|

گزارشی از رونمایی تازه‌ترین کتاب کارگردان مشهور سینما

روایت 2 سفر از داریوش مهرجویی

شرق:به‌تازگی کتابی از داریوش مهرجویی با نام «دو خاطره: سفرنامه پاریس، عوج کلاب» در نشر به‌نگار به‌چاپ رسیده و آن‌طور که از عنوان کتاب هم بر‌می‌آید، تازه‌ترین اثر مهرجویی دو سفرنامه را دربرگرفته است. در اولی که آمیزه‌ای از تخیل و واقعیت است و حتی شخصیت‌هایش هم حقیقی نیستند و اگر هم هستند اسم‌هایشان خیالی است، مهرجویی به ماجرای سفر یا به‌قول خودش تبعید خودخواسته یک کارگردان به پاریس در سال‌های 1981 تا 1985 پرداخته است. سفرنامه دیگر با عنوان «عوج کلاب»، سفرنامه مهرجویی به دوبی است. چهارشنبه هشتم دی‌ماه کتاب تازه مهرجویی در خانه هنرمندان ایران رونمایی شد. در این مراسم مهرجویی با ستایش از بابک احمدی گفت: «هیچ‌کس با بابک احمدی حرف نمی‌زند. چون کسی نمی‌فهمد او چه می‌گوید. هیچ‌کس نیامده دو کلمه درباره‌اش حرف بزند. این حسادت و بغض است. اما ماجرا چیست؟ بلد نیستند و نمی‌فهمند طرف چه می‌گوید. دانشش را ندارند. بابک احمدی یکی از بزرگ‌ترین روشنفکران یا خردورزان دوران ماست و نسل‌های بعد متوجه می‌شوند که چه اهمیتی داشته است. البته با استفاده از واژه روشنفکر بین خودمان، موافق نیستم؛ به منورالفکرها می‌گویم خردورز. ضمن اینکه ما اصلا روشنفکر نداشته‌ایم. همیشه ایدئولوگ داشته‌ایم و این دو با هم فرق دارند. ایدئولوگ معتقد به یک حقیقت مطلق و ایدئولوژی است. اما خردورز با خرد کار می‌کند».شهرام اقبال‌زاده که دبیر مجموعه‌ای است که کتاب‌های مهرجویی در آن منتشر شده، درباره ارتباط مهرجویی و کتاب گفت: «آقای مهرجویی کتاب‌خوان‌ترین آدم نسل خودش است و متنوع هم می‌خواند. او مرتب دارد می‌خواند و در آثار سینمایی‌اش هم ارجاعات زیادی به کتاب‌های مختلفی دارد. در کتاب «دو خاطره»، او هم به سفرش به فرانسه و هم بازداشتش در یکی از کشورهای هم‌جوار خلیج‌فارس و اینکه یک سال بلاتکلیف بوده، اشاره می‌کند. مهرجویی چند سال است که به نوشتن رمان رو آورده است. راوی رمان‌های او، لزوما داریوش مهرجویی نیست. مهرجویی معتقد است که من در سینما حرفم را با کمک عوامل مختلف، به طور غیرمستقیم می‌زنم ولی رمان، از اول تا آخر حرف‌های خودم است. سینما هم روایت دراماتیک چیزهایی است که می‌نویسم. یعنی فیلم‌هایم هم رمان هستند. مهرجویی رمان‌نویس، همان مهرجویی فیلم‌ساز است. مهرجویی در سال‌های اخیر، با رمان‌نوشتن، به خودنوشت‌نمایی رو آورده است. او یک هنرمند متعهد روشنفکر است. وجه اشتراک فکری آثارش، نگاه اومانیستی انتقادی است؛ یک نوع نگاه تکثرگرا و دیگرپذیر».نیره توکلی سخنران دیگر این مراسم بود که با اشاره به استقبال از کتاب‌های مهرجویی گفت: «مهرجویی کنش‌گر اجتماعی است. در کتاب‌های او جریان‌های فکری مختلف حضور دارند. یکی از مسائل کتاب‌هایش، تفاوت فضای عمومی و فضای خصوصی است و این یکی از مشکلاتی است که ما در سال‌های اخیر در جامعه‌مان داشته‌ایم».امیر پوریا در بخشی از صحبت‌هایش درباره مهرجویی گفت: «وقتی کسی چون مهرجویی که به بیان بهرام بیضایی دستگاه فکری دارد به بیان و توصیف مشاهدات و تجربیات خود می‌پردازد، درواقع به قضاوت نپرداخته است. نکته دیگری که در این کتاب قابل ارزش است، نقبی است که این دو خاطره به حافظه نویسنده می‌زند و زمانی که او اسمی را به خاطر نمی‌آورد به همان شکل نگارش را انجام داده است و همان‌طور که تفکر می‌کند و به یاد نمی‌آورد، می‌نویسد».علی شروقی درباره سفرنامه پاریس مهرجویی گفت: «این سفرنامه یک حالت اتوبیوگرافیک دارد و اسم‌ها مستعار هستند و ارجاعاتی دارند که ما را به شخصیت‌های واقعی می‌رسانند. در اینجا چیزی که خیلی برجسته است، خانه و اضطراب آواره‌بودن است، اضطراب البته در اغلب کارهای مهرجویی حضوری جدی دارد. اما در سفرنامه پاریس مهرجویی اضطراب‌های دهه 60 که برآمده از مهاجرت بودند را تصویر کرده است». مجتبی گلستانی درباره جایگاه مهرجویی گفت: «داریوش مهرجویی یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین داشته‌های فرهنگی ما در یک قرن گذشته بوده است. مهرجویی یکی از موفق‌ترین راویان مدرنیته‌ ایرانی است، کسی که همیشه سرشار از عطش روایت‌گری بوده است». در بخش پایانی مراسم نیز وحیده محمدی‌فر، همسر مهرجویی، بخش‌هایی از کتاب را برای حاضران روخوانی کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.