|

دومین خوانش سینمایی در تئاتر

ستاره جاوید : بعد از تئاتر به‌یادماندنی «مردی برای تمام فصول»، به کارگردانی بهمن فرمان‌آرا و بازی طنازانه و سوفسطایی‌وار رضا کیانیان، «می‌سی‌سی‌پی نشسته می‌‌میرد»، دومین نمایشی است که با نگاه آوانگارد «همایون غنی‌زاده» به تئاتر کلاسیک، در قالب خوانشی سینمایی و بسیار لایو و اکشن، روی صحنه رفته است. در «مردی برای تمام فصول»، ما شاهد نوعی بازی سینمایی و دکوپاژ تصویری هستیم که در خط مستقیم بصری آرامی مقابل تماشاگر بازی و خلق می‌شود و آرامش کاراکتر حقیقی کارگردان- بهمن فرمان‌آرا - در ماهیت نهایی کار نشسته است و نمایش، ریتم آرام و دراماتیکی دارد؛ اما آنچه در می‌سی‌سی‌پی نشسته می‌میرد مقابل چشمان تماشاگر بازی می‌شود، معجونی از سینمای به‌شدت اکشن کلاسیک در نقاب تئاتر است که بدون‌شک، با کارگردانی تکلیف‌روشن غنی‌زاده با خود و کارش و بازی‌های هایپراکتیوی که از پرسوناژها گرفته، تئاتر سینمایی به‌شدت اکشن و غافلگیرکننده‌ای مقابل حیرت تماشاگران خلق شده است. غنی‌زاده در جایی گفته است که در تئاتر، به دنبال نوعی «استاندارد نانوشته» است و در زمره تجربه‌گرایان قرار نمی‌گیرد، اما به‌واقع آنچه که ما شاهد هستیم، خلق تلاش سه‌ساعته بی‌وقفه، بی‌سکون و بی‌سکوتی است که پلان‌به‌پلان، بی‌هیچ نمای اضافه، با سرعت ریتمیک بسیار بالایی تدوین شده و به‌جای پرده سینما، روی صحنه در حال اکران، اجرا و گذران لایو و زنده است. می‌توان گفت فلسفه تئاترالی که غنی‌زاده در این ژانر، دنبال کرده است می‌تواند به‌عنوان تجربه‌ای نو و رازآلود، مورد کنکاش و واکاوی قرار گیرد. البته شاید بتوان گفت تصویر سینمایی تئاترالی که وی در سه ساعت برای تماشاگر خلق کرده است به‌نوعی ابزار ارتباطی او برای انتقاد از سینما به زبان و گویش تئاتر، تبدیل شده است. به این معنی که او با انتخاب پرسوناژ اغواکننده زن با آن طراحی لباس زیرمتن‌دار در فرهنگ ایرانی، تلاش کرده نقبی بزند به مصائب سینمای سال‌های دور که هنوز هم در سینمای مدرن و پست‌مدرن هالیوود دیده می‌شود. غنی‌زاده برای تکمیل این زنجیره و دست‌یازیدن به هدف غایی خود، تمام عناصر صحنه را هم به خدمت گرفته است، رنگ‌های به‌شدت مات و تیره را در کنار عنصر اغواگری و فریب که یکی از زیباترین، انگیزاننده‌ترین و جدایی‌ناپذیرترین عناصر سینمای کلاسیک است و بازخوانی مجدد آن به زبان تئاتر، در تلاش است به‌نوعی راوی نه‌چندان بی‌طرف ابتذال ظاهری و تفکر قشری پنهان در سینمای کلاسیک باشد و گاه در ارائه این انتقاد و مانیفست فکری، به سمت اغراق می‌رود و دیالوگ یا تکیه‌‌کلامی طنازانه‌ را برای چندمین‌بار تکرار می‌کند. استفاده از ترفند غافلگیرکننده «بازی‌دربازی» در کنار روایت غیرمستقیم و مداوم از ابتذال نهفته سینما به زبان پرسروصدا و پرطمطراق تئاتر و طنز کلامی فیمابین نقش‌ها و دیالوگ‌ها، بر توفیق او در رسیدن به اهداف غایی هنری‌اش افزوده است. خلق نوعی تئاتر سینمایی که او را از سایر هم‌قطارانش یک سروگردن بالا می‌کشد و ذهن به‌شدت پویا و ناآرام او را در ارائه خوانشی به‌شدت سینمایی و مدرن از متنی به‌شدت تئاترال و کلاسیک، رو می‌کند، همه بیانگر ارائه تجربه‌ای نو و مدرن با جلوه‌های ویژه انسانی و نه تکنولوژیک است که می‌تواند استاندارد نانوشته او را در اهداف نمایشی عریان کند؛ استاندارد نانوشته‌ای که به‌شدت لایو، به‌شدت سینمایی و به‌شدت تجربی و تکرارناپذیر است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.