|

تضعيف نقش آمريكا در آسيا

با درک اهمیت ژئواستراتژیک آسیا در قرن ۲۱، رئیس‌جمهور باراك اوباما در سال ۲۰۱۱ در پارلمان استرالیا گفت: ایالات متحده آمريكا یک قدرت پاسیفیک است و می‌خواهد در آسیا باقی بماند، اما واقعیت این است که ایالات متحده آمريكا نتوانست در مقابل ظهور چین در دریای چین شرقی و غربی اقدامی جدی انجام دهد، بنابراین به یکی از مهم‌ترین رقیبان خود در آسیا؛ یعنی چین نشان داد قدرت و منابع کافی برای باقی‌ماندن در آسیا به‌عنوان یک قدرت برتر را ندارد. با درک کاهش قدرت نظامی آمريكا در آسیا و پاسیفیک، مشاوران آسیایی ترامپ «پیتر نادارو» و «الکساندر گری» اخیرا از طرح تقویت حضور نیروی دریایی آمريكا در این منطقه حمایت کرده‌اند. اما سیاست آنها مبنی‌بر «صلح از طریق قدرت» بدون تعامل اقتصادی و خروج از TPP احتمالا نتیجه معکوس خواهد داشت. باید گفت نظامی‌گری بیشتر آمريكا در آسیا به‌جای تأمین امنیت و نظم موردنظر آمريكا بر ظن و گمان چین می‌افزاید و قطعا دولت چین واکنش نشان خواهد داد. سیاست‌گذاران دفاعی و خارجی ایالات متحده آمريكا درحال‌حاضر پذیرفته‌اند که افزایش حضور نظامی آمريكا در منطقه آسیا پاسیفیک باعث افزایش تنش در روابط چین و آمريكا شده و موجب خشم پکن خواهد شد. در نتیجه یا آمريكا باید سریع نیروهای خود را از این منطقه خارج کرده یا تن به درگیری و تعارض با چین دهد. درحال‌حاضر افزایش قدرت نظامی و اقتصادی چین با کاهش میل و رغبت ایالات متحده آمريكا برای رهبری جهان همراه شده است که منادی تغییر موازنه قدرت در آسیاست. تأکید تیم «دونالد ترامپ» بر قدرت نظامی ایالات متحده باعث افزایش نگرانی درباره تعارض ابرقدرت‌هاست. به‌جای اینکه ایالات متحده آمريكا در پی افزایش قدرت چین، این کشور را تهدید کند، بهتر است با سیاست خویشتن‌داری و بردباری با این مسئله برخورد کرده و منافع ملی و اهداف ملی خود را در این منطقه به دست آورد. واقعیت این است که امروزه حدود نیمی از رشد اقتصاد جهانی مربوط به کشورهای بزرگ آسیاست و ایالات متحده آمريكا نمی‌تواند این واقعیت مهم را نادیده بگیرد. آمريكا به آسیا برای صادرات ۶۰ درصد کالا و ۴۰ درصد محصولات کشاورزی خود وابسته است، اما با خروج از TPP باید گفت که نفوذ اقتصادی آمريكا در آسیا به طور چشمگیری کاهش خواهد یافت. بسیاری از کارشناسان معتقدند آمريكا با استفاده از قدرت نرم می‌تواند برتری خود را حفظ كرده و سیاست‌ها و اهداف خود را در آسیا دنبال کند، اما ظهور و رشد اقتصادی و نظامی چین، برتری آمريكا در آسیا را به خطر انداخته و درحال‌حاضر موقعیت اتحادیه اروپا و آمريكا را به‌عنوان مهم‌ترین شرکای تجاری آسیا تحت‌الشعاع قرار داده است. باید گفت ادعاهای اوباما درباره نقش آمريكا در آسیا لفاظی صرف خواهد بود اگر آمريكا استراتژی مناسب را برای مقابله با چالش‌ها در آسیا دنبال نکند. به عبارت دیگر باید گفت که آمريكا فقط با ارسال کشتی‌های نظامی به پاسیفیک غربی نمی‌تواند با چالش‌ها مقابله كند، بلکه باید در معماری تجاری منطقه بیشتر درگیر شده و اتحادهای منطقه‌ای را با دیپلماسی فعال حفظ کند؛ سیاستی که تاکنون «دونالد ترامپ» مخالف آن است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.