زمین گرمتر خواهد شد!
گروه انديشه: نوام چامسکی بعد از انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در گفتوگویی با وبسایت «truthout» در پاسخ به این پرسش که «عوامل تعیینکننده در بزرگترین عقبگرد تاریخ سیاسی آمریکا چه بود؟» پاسخی آیرونیک میدهد. چامسکی روز هشتم نوامبر، روز انتخابات را مهمترین روز در تاریخ بشر دانست- چون اتفاق مهمی که بزرگترین بحران سال 2016 بود در سایه نمایش انتخابات پنهان ماند. او مهمترین خبر هشتم نوامبر را گزارش سازمان جهانی هواشناسی به کنفرانس بینالمللی تغییرات اقلیمی در مراکش عنوان کرد که بنا بود ادامه تفاهمنامه پاریس باشد. در این گزارش آمده بود پنج سال گذشته، گرمترین سالهای سیاره زمین در تاریخ بوده است. چامسکی اطلاعات این گزارش را مرور میکند: بهزودی بخش زیادی از یخهای قطبی آب میشوند و سطح آب جهان بهسرعت بالا میآید. میزان یخهای قطب شمال در این پنج سال ۲۸ درصد کمتر از حجم آن در ۲۹ سال گذشته بود. در کنار اینها آبشدن یخها باعث تغییراتی در اشعههای خورشیدی میشود که یکی از عوامل مهم و تأثیرگذار بر گرمایش زمین است. گزارش حاضر ضمن تأیید یافتههای گزارش کنفرانس پاریس نشان میدهد تمامی خطرات احتمالی پیشبینیشده بهسرعت در حال وقوع است. چامسکی از این راه به اتفاق مهم و تاریخی هشتم نوامبر 2016 میرسد: انتخابات در قدرتمندترین کشور جهان. او میگوید در پایان سال 2016 از قوه مجریه تا کنگره و دادگاه عالی به دست حزب جمهوریخواه افتاد. او معتقد است جز آخر داستان یعنی انتخاب ترامپ که شاید خیلی غیرمعمول به نظر بیاید، کل این روند چیز عجیبی نیست. حزب جمهوریخواه میخواهد با سرعت بالا به زندگی سازمانی بشر پایان دهد. در این مورد هیچ نمونه مشابهی در تاریخ سراغ نداریم. او تأکید دارد در این قیاس بزرگنمایی نمیکند و برای ادعای خود شواهدی میآورد. به اعتقاد چامسکی در جریان رقابتهای اولیه و درونحزبی جمهوریخواهان، هیچ کاندیدایی باور به گرمشدن زمین نداشت، جز تا حدودی جب بوش که فقط گفت در مورد گرمایش زمین خیلی مطمئن نیست. درحالیکه رئیسجمهوری منتخب فعلی و کاندیدای پیروز، خواهان استفاده بیشتر و سریعتر از منابع فسیلی از جمله زغالسنگ و الغای قوانین مربوط به حمایت از محیطزیست در مقابل فعالیتهای صنعتی است و کمک کشورهایی را که به دنبال انرژی پاک هستند پس زده است و خلاصه، برای رسیدن به پرتگاه سقوط، مسابقه سرعت گذاشته است. ترامپ از همین حالا و با سپردن ریاست انتقالی سازمان حفظ محیطزیست آمریکا به مایرون ایبل که از مخالفان جدی گرمایش زمین است، در حال انحلال این سازمان است. مشاور ارشد ترامپ در امور انرژی، هارولد هام از میلیاردرهای صنعت انرژی مطابق انتظار اعلام کرد: قوانین حاکم بر صنعت انرژی باید ملغی شود، مالیات برای شرکتهای تولید انرژی کاهش یابد و باید دستور باراک اوباما برای توقف در احداث خط لوله داکوتا را از میان برداشت. بازار به سرعت به این اظهارنظر واکنش نشان داد. سهام شرکتهای انرژی بالا رفت. از جمله سهام شرکت «پیبادی»، بزرگترین تولیدکننده زغالسنگ که در خطر ورشکستگی بود، پس از پیروزی ترامپ بالا رفت. چامسکی معتقد است اثرات تفکر جمهوریخواهان در انکار گرمایش زمین نقدا ظاهر شده است. او معتقد است دیگر امیدی به تبدیل توافق پاریس به یک تفاهم کامل و عهدنامه نیست، چون کنگره جمهوریخواهان هیچ قرارداد تعهدآوری را نمیپذیرد. بنابراین آنچه حاصل شد پیمان داوطلبانهای است که از قرار معلوم بسیار ضعیفتر از پیمانی تعهدآور است. او معتقد است بهزودی تأثیرات مخرب این وضعیت آشکار خواهد شد. فقط در بنگلادش دهها میلیون نفر بهدلیل بالاآمدن سطح آب مجبور به مهاجرت خواهند شد و بحرانی رقم میخورد که وضعیت حاضر در مقایسه با آن هیچ است. او به گفتههای دانشمندی بنگلادشی اشاره میکند که در نظرش بهدرستی گفته بود مردم این کشور باید به کشورهایی بروند که در تأثیر گرمایش زمین نقش داشتهاند. میلیونها نفر باید راهی ایالات متحده آمریکا شوند. این عواقب فاجعهبار فقط افزایش مییابد. نهفقط در بنگلادش بلکه در کل جنوب آسیا هم دما در حال افزایش است و هم فقر حاکم است. با آبشدن تودههای قطبی هیمالیا، منابع آب در منطقه به خطر میافتد. همین حالا در هندوستان، نزدیک به ۳۰۰ میلیون نفر دسترسی به آب آشامیدنی ندارند و این تأثیرات مخرب بیشتروبیشتر میشود. در نظر چامسکی انسانها با بزرگترین پرسش تاریخ خود روبهرو هستند: آیا زندگی سازمانیافته بشری به حیات خود ادامه خواهد داد؟ در نظر چامسکی چنین مشاهداتی نشان از وقایع جدی برای بقای بشر دارد. چامسکی در ادامه به وقایع مهم دیگر سال 2016 میپردازد. او با اشاره به آمارهای انتخابات آمریکا نشان میدهد که ترامپ همه رکوردها را شکسته است: رکورد در کسب آرای سفیدپوستان، طبقه کارگر و طبقه میانی که بین ۵۰هزار تا ۹۰هزار دلار در سال درآمد دارند و همچنین حاشیهنشینان و کسانی که تحصیلات عالی نداشتهاند. در نظر او این گروهها همه از دولت مرکزگرا و ساختار دولتی کفری شدهاند که مشابه آن در بریتانیا و برگزیت دیده شد و باعث شد قدرت احزاب سیاسی میانهرو اروپایی بشکند. چامسکی معتقد است بین برگزیت و ظهور احزاب ناسیونالیست افراطی در اروپا با پیروزی ترامپ شباهتی روشن وجود دارد. «همانطور که دیدید، رهبران آنها از اولین کسانی بودند که به ترامپ تبریک گفتند. کسانی چون نایجل فاراژ، ماری لوپن، ویکتور اوربان که ترامپ را یکی از خود خوانده بود». در نظر چامسکی چنین تحولاتی ترسناک است. او به سخنرانی هیتلر در جوانی خود اشاره میکند که هنوز آن را به یاد دارد و هیچچیز از آن نمیفهمید ولی جوشوخروش مردم را حس کرده بود. او میگوید در فوریه ۱۹۳۹ و پس از سقوط بارسلونا مقالهای نوشتم و درباره گسترش طاعون فاشیسم هشدار دادم. تصادف غریب آنکه در زمان اعلام نتایج انتخابات 2016 در بارسلونا بودم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.