پارادوکسی به نام چین
ایالات متحده در دهه اخیر با تغییر الگوی رفتاری خود در مقابل چین، سعی در محدودسازی رشد اقتصادی و نظامی چین داشته و در کنار آن با ادامه سیاست حمایت از کشورهای شرق آسیا مانند ژاپن، هند و حتی کرهجنوبی سعی در برقراري تعادل ازدسترفته در آسیا و در بُعدی بزرگتر در جهان دارد. براساس شواهد عینی، آنچه واضح است سیاستهای گذشته ایالات متحده در شرق آسیا، نتوانسته واشنگتن را به مقصود برساند؛ سیاستی که همواره مبتنیبر ایجاد توازن قوا بر پایه تعامل میان قدرتهای منطقهای شرق آسیا در ابعاد اقتصادی، نظامی و سیاسی بهویژه وضعیت اخیر که نهایتا مهارسازی اقتصادی چین را هدف قرار داده است. در این مدت نهتنها اقتصاد چین مهار نشده، بلکه این کشور سخت در مسیر رساندن قدرت خود به شاخصههای جهانی است. گرچه چین در نیل به این هدف راه سختی در پیشرو دارد، اما تنشهای اخیر این کشور مبتنیبر مسائل منوط به قلمرو سرزمینی با کشورهای همسایه، سبب ایجاد واهمه تکرار فاجعه ۱۹۱۴ برای ایالات متحده و همپیمانان آسیایی این کشور شده است. از سوی دیگر روند رشد اقتصادی چین و نوع مراودات مالی این کشور با ایالات متحده که در بُعد سرمایهگذاری به شرکتهای چینی اجازه سرمایهگذاری در تمام بخشهای اقتصادی ایالات متحده را داده و در مقابل، در بحث جذب سرمایه جز در بخش صنعت، جذب سرمایه خارجی را منع و کاملا بسته و در کنار این فاکتور پایین نگهداشتن تصنعی نرخ یوآن، سبب کاهش اشتغال در بخش صنعت ایالات متحده به میزان ۳۵ درصد و کاهش فرصتهای شغلی این کشور به میزان ۲۵ درصد در دهه اول قرن جاری شده که این مسئله نمایانگر تهدید شدید بالقوه اقتصاد چین برای ایالات متحده است. تیم روابط بینالملل ترامپ با آگاهی به این مسائل درصدد تغییر در راهبرد ایالات متحده با نزدیکی به روسیه است تا بتواند چین را از لحاظ اقتصادی و نظامی خنثی کند. درواقع این کشور قصد دارد اینبار برخلاف گذشته، با نزدیکی به روسیه از ایجاد ائتلاف روسی - چینی جلوگیری کند و چین را در انزوای دیپلماتیک قرار دهد. برای درک صحیح چالشهای ایالات متحده در تحقق نگرش فوق، باید نگاهی به سیاستهای کلان دو کشور انداخت. ایالات متحده درحالحاضر از تئوری واقعگرایی تدافعی تبعیت میکند و در مقابل آن، روسیه تئوری آرمانگرایی ناسیونالیستی را پی گرفته که این به معنای تداخل در اهداف و نبود درک صحیح متقابل از جانب دو کشور به شکل بالقوه است. درحالحاضر و با توجه به برتری روسیه در دو جبهه درگیری متقابل با ایالات متحده؛ یعنی اوکراین و سوریه که دروازههای تقابل هژمونهای غرب و شرق تلقی میشوند و مشکلات مربوط به رخدادهای زمان ریاستجمهوری «دیمیتری مدودف»، این ایالات متحده است که برای کشاندن طرف مقابل به میز مذاکره نیازمند تلاش است. گام اول کاخ سفید در جهت تحقق هدف فوق نیز میتواند ایجاد تعادل در دو محور استراتژیک اوکراین و سوریه بهمنظور ایجاد توازن در روابط دو کشور باشد. نکته اساسی دراینمیان نیز عدم تمرکز حداکثری آمریکا در دو منطقه پرتنش از جهان؛ یعنی خاورمیانه و آسیایشرقی بهطور همزمان است. درواقع ایالات متحده در رابطه با بحران چین دچار یک دور تسلسل کوچ از خاورمیانه به شرق آسیا و تمرکز دوباره بر مسائل خاورمیانه در جهت بهدستآوردن همراهی روسیه در کوچ به آسیایشرقی شده که پارادوکسی سردرگم را برای سیاست خارجی این کشور در سالهای آینده به وجود خواهد آورد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.