بررسی برخی دیدگاههای ضدعلم و محیط زیست «دونالد ترامپ»
زنگ خطر برای سیاره آسیبپذیر
اسماعیل مؤمنی
«دونالد ترامپ» در انتخابات اخیر به عنوان ریاستجمهوری آمریکا انتخاب شده است و بهزودی کارش را در این سمت آغاز میکند، اما حتی پیش از آغاز دوران ریاستجمهوری، بسیاری از کارشناسان حوزههای مختلف و بهویژه کارشناسان سیاسی، به انتقاد از وی پرداختند. اما در کنار انتقاد به دیدگاهها و عملکرد سیاسی «دونالد ترامپ»، بسیاری از دانشمندان و همچنین متخصصان محیط زیست، فناوری و ... نیز به رویکردها و دیدگاههای او انتقاد دارند. بیان بسیاری از این انتقادها در رسانهها به نتیجه دلخواه منجر نشده است و بههمیندلیل کارشناسان تصمیم گرفتهاند خود دست به اقدام عملی بزنند. برای مثال، مدیران آرشیو اینترنت که مسئول تاریخ اینترنت هستند، تصمیم گرفتهاند یک کپی دیگر نیز در کانادا ذخیره کنند. سایت «archive.org» که سال 1996 و با هدف آرشیو صفحات وب تأسیس شد، حدود 300 میلیارد صفحه را آرشیو کرده است. این سازمان غیرانتفاعی بهتازگی اعلام کرده از ترس «ترامپ» قصد دارد یک نسخه دیگر از اینترنت را علاوه بر آمریکا در کانادا هم ذخیره کند. مدیران سایت در وبلاگ خود نوشتند فردی انتخاب شده است که زمزمه تغییر در سازمانهایی مانند آرشیو دات اورگ را سر داده و از «شاتدان»کردن اینترنت برای مقابله با تروریستها و افراطیگرایی سخن گفته، ما هم برای حفظ دستاوردها و فرهنگ اینترنتی، قصد داریم یک کپی از آن را در کانادا نگه داریم که پس از تغییرات احتمالی «ترامپ»، حداقل کپی درخور و شایستهای را در اختیار جهانیان قرار دهیم. «دونالد ترامپ» در سال 2015 از جمعآوری دیتای کاربران به وسیله NSA (سازمان امنیت ملی آمریکا) سخن گفته و تأکید کرد بود سازمانهای گردآورنده دیتا باید دربست، در خدمت حکومت آمریکا باشند. از طرف دیگر بسیاری از کارشناسان دیگر تصمیم گرفتهاند با ارسال نامهای سرگشاده، ضمن هشدار به او در زمینه مدیریت علمی، نظر شهروندان عادی را نیز به این موضوع جلب کنند. برای مثال، چندی پیش و در پی پیروزی «ترامپ» در انتخابات، تعداد زیادی از زنان دانشمند نامهای با مضمون «لزوم مبارزه با تبعیض و نفرت از علم» به او ارسال کردند. پس از انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، نزدیک به 10 هزار زن محقق در نامهای سرگشاده خواستار مبارزه با تبعیض و احساسات ضدعلم شدند. این نامه را گروهی از دانشمندان و با هدف ایجاد شبکهای 500نفره از زنان آماده کرده بودند، اما شش روز پس از انتشار این نامه، هشتهزارو 800 محقق این درخواست را که سخنان نفرتبار درباره علم را رد کرده بود، امضا کردند که نشاندهنده گستردگی مخالفت با دیدگاههای «ترامپ» بین دانشمندان است. در این نامه آمده است: «بسیاری از ما بهشخصه از این شعارهای تفرقهافکن و مخرب، احساس خطر میکنیم و برای درک، تقویت و ایجاد راهی به جلو به یکدیگر پناه آوردهایم». دکتر «کلی رامیرز»، از دانشگاه ایالتی کلرادو، یکی از نویسندگان این نامه است. وی و همکارانش در این نامه گروههای اقلیت، زنان، مهاجران و افراد معلول را مدنظر داشتهاند و هدفشان حمایت از این گروهها بود. دکتر رامیرز برای توضیح بیشتر این موضوع به سایت «ساینتیفیک آمریکن» گفت: «امیدوار است بتواند با همکاری گروهی از دانشمندان، آغازگر گفتوگوی مثبت و نتیجهبخشی برای مواجهه با این ترس باشند که شاید در پی پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، پیشرفتهای علمی و اقدامات در جهت مقابله با بزرگترین چالشها ازجمله رفع بدترین تأثیرات تغییرات آبوهوایی، به طور ناگهانی متوقف شوند». گفتنی است «ترامپ» پیش از پیروزی و در مبارزات انتخاباتی خود، وعده داده بود توافق پاریس درباره آبوهوا را لغو کند. دکتر «فرانسیسکا دووریز»، از دانشگاه منچستر، که در این پروژه شرکت دارد، اظهار امیدواری کرد این حرکت بتواند به تشکیل شبکهای جهانی از دانشمندان منجر شود که برای انجام تحقیقات از یکدیگر پشتیبانی کرده و الهامبخش زنان جوان برای کار در زمینههای علمی باشد. دکتر «دووریز» گفت: «خواندن این نامه و مشاهده میزان حمایتها و امضاها موجب قوت قلب مردم میشود. محققان اکنون قصد دارند این سیل کمکها را به اقدامات عملی تبدیل کنند که تحقیقات علمی و پیشرفتهای حرفهای از جمله برنامههای حمایتی برای دانشمندان زن را ترویج میدهند». گفتنی است یکی از نگرانکنندهترین مواضع «ترامپ» در دوران کارزار انتخاباتیاش، موضوع تغییرات اقلیم بود. او نهفقط به طور مداوم به انکار مسئله گرمایش زمین میپرداخت و آن را حاصل توطئه و فریب دولت چین میدانست، بلکه پس از پیروزی در انتخابات، گروهی از فعالان در زمینه سوختهای فسیلی و تعدادی از منکران گرمایش زمین را وارد گروه خود کرد و سمتهای بسیار مهمی را به آنان سپرد. یکی از وعدههای «ترامپ» در دوران کارزار انتخاباتیاش خروج از توافق پاریس و همچنین کاهش سرمایهگذاری در انرژیهای جایگزین و تضمین فعالیتهای شرکتهای نفتی، استخراج گاز به روش شکاف در پوسته زمین و همچنین ادامه حمایت از صنایع زغالسنگ بود. دیدگاههای قبلی و اعضای منتخب تیم او چنان باعث نگرانی شده است که بیش از 800 دانشمند علوم زمین ایالات متحده در نامهای خطاب به رئیسجمهور منتخب از او خواستند شش نکته مهم را در سیاست زیستمحیطی خود رعایت کند تا به گفته آنها اقتصاد، امنیت و سلامت عمومی مردم آمریکا تضمین شود. این شش مورد عبارتاند از: - تلاش برای ایفای نقش رهبری آمریکا در انرژیهای پاک - کاهش تولید گازهای گلخانهای و کربن و کاهش وابستگی آمریکا به سوختهای فسیلی - تقویت آمادگی و انعطافپذیری آمریکا در مواجهه با آثار تغییرات اقلیم - تأکید شفاف و عمومی بر واقعیبودن تغییرات اقلیم، نقش انسان در آن و ضرورت واکنش و درمان سریع - حراست از جایگاه علم در تصمیمگیریهای سیاسی - تضمین حفظ تعهد آمریکا به مفاد توافق پاریس اگرچه موارد بالا نکاتی است که همه دانشمندان و متخصصان تغییرات اقلیم درباره آن اتفاق نظر دارند، اما «ترامپ» در کارزار انتخاباتی خود علیه تقریبا همه آنها سخن گفته است. دوران «ترامپ» ممکن است به یکی از پرچالشترین دورانهای ریاستجمهوری در آمریکا برای محیط زیست و علم بدل شود، چراکه بسیاری از متخصصان محیط زیست بر این باورند «ترامپ» تنها رهبر جهان است که به گرمایش جهانی اعتقاد ندارد و انتخاب فردی به عنوان رئیس سازمان محیط زیست که به تغییر اقلیم اعتقاد ندارد، بر این نگرانیها افزوده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.