|

۲۰۱۶؛ بدترین سال برای دیپلماسی عربستان

عربستان‌سعودی بدترین سال دیپلماتیک را برای خود در سال ۲۰۱۶ رقم زد و شاخص‌های سال ۲۰۱۷ نیز برای عربستان منفی به نظر می‌رسد؛ چراکه عربستان کم‌کم هم‌پیمانان خود را از دست می‌دهد و در شکل‌گیری روابط به‌ دور از «بذل و بخشش‌های نفتی»، دچار مشکل شده است. ضربه‌های بزرگی از سوی آمریکا به عربستان وارد شد. گزارش‌های ایالات متحده، عربستان را به حمایت از تندروها در سوریه متهم کرد و علاوه بر آن، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری منتخب آمریکا، در کمپین انتخاباتی‌ خود از عربستان خواست هزینه‌های هرگونه حمایت نظامی آمریکا از عربستان در آینده را تقبل کند. اما ضربه سهمگین این بود که کنگره و مجلس نمایندگان آمریکا، قانون «جاستا» را تصویب کردند که این امکان را به آمریکایی‌ها می‌دهد تا علیه عربستان به دلیل دست‌داشتن شهروندان عربستانی در حملات ۱۱ سپتامبر اقامه دعوی کنند. مشخصا از سوی غرب، ضربات دیپلماتیک شدیدی به عربستان به‌دلیل جنگ علیه یمن وارد شد؛ بریتانیا نسبت به این حملات هشدار داده، پارلمان اروپا این حملات را محکوم کرده و کانادا قراردادهای بزرگ سلاح را به دلیل کشتار غیرنظامیان در جنگ، متوقف کرد. عربستان سعودی جهت‌گیری نهایی در جنگ سوریه را نیز از دست داد. در گذشته، عربستان رهبری جبهه نظامی و دیپلماتیک ضدنظام سوریه را برعهده داشت؛ اما دیری نپایید که پس از مداخله روسیه در سوریه، این نفوذ عربستان از بین رفت. در سال ۲۰۱۶، عربستان، ترکیه و مصر را که دو شاخه مسلح خود به شمار می‌آورد، از دست داد. مصر در تصمیم‌گیری سیاسی به استقلال دست یافت و به سوریه روی باز نشان داد و با جنگ در یمن مخالفت کرد. این در حالی است که ترکیه با اقداماتش در پرونده سوریه، عربستان را به حاشیه راند. اگر فردا روزی رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه، عربستان را به حمایت مالی از داعش متهم کند، افکار عمومی متعجب نخواهد شد؛ مانند کاری که هفته گذشته به‌دلیل حملات تروریستی در کشورش، ایالات متحده را به دست‌داشتن در این حملات متهم کرد. ریاض در سال ۲۰۱۶ طرح‌های دیپلماتیک و نظامی را ارائه داد که در نظر برخی از کارشناسان، این طرح‌ها کاریکاتور بود؛ از جمله این طرح‌ها، کنفرانسی در زمینه تشکیل ائتلافی نظامی از کشورهای اسلامی در ریاض در مارس گذشته بود. محمد بن‌سلمان، جانشین ولیعهد عربستان و وزیر دفاع سعودی، تمایل داشت ائتلافی اسلامی را از میان کشورهایی ایجاد کند که بیشتر آنها از لحاظ نظامی به تحلیل رفته‌اند و از کشورهایی که از دستور کارهای نظامی عربستان دور هستند. بیشتر ناظران تأکید دارند نشست مؤسسان، اولین و آخرین نشست بود؛ چراکه این کنفرانس یک نشست بیهوده بود و همچون آرزوهای یک نوجوان بر باد رفته بود. می‌توان کاهش نقش عربستان در صحنه بین‌المللی را در بررسی شعار عادل الجبیر، وزیر خارجه عربستان، نگریست که گفته بود «بشار خواهد رفت، ولو به زور». اکنون می‌بینیم که بشار در دمشق قدرتمند شده است و کشورهای غربی تمایل دارند او برای سال‌ها روی کار بماند. شعار دوم این بود: «ما پول‌هایمان را از آمریکا در صورت رأی‌دادن به قانون جاستا، خارج خواهیم کرد»؛ کنگره و مجلس نمایندگان در سال ۲۰۱۶ این قانون را تصویب کردند و عربستان درحال‌حاضر سکوت اختیار کرده؛ چراکه نگران رئیس‌جمهور جدید آمریکاست. منبع: ایسنا

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.