نخستین جلسه كنگره با عقبنشینی جمهوريخواهان همراه بود
سرآغاز آشفته یکپارچگی
صدوپانزدهمین کنگره ایالات متحده از سهشنبه گذشته آغاز به کار کرد تا نشان دهد جدای از تمامی آمار و ارقام ضدونقیض آن، دستکم درباره یک موضوع شمشیر را از رو بسته و آن چیزی نیست جز اثبات توخالیبودن همه وعدههای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آتی آن کشور، در «خشکاندن برکه فساد». البته نمایندگان جدید سنا و مجلس نمایندگان آمریکا در مراسم ادای سوگند خود به دستاوردهای گوناگونی میبالیدند؛ از تجمیع قدرت قانونگذاری در دستان جمهوریخواهان، آن هم 17 روز پیش از رویکارآمدن رئیسجمهوری متبوع تا تنوع نژادی بیسابقه که در آخرین روزهای ریاست اولین رئیسجمهور رنگینپوست ایالات متحده، کنگره آن کشور را بینصیب نگذاشته است. دراینمیان آمار و ارقامی بودند که در سایه شکست رؤیای زنان آمریکایی برای بهدستگرفتن زمام امور کاخ سفید، حکایت از رکود در تنوع جنسیتی کنگره داشتند؛ اما احتمالا نکتهای که بیش از همه این آمار، نشانگر مسیر آتی کنگره در همکاری با دولت ترامپ بود، تعجیل اعضای جمهوریخواه مجلس نمایندگان در برپایی جلسه رأیگیری علیه دفتر اخلاقیات کنگره بود که حتی یک روز پیش از آغاز به کار رسمی مجلس با رأی مثبت اکثریت نمایندگان همراه شد. جالبتر از همه اینها، عقبنشینی نمایندگان جمهوریخواه از تصویب پیشنویس نهایی طرح اصلاح دفتر اخلاقیات کنگره در روز اول کاریشان بود که باوجود تمامی فشارهای عمومی یک روز گذشته آن، از سوی بسیاری رسانههای جریان اصلی به دو توییت کوتاهی منتسب شد که دونالد ترامپ در نقد زمانبندی این اقدام و نه ماهیت آن منتشر کرده بود. درحقیقت، رأی دوشنبهشب نمایندگان جمهوریخواه به تحدید دامنه اختیارات دفتر اخلاقیات کنگره که از سال 2008 و پس از رسوایی لابیگری جک آبراموف، در قامت یک گروه مستقل تحقیقاتی بدون وابستگی حزبی تشکیل شده بود، چنانکه از سوی بسیاری رسانهها پیروزی ترامپ خوانده میشود، منافاتی با برنامههای رئیس آتی کاخ سفید ندارد. شاهد این مدعا نیز همان دو توییتی است که به گفته بسیاری دلیل اصلی لغو طرح پیشنهادی از سوی نمایندگان کنگره بوده است. او در پیام توییتری خود ضمن اشاره به ناعادلانهبودن عملکرد ناظران مستقل اخلاقی کنگره، فقط بر این موضوع تأکید کرده بود كه آیا بهتر نیست کنگره به جای تضعیف دفتر اخلاقیات، به اولویتهای مهمتر خود مانند اصلاح نظام مالیاتی و خدمات بهداشتی و درمانی بپردازد. این در حالی است که مدتها پیش از اظهارنظر ترامپ، سیل اعتراضات مردمی به این اقدام جمهوریخواهان روانه کنگره شده و بسیاری از چهرههای مطرح سیاسی-اقتصادی آمریکا نیز واکنشهایی بهمراتب جدیتر در قبال این موضوع نشان داده بودند؛ از پل کروگمن، برنده جایزه نوبل اقتصاد، گرفته که دوره جدید کنگره را دورهای از فساد بیسابقه خوانده تا نانسی پلوسی، رهبر اقلیت دموکرات کنگره، که اخلاقیات را مطابق انتظار اولین قربانی یکپارچگی اجرائی و قانونگذارانه جمهوریخواهان دانسته بود. درنتیجه جای تعجب نیست لیزا گیلبرت، دبیر شاخه نظارت شهروندی کنگره، عقبنشینی نمایندگان جمهوریخواه را برخلاف همه ادعاها، نتیجه خشم مردمی علیه اقدامات زننده و پنهانکارانه آنان در تقویت و گشایش مجراهای جدید فساد و منفعتطلبی دانسته و خاطرنشان کرده اگرچه شکی نیست این آخرین طرح رسوای کنگرهای جمهوریخواه نخواهد بود، اما مردم آمریکا حتی در غیاب همه این نهادهای ریزودرشت نیز ناظر اصلی عملکرد نمایندگان خواهند بود. ابقای پل رایان با همه این اوصاف و در شرایطی که نیازی نبود آمریکاییها برای تشخیص عیار اصلی جدیدترین کنگره آمریکا به انتظار آغاز به کار رسمی آن بنشینند، به نظر میرسد رهبران جمهوریخواه آن همچنان مفتون قدرت بیسابقهای هستند که به هر ترفندی، در عالیترین سطح مجریه و مقننه به دست آوردهاند. اگر از اظهارات تحریکآمیز برخی چهرههای مطرح و جنجالبرانگیز جمهوریخواه بگذریم که مراسم ادای سوگند نمایندگان را بیشتر به یک کارزار کشتیکج شبیه میدانستند، حتی چهرههایی مانند پل رایان نیز که همین چندی پیش، یکی از مخالفان اصلی جریان اکنون غالبشده جمهوریخواه بود، به این موج پیوستهاند. این نماینده ویسکانسین در سخنانی پس از ابقای مجدد به سمت سخنگویی مجلس نمایندگان که با ۲۳۹ رأی در مقابل ۱۸۹ رأی دموکراتها در حمایت از نانسی پلوسی رسمی شد، آرایش جدید کنگره و اکثریت مطلق جمهوریخواهان را فرصتی دانست که شاید فقط یکبار در طول حیات هر سیاستمداری ظهور کند و اذعان کرد سالها در رؤیای برپایی چنین کنگرهای بوده است. او سپس تأکید کرد اکنون که این کنگره تشکیل شده، بر همه جمهوریخواهان واجب است بزدل نباشند و با همه توان برای رسیدن به افق روشنی که در انتظارش بودند، تلاش کنند؛ افقی که البته از منظر بخش کثیری از شهروندان آمریکایی و نمایندگان دموکرات، چیزی جز تحقق چشماندازی واپسگرایانه در آزادیها و حقوق شهروندی، نژادی، جنسیتی و مهاجرتی نیست. ترامپ و شکاف اطلاعاتی حالا اگر تقابل کنگره و ترامپ را برساخته بازیهای رسانهای بدانیم، اما دیگر نمیتوانيم درباره شکاف جاری بین رئیسجمهور آتی ایالات متحده و دستگاههای اطلاعاتی-امنیتی آن شکی داشته باشیم. آخرین نمونه از این رویارویی نیز پست توییتری اخیر ترامپ در بهسخرهگرفتن تلاش آژانسهای اطلاعاتی آن کشور برای ارائه اطلاعات و شواهد موجود درباره مداخله ادعایی روسیه در انتخابات اخیر ریاستجمهوری است. او در این پیام توییتری خود از بهتعویقافتادن جلسه مشترک آژانسهای اطلاعاتی برای ارائه اطلاعات درباره عملیات هک رایانهای دموکراتها از سوی روسیه تا روز جمعه آینده خبر داده و به طعنه مدعی شده احتمالا دستگاههای اطلاعاتی به زمان بیشتری برای ساخت پرونده موردنظر خود نیاز دارند. ترامپ در حالی پیشتر اعلام کرده بود بناست حداکثر تا دیروز درباره اتهامات هک سایبری علیه روسیه با مقامات اطلاعاتی آمریکا به گفتوگو بنشیند که به گفته برخی مقامات ارشد اطلاعاتی آمریکا، هیچکدام از نهادهای اطلاعاتی آن کشور نشستی را برای روز سهشنبه گذشته ترتیب نداده و اعلام کرده بودند تشکیل این جلسه منوط به تکمیل تحقیقات و دستور باراک اوباما، رئیس فعلی کاخ سفید، است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.