و به نوعی باعث دلگرمی ما شدند. اهمیت این سخنان به این خاطر بود که دوره ریاست‌جمهوری ایشان، آغاز تهاجم برخی گروه‌های داخلی به سینمای ایران بود و ما خیالمان راحت بود که شخص رئیس‌جمهور و وزیر ارشاد دولت، از حامیان سینما و فعالان سینمایی به حساب می‌آیند. *مدیرعامل فارابی در سال‌های 62 تا 73 ---------------------------- حكايت آن انگشتر آذر منصوری*: تا آن‌موقع آیت‌الله را از نزدیک ‌ندیده بودم. قبل از انتخابات ۹۲ بود. با جمعی از هم‌حزبی‌ها که وعده دیدار گرفته بودند، به دیدار ایشان در مجمع تشخیص مصلحت نظام رفتیم، برای اصرار و اطمینان از حضور او در انتخابات ۹۲. گفت‌وگوی مفصلی درباره وضعیت کشور داشتیم و ضرورت حضور مجدد او در عرصه‌ای سخت و دشوار که پس از رئیس‌جمهور اصلاحات که تقریبا از آمدنش ناامید شده بودیم، چشم‌های همه ما به او دوخته شده بود. او ‌مردد بود و همان‌طور که پیش‌بینی می‌کردیم، تردیدش تا روزهای پایانی مهلت ثبت‌نام انتخابات ریاست‌جمهوری ادامه داشت. وقت خداحافظی، تقویمی را که با کلاژهای به‌یادگارمانده از زندان ساخته بودم، به او هدیه دادم و او بعد از تشکر فراوان از این هدیه، دستان خود را در جیب قبایش کرد و چند انگشتر بیرون آورد. انگشترهای زنانه و مردانه. یکی از انگشترهای زنانه‌ را انتخاب کرد و گفت این هم یادگاری و هدیه من به شما. انگشتری با نگینی از دُر نجف که همواره من و فرزندانم با نگاه‌کردن به آن یاد و خاطره سیاست‌مدار تاریخی ایران را زنده نگاه خواهیم داشت. سیاست‌مداری که بعد از خود امید به فردایی روشن را در ایران به یادگار گذاشت. روحش شاد و راهش و یادش ماندگار. *فعال سیاسی ---------------------------- حكايت‌هايي كه از او شنيديم مهرزاد دانش*: ما سینمادوستان، یکی از جنبه‌های مربوط به فیلم‌های داستانی را که می‌پسندیم، فضاهای تعلیقی و غافلگیری‌های بعد از آن است. اینکه روایت در میانه داستان به حالت رکود و تعلیق می‌افتد و ناگهان با ایده‌ای غیرمنتظره، موقعیت تغییر پیدا می‌کند و داستان وارد فاز جدیدی می‌شود. آقای هاشمی‌رفسنجانی، که اینک نام و یادش، برای نسل من، بخش مهمی از هویت سیاسی‌مان را تشکیل می‌دهد، همیشه غافلگیرمان می‌کرد؛ چه در افت‌ها و خیزها، چه در پسندها و ناپسندها. در خطبه‌های نماز جمعه دوران جنگ، بارها سخن از ایده و عملیات جدید رزمی پیش‌رو می‌گفت و هیجان‌زده‌مان می‌کرد، در مجلس حکم عزل بنی‌صدر را قرائت کرد، در روز 13 آبان از ورود مک‌فارلین به ایران گفت و حیرت‌زده‌مان کرد، ماجرای اتمام جنگ هشت‌ساله را بار اول از زبان او شنیدیم، در خلأ و فقدان چندساعته بعد از درگذشت رهبر انقلاب، بسترسازی‌های مقتضی را انجام داد، در سرگشتگی‌های بعد از پایان جنگ، هژمونی جدیدی را وارد بافت زندگی جامعه کرد، نامه‌اش به رهبری در آستانه انتخابات سال 88، سخنرانی پرشورش در آخرین خطبه‌های نمازجمعه‌اش، رد صلاحیتش از سوی شورای نگهبان در انتخابات 92 و حضور مقتدرانه متکی به آرای گسترده مردم در آخرین انتخاباتی که نامزدش بود... حالا او با مرگش هم برای آخرین بار غافلگیرمان کرد: سریع، بی‌مقدمه، قاطع. اما این غافلگیری آخرش خوب نبود. درام فیلم ما هنوز تمام نشده است. او زودتر از اقتضای درام رفت؛ و باز شگفت‌زده‌مان کرد. *منتقد سینما

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.