|

گذرآرام

جواد مجابی

هنگامی که به تماشای فیلم «نفس» می‌نشینید، یک ویژگی شما را مسحور می‌کند؛ کارگردان از کنار وقایع نشان‌داده‌شده در فیلم به‌آرامی گذر کرده و جانبداري خاصی نکرده و به اعتقاد من با نگاهی واقع‌گرایانه و گرم به حوادث نگاه کرده است. درواقع آبیار در عین توصیف اتفاقات، حسی عاطفی را در بیننده به وجود آورده و بیننده خودش را در اتفاقات فیلم سهیم می‌داند. در این فیلم روایت حضور یک کودک در دنیای دشوار کودکی نشان داده شده است و این روایت تاکنون به این شکل و با این دقت، صمیمیت و صراحت کمتر در سینمای ایران وجود داشته است. همیشه مقداری احساسات زیادی نسبت به کودکان در فیلم‌ها بوده، اما در این فیلم چنین نیست و کارگردان سعی کرده فاصله خود را با واقعیت حفظ کند. روایت فیلم «نفس» صادقانه است و در طول فیلم مخدوش نمی‌شود. استفاده از انیمیشن در فیلم بسیار خوب بوده و جزء بافت فیلم شده و با دنیای ذهنی کودک در فیلم کاملا هماهنگ شده و در نتیجه کولاژ خوبی به وجود آمده است. در فیلم چند پایان‌بندی وجود دارد که نه‌تنها نقطه‌ضعف فیلم نیست، بلکه نقطه‌ای است که بیننده می‌تواند تأمل و تفکر کند که اگر فیلم به‌جای پایان اصلی که هم‌اکنون دارد، پایان دیگری داشت چگونه بود. «نفس» باوجودآنکه زندگی دشوار خانواده‌ای را روایت می‌کند، اما اصلا غمناک نیست و بیننده را غمگین نمی‌کند، بلکه روحیه مبارزه علیه مشکلات در فیلم وجود دارد که از نگاه کودک می‌آید. فیلم از کلیشه‌ها به‌گونه‌ای استفاده کرده که از کلیشه‌های رایج به‌دور است؛ مثلا تصویری که از تعزیه در فیلم نشان داده شده است کاملا آیینی و با جزئیات است و فقط در حد یک مراسم به آن نگاه نشده است. این فیلم عین زندگی است، یعنی در آن هم غم وجود دارد و هم شادی و بیننده با هر دو حس در فیلم روبه‌رو می‌شود و تعارضاتی که در فیلم وجود دارد ممکن است در زندگی واقعی برای ما هم به‌وجود بیاید. فیلم «نفس» نمونه‌ای از سینمای اندیشه‌ورز و متفکر است و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان به‌جای احساساتی عمل‌کردن به سمت تعقل حرکت کرد. فیلم به‌هیچ‌عنوان برای گفتن حرف خود به سراغ کنایه و استعاره نمی‌رود، بلکه باصراحت و مستقیم حرف خود را می‌زند و شخصیت‌های فیلم چندبُعدی هستند و بی‌پیرایه نشان داده شده‌اند. نرگس آبیار در ساخت این فیلم وارد جزئیات زندگی می‌شود و داستان را روایت می‌کند. این فیلم می‌تواند آغازی برای ساخت یک تریلوژی باشد و ادامه این فیلم می‌تواند روایت دوران بزرگ‌سالی کودک در مقاطع مختلف تاریخی باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.