|

روسیه فرایند کاهش نیروهایش در سوریه را آغاز کرد

تا ورودی دیگر، بدرود

تنها دو روز به پایان سال گذشته میلادی باقی مانده بود که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، با صدور فرمانی، خواهان کاهش نیروهای ارتش آن کشور در سوریه پس از اعلام توافق آتش‌بس بین دولت و شورشیان شد. اکنون با گذشت یک هفته، ارتش روسیه اعلام کرده فرایند کاهش تدریجی نیروهایش در سوریه را با خارج‌كردن تنها ناو هواپیمابر خود از صحنه منازعات آغاز کرده است. والیری گراسیموف، رئیس ستاد کل ارتش روسیه، روز گذشته در بیانیه‌ای اعلام کرد وزارت دفاع آن کشور به تبعیت از تصمیم فرمانده کل نیروهای مسلح، کاهش بخشی از نیروهایش در سوریه را با بازگرداندن ناو هواپیمابر «کوزنتسوف»، رزم‌ناو «پتر کبیر» و نیز مجموعه ناوهای همراه آن از سواحل سوریه در دستور کار قرار داده است. آندری کارتاپولوف، فرمانده ارشد نیروهای روس در سوریه، نیز با اشاره به اینکه جنگنده‌های آن کشور در مدت دو ماه ۴۲۰ حمله هوایی انجام داده و هزارو 252 پایگاه تروریستی را نابود کرده‌اند، خاطرنشان كرده مأموریت این جنگنده‌ها در سوریه به پایان رسیده است. این مقام روس همچنین در حالی اعلام کرده مسکو همچنان توانایی‌های گسترده هوایی خود در سوریه را با استقرار سامانه‌های اس-300 و اس-400 در این کشور جنگ‌زده حفظ کرده است که 10 ماه پیش، صدور فرمانی مشابه از سوی پوتین برای خروج نسبی نیروهای ارتش، نه‌تنها از حضور نظامی مسکو نکاست، بلکه بعدتر با شدت‌گرفتن درگیری‌ها، آسمان سوریه حتی بیشتر از پیش شاهد پرواز جنگنده‌های مسلح روس بود. روسیه که از سپتامبر 2015 تاکنون با تقویت نیروهای نظامی خود در خاک سوریه و دریای مدیترانه، به پشتیبانی نیروهای دولتی درآمده، موفق شده با بمباران مواضع تروریست‌ها و شورشیان، اوضاع را به‌نفع دمشق دگرگون كند. از جمله این موفقیت‌ها می‌توان به‌دست‌گرفتن کنترل حلب، دومین شهر بزرگ اين کشور را از سوی وفاداران بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه، در ماه گذشته برشمرد که به‌عنوان بزرگ‌ترین پیروزی دولت در شش سال جنگ داخلی، مجالی برای میانجی‌گری قدرت‌های منطقه‌ای، همچون مسکو، آنکارا و تهران برای دستیابی به راه‌حلی سیاسی در قبال بحران فراهم آورد؛ چنان‌که امروز با برپایی آتش‌بسی سراسری بین نیروهای دولتی و شورشیان، فرصت برای برگزاری مذاکرات صلح در آستانه، پایتخت قزاقستان، مهیا شده است. با تمام این اوصاف و در شرایطی که نقض جسته‌‌گریخته آتش‌بس از سوی دو طرف، چشم‌انداز استمرار آرامش در بخش‌های بزرگی از خاک سوریه را با اماواگرهای فراوانی مواجه كرده، امید می‌رود نشست آستانه که بناست بيست‌‌وسوم ماه جاری میلادی برگزار شود، جان تازه‌ای به مذاکرات صلح دو طرف زیر نظر سازمان ملل متحد بدمد؛ سازمان مللی که این روزها تحت سایه تلاش‌های دیپلماتیک ترکیه و روسیه و ریاست دبیرکلی جدید، نگران ازدست‌دادن جایگاه خود به‌عنوان میانجی‌گر اصلی بحران خونین سوریه است. دسترسی حداقلی ساکنان دمشق به منابع آبی اما به‌حاشیه‌رانده‌شدن سازمان ملل، چشم این نهاد بین‌المللی را بر فجایع انسانی جاری در سوریه نبسته است. آخرین نمونه آن معضل دسترسی حداقلی به منابع آب آشامیدنی سالم در دمشق و حومه آن است که به گفته نماینده سازمان ملل، دامن‌گیر بیش از 5.5‌میلیون غیرنظامی ساکن در این مناطق شده است. جان ایگلند، مشاور امور انسان‌دوستانه سازمان ملل در سوریه، در شرایطی هشدار داده هدف قراردادن منابع آبی از سوی طرف‌های درگیر در حکم جنایت جنگی است که گفته می‌شود انتقال آب آشامیدنی از منطقه شورشی‌نشین «وادی بردی» به دمشق از حدود 20 روز پیش قطع شده است. دولت پیش‌تر با استفاده از تانکرها، آب آشامیدنی موردنیاز را به پایتخت منتقل می‌كرد، اما اکنون مدتی است مقامات شهری از آلودگی این منابع آبی به سوخت دیزل خبر داده‌اند؛ امری که موجب شده بخش بزرگی از ساکنان دمشق این روزها از دسترسی به آب آشامیدنی در خانه‌های خود محروم باشند. دراین‌میان، مشاور امور انسان‌دوستانه سازمان ملل اعلام کرده تیم عملیاتی او اجازه ورود به منطقه بردی در شمال دمشق را ندارند تا تشخیص دهند اختلال در سامانه‌های آب‌رسانی نتیجه بمباران نیروهای دولتی بوده یا خرابکاری شورشیان. با تمام این اوصاف، به گفته ایگلند، هرکدام از طرف‌ها که مسئول این اختلال باشند، مرتکب جنایت جنگی شده‌اند؛ چراکه غیرنظامیان قربانی اول این شرایط خواهند بود. او با اشاره به این نکته که تأمین کمک‌های انسان‌دوستانه با موانع متعددی از جمله لزوم صدور مجوز از سوی وزارت خارجه، فرمانداران محلی و گروه‌های مسلح شورشی روبه‌روست، تأکید کرده روسیه و ترکیه نیز نتوانسته‌اند تاکنون به مفاد توافق‌نامه آتش‌بس که شامل تسهیل دسترسی نیروهای کمکی به غیرنظامیان ساکن در مناطق تحت منازعه است، جامه‌عمل بپوشانند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.