مرجع نواندیش، آزاده و مستقل
غلامعلی رجایی
جمعهشب گذشته پس از نماز مغرب و عشا از سوی هیئت ایثارگران اصلاحطلب مراسم اربعین ارتحال مرجع عالیقدر مرحوم آیتاللهالعظمی موسویاردبیلی با حضور آیتالله هاشمیرفسنجانی، یادگاران امام، فرزند و اعضای دفتر آن مرحوم، اعضای دفتر امام، جمعی از طلاب حوزه علمیه قم و تهران و بعضی دولتمردان و چهرههای سیاسی و اقشار مختلف مردم در حسینیه جماران برگزار شد. استقبال از این مراسم که رسانه ملی هیچ توجهی به آن نكرد، بهگونهای بود که بعضی در پشت درهای حسینیه ماندند و امکان ورودشان نبود. مرحوم موسویاردبیلی از معدود یاران امام بود که ضمن اطاعت بیچونوچرا نسبت به اوامر و دیدگاههای ایشان استقلال رأی هم داشت که من در جلد چهارم سیره امامخمینی که خاطرات مرتبط با نحوه رهبری امام است از قول وی نکات نغزی را بازگو کردهام که نمونهاش اینکه یکبار که امام گفته بود فلانکس را برای فلانکار نگذارید با شوخی معناداری به ایشان گفته بود آقا بگذارید خودمان درباره این مسئولیت و فردی که باید عهدهدار آن بشود، تصمیم بگیریم! امام هم گفته بودند مانعی ندارد. ایشان میگفت وقتی فردی را برخلاف نظر امام گذاشتیم و خوب از آب درنیامد، در ملاقات بعدی با امام ترفندی به خرج دادم و حین ورود به اتاق امام گفتم آقا اینبار هم حرف شما درست از آب درآمد! آیتالله موسویاردبیلی علاقه خاصی به شهید بهشتی داشتند و آنگونه که فرزند شهید بهشتی- سیدمحمدرضا - میگوید گاه که از آقای بهشتی یادی میکردند چشمانشان اشکبار میشد و میگفتند ایشان قرار نبود به اینزودی ما را ترک کند و ما را تنها بگذارد. البته این علاقه و باور متقابل بود. چه وقتی امام مسئولیت دیوانعالی کشور را به شهید بهشتی سپردند، ایشان پذیرش این مسئولیت را به این امر مشروط کردند، که آیتالله موسویاردبیلی دادستان کل کشور باشند و امام هم این شرط را پذیرفت و در چهارم آذرماه سال 58 حکم دادستانی ایشان را صادر نمود. فرزند ایشان حجتالاسلام سیدعلیآقا از قول پدر ارجمندشان، میگوید: در اوایل سال 58 امام ما را خواست و به افرادی یک سمتی را واگذار کرد ولی به بنده چیزی نگفت و چون من مهیا شده بودم که بیایم به قم، از این قضیه خیلی خوشحال شدم. امام به آقای بهشتی فرمود که شما بروید به قوه قضائیه، آقای بهشتی گفت: من تنها نمیروم، اگر بخواهم بروم باید آقای اردبیلی هم با من باشد. امام گفت: پس باهم بروید. من گفتم آقا من اصلا روحیه کار اجرائی آنهم در دادگستری ندارم و برنامهام چیز دیگری است و خودم را مهیا کردم برگردم به قم. اگر اجازه بفرمایید ما را معاف کنید که به کارمان برسیم. از آنجا که بیرون آمدیم به آقای بهشتی گلایه کردم که چهکاری بود شما کردید؟ گفت: من که کاری نکردم. گفتم اگر شما باشید من میروم و نباشید نمیروم! (ویژه چهلمین روز ارتحال آیتاللهالعظمی موسویاردبیلی، روزنامه جمهوری اسلامی: 25) امام هم بهسلامت دقت علمی و تقوای ایشان باور زیادی داشت. وقتی در سال 64 یا 65 تصمیم گرفت از مسئولیت خود استعفا دهد نزد امام رفت و استعفا داد؛ اما امام استعفای ایشان را قبول نکردند و به امام میگفت وقتی مسئولیت را پذیرفتم کارها بر زمین مانده و کسی در اطرافتان نبود، اما حالا الحمدلله افرادی هستند که میتوانند کارها را انجام بدهند و کار بر روی زمین نمانده است. امام فرمود: من آدمی بهجز شما ندارم و شما هم باید باشید. میگفتند برای بار دوم که خدمت امام رفتم و استعفا دادم باز ایشان قبول نکردند. دفعه سوم که گفتم، فرمودند: اینقدر این حرف را تکرار نکنید. این را بدانید تا من هستم، شما هم هستید. بگذارید تا وقتیکه من مُردم. آنوقت هرجا خواستید بروید. (همان، ص26) نگران این بودند که مبادا مردم اشتباهات روحانیون را بهپای دین بنویسند. مرجعی بود مستقل، همین استقلال وی در نظر و عمل عقدههای بعضی اشخاص و مراکز را در حیات و پس از ارتحالش متوجه او کرد که در مراسم تشییع وی در شهر مقدس قم نمونه بارز آن دیده شد. در کمال حیرت و تعجب قمیها و شهرهای دیگر و برخلاف رسم معمول تشییع بزرگان حوزه و مراجع از بلندگوهای حرم قرآن پخش شد. نماز بر پیکر این مرجع هم در حالی در حرم اقامه شد که با وجود حضور رئیسجمهور، نه از حضور تولیت در این مراسم و اجتماع مهم خبری بود و نه تا لحظاتی پس از آغاز نماز به دلیل دیر برقرارشدن سیستم صوتی صحن، برای جمعیت انبوه تشییعکننده معلوم شد چه کسی بر پیکر این مرجع نماز میگزارد و نه حتی مکبری برای اعلام تکبیرهای نماز حضور داشت. همانگونه که آقای هاشمی هم در صحبت خود اشاره کرد، وقتی امام قبل از پیروزی انقلاب به فکر تأسیس شورای انقلاب افتاد در سفر استاد شهید مطهری به پاریس این مسئله مطرح و موافقت امام جلب شد و پنج نفر را تأیید کردند. مرحوم آقای موسویاردبیلی و شهیدان بهشتی، مطهری، باهنر و هاشمی.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.