|

زمینی فارغ از صلح

«صلح روی زمین و نیکخواهی برای مردمان». این بخشی از یک سرود کریسمس است که در تعطیلات آخر سال میلادی اغلب ازسوي بخش بزرگی از مسیحیان خوانده می‌شود. البته فصل کریسمس شاهد بیان چنین احساساتی از سوی چهره‌های مطرح سیاسی نیز هست که عمدتا با بیشترین میزان بدگمانی یا ریاکاری همراه است. اما خط سیر حقیقی سیاست جهانی شاید بهتر از همه‌جا، در یکی از آخرین تويیت‌های رئیس‌جمهور آینده ایالات متحده به چشم بیاید؛ یعنی همان‌جایی که ترامپ می‌نویسد: «ایالات متحده باید توانمندی‌های هسته‌ای خود را به طرز درخور‌توجهی توسعه بخشیده و تقویت كند». این اظهارات ترامپ که درواقع بخشی از گفت‌وشنود مجازی او با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در مباهات به زرادخانه هسته‌ای دو کشور بود، بی‌گمان پایانی مناسب بر سالی پر از کشتار و خون‌ریزی است. سال 2016 بخش‌های بزرگی از جهان در احاطه منازعات نظامی بود. برخی دولت‌ها نیز که به‌ظاهر در صلح و آرامش به سر می‌بردند، وقت خود را صرف آماده‌سازی جنگ و بدرفتاری با پناه‌جویانی کردند که از منازعات مسلحانه گریخته بودند. اگرچه آمار و ارقام رسمی هنوز اعلام نشده‌اند، می‌دانیم دست‌کم 150هزار نفر در سال گذشته میلادی در منازعات مسلحانه سراسر جهان کشته شده‌اند که از این میان، سهم سه جنگ عمده تلفاتی بالغ بر صدهزار نفر بود: - جنگ داخلی سوریه بنا بر گزارش‌ها، در سال گذشته منجر به کشته‌شدن 46هزار و 442 نفر شده است. از سال 2011 و آغاز شورش داخلی در آن کشور، بیش از 470هزار نفر جان خود را از دست داده‌اند. جنگ همچنین 4.9 میلیون نفر را ناچار از فرار به خارج کشور و 6.6 میلیون نفر را در داخل سوریه آواره كرده است. - جنگ عراق در سال گذشته جان 23 هزار و 584 نفر را گرفته است. از سال 2003 و حمله ایالات متحده به آن کشور، بیش از یک میلیون نفر کشته شده‌اند. تا نوامبر گذشته، 3.1 میلیون عراقی در داخل کشور آواره شده و میلیون‌ها نفر دیگر نیز به کشورهای خارجی پناهنده شده‌ بودند. - جنگ در افغانستان، سال گذشته میلادی منجر به کشته‌شدن 21هزارو 932 نفر شد. از سال 1978 که ایالات متحده دست‌به‌کار تأمین تسلیحاتی مجاهدین، یعنی همان اسلاف القاعده شد، بیش از دو میلیون نفر کشته و میلیون‌ها نفر دیگر نیز ناچار به فرار از کشوری شدند که باری دیگر در پی تهاجم و اشغال خارجی در سال 2001 تکه‌پاره شد. این سه جنگ مسئول دوسوم تلفات جهانی در منازعات نظامی بوده‌اند. آنان همچنین باعث و بانی بحرانی پناه‌جویی شدند که از زمان جنگ جهانی دوم به این‌سو بی‌سابقه بوده است. به گفته سازمان ملل، تا پایان سال 2015، 65.3 میلیون آواره در اقصی نقاط جهان وجود داشتند که این رقم نسبت به سال گذشته آن، رشدی پنج‌میلیونی و در قیاس با سال 2011 افزایشی حدودا 25 میلیونی داشته است. همین موج فزاینده پناه‌جویی، در کنار برخورد سبعانه کشورهای میزبان، بالاترین میزان مرگ‌ومیر پناه‌جویان از زمان ثبت این آمار به‌وسيله سازمان بین‌المللی مهاجرت را به دنبال داشته است. تنها در سال گذشته هفت‌هزار و صدپناه‌جو جان خود را از دست داده‌اند که نسبت به سال 2015 افزایشی 400درصدی داشته است. نیمی از این تلفات نتیجه تلاش پناه‌جویان برای فرار از جنگ و ویرانی در خاورمیانه و شمال آفریقا و ورود به خاک اتحادیه اروپا از طریق دریای مدیترانه بوده است. سال گذشته همچنین شاهد بسته‌شدن درهای اروپا به روی پناه‌جویان بود. ترکیه با اتحادیه اروپا به توافق رسید تا در ازای دریافت کمک مالی، نقش نگهبان دروازه‌های اروپا را ایفا کند و اتحادیه اروپا نیز با تقویت نظامی هرچه بیشتر گشت‌های مرزی و گسیل نیروی دریایی کشورهای عضو، درصدد مقابله با آن چیزی برآمد که قاچاق انسان می‌خواند. اما گذشته از جنگ‌های داغ در عراق، سوریه و افغانستان، عزم ایالات متحده برای محاصره نظامی چین بر آتش برخی نقاط حساس منطقه‌ای دمیده است. سال گذشته، حدود 300 نفر در جریان حملات و توپ‌اندازی‌های فرامرزی هند و پاکستان، این دو قدرت هسته‌ای جهان، کشته شدند. درعین‌حال، تنش‌های نظامی جاری در شبه‌جزیره کره نیز تهدید برپایی جنگی هسته‌ای را به‌شدت تقویت کرده است. با همه این اوصاف، به نظر می‌رسد ربع قرن جنگ‌های بی‌پایان و توسعه‌طلبانه که در آستانه فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و به منظور جلوگیری از زوال بلندمدت اقتصادی ایالات متحده، با جنگ اول خلیج‌فارس در سال 1991 آغاز شده بود، وارد فاز جدید و حتی خطرناک‌تری شده است. این جنگ‌های بی‌پایان شاید به اهداف مطلوب خود نرسیده باشند، اما به هیچ عنوان نباید باور کرد این ناکامی طبقه جنگ‌طلب حاکم آمریکا را صلح‌طلب خواهد کرد. سوگند ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ آغازگر مرحله جدیدی از منازعات جهانی است. اظهارات تحریک‌آمیز ترامپ علیه چین و اعلام استقبال او از آغاز یک مسابقه جدید تسلیحاتی با روسیه، تنها نشانه‌هایی اولیه از سرحدهایی است که دولت او در حفاظت از منافع الیگارشی آمریکایی ابایی از عبور از آنان ندارد. بنابراین جای تعجب نیست اگر بگوییم سال 2017 باری دیگر مبارزه علیه جنگ را به عنوان مهم‌ترین و ضروری‌ترین مسئولیت سیاسی پیشِ‌روی بشریت قرار خواهد داد. منبع: World Socialist

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.