روسیه هیأتی را برای تحقیقات درباره قتل سفیر خود به ترکیه میفرستد
تفاهم بر سر «ترور»
روسیه و ترکیه که فرازوفرود روابط سیاسیشان منجر به تشدید بحران سوریه و فجایع بعد از آن شد، دوشنبهشب زمانی که افسر سابق پلیس ترکیه، سفیر روسیه در آنکارا را به ضرب گلوله کشت، در تراژدی بزرگی سهیم شدند. کشتهشدن «آندری جی.کارلوف» در آنکارا هشداری برای جهان بود و این پرسش را به وجود آورد که عواقب این ترور چه خواهد بود. در رسانههای اجتماعی بسیاری از کاربران، این ترور را به کشتهشدن «آرشیدوک فرانس فردیناند» اتریشی تشبیه کردند که نهفقط باعث آغاز جنگ جهانی اول شد، بلکه پس از پایان این جنگ خونبار، جهان را دستخوش تحولات بزرگ سیاسی و جغرافیایی کرد؛ تشابهی که به باور تحلیلگران، از اساس اشتباه است. تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این حادثه را که در نمایشگاه عکسی در پایتخت ترکیه و هنگام سخنرانی کارلوف اتفاق افتاد، نپذیرفته است. «مولود آلتینتاش»، ۲۲ساله هنگام تیراندازی شعار «اللهاکبر» سر داد و به ترکی فریاد میکشید: «حلب را فراموش نکنید، سوریه را فراموش نکنید.» این، به آن معناست که انگیزه او، عملیات نیروی هوایی روسیه است که با کمک به ارتش سوریه موفق شدند شورشیان را از قسمت شرقی حلب خارج کنند. هفته گذشته، در پی توافق دولتهای روسیه و ترکیه، در «حلب» آتشبس برقرار شد تا زخمیها و شورشیانی که در بخشی از این شهر به مقاومت در برابر نیروهای دولتی و متحدان آنان مشغول بودند، همراه با اعضای خانواده خود از این شهر خارج شوند. روسیه میگوید در نظر دارد به منظور پایاندادن به جنگ سوریه، گفتوگوهایی را با حضور نمایندگان دولت و «مخالفان» تشکیل دهد. این در حالی است که دولت ترکیه از برخی از گروههای مسلح مخالف در این جنگ حمایت میکند. البته این ترور حامل پیامی برای دیگر کشورهای حاضر در بحران سوریه، غرب و ایالات متحده آمریکا هم بود. «دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری منتخب آمریکا که به باور بسیاری، دولت آینده او روابط خوبی با مسکو خواهد داشت، با محکومکردن این ترور در توئیتر خود نوشت: «این قتل به دست «تروریستهای افراطی» انجام شده و «نقض تمام قوانین نظم متمدنانه» است». درحالحاضر این فرضیه که اتفاق دوشنبهشب مانند سقوط جت روسی به وسیله جنگندههای ترک، به تنش بین آنکارا و مسکو منجر میشود، غیرمحتمل است، چراکه هر دو کشور تلاش میکنند این حادثه را بهخوبی مدیریت و این پیام را به جهان مخابره کنند که رابطه جدید بهوجودآمده بین این دو بازیگر اصلی بحران سوریه، در شرایط کنونی خدشهناپذیر است. دلیل آن نیز بهخوبی مشخص است، در ماههای اخیر ترکیه و روسیه هرچند اختلافهایی بر سر جزئیات دارند اما سیاست مشترکی را در سوریه دنبال کردهاند. رئیسجمهوری ترکیه بلافاصله و بعد از گفتوگوی تلفنی با همتای روس خود، گفت: «همکاریها با روسیه برای توقف ظلم در حلب ادامه دارد؛ روسیه و ترکیه دو کشور مهم برای منطقه هستند و هر دو بر این باوریم این اقدام تحریککننده بوده است». اردوغان اضافه کرد: «این اقدام تحریکآمیز در زمانی رخ داد که روسیه و ترکیه در روند عادیسازی روابط قرار داشتند اما بانیان این حادثه بدانند مسکو و آنکارا از چنان عزمی برخوردارند که در دام توطئهگران نخواهند افتاد». اعزام هیأت روسی به ترکیه سخنگوی دولت روسیه روز گذشته اعلام کرد اعزام هیأت روسی در گفتوگوی تلفنی «ولادیمیر پوتین» و «رجب طیب اردوغان»، رؤسایجمهوری روسیه و ترکیه، مطرح شد و دو طرف با آن موافقت کردند. این هیأت 18 عضو دارد و وظیفه آن همکاری با مأموران تحقیق ترکیه است. این در حالی است که مقامات ترکیه از بازداشت شش نفر در ارتباط با این ترور خبر دادهاند. به گزارش شبکه خبری «سیانان»ترک، پلیس ترکیه خواهر و مادر مولود آلتینتاش را در استان «آیدین» واقع در جنوبغربی ترکیه دستگیر کرده است. هرچند رؤسایجمهوری دو کشور، هدف ضارب را برهمزدن روابط دو کشور دانستهاند، اما این قتل ممکن است آنها را در مقابله با دشمن مشترک یعنی گروههای مسلح حاضر در بحران سوریه متحد کند. «سرگئی لاوروف»، وزیر خارجه روسیه، پیش از دیدار با «مولود چاووشاوغلو»، همتای ترکیهای خود، گفت: «بعد از این ترور دیگر نباید هیچ رحمی نسبت به تروریستهای فعال در سوریه داشت». او ادامه داد قتل کارلوف درستبودن گفتوگوی بین روسیه و ترکیه را بیشازپیش نشان داد. ولادیمیر پوتین نیز دقایقی پس از این حادثه تأکید کرد: «این جنایت فقط یک پاسخ دارد: تشدید جنگ علیه ترور و راهزنان این را حس خواهند کرد». پس میتوان گفت اگرچه رؤسایجمهوری ترکیه و روسیه هدف اصلی این ترور، را تیرهکردن روابط دو کشور دانستهاند، اما این واقعه میتواند با ایجاد دشمنی مشترک، باعث نزدیکی آنان شود و شاید هم زمینه نوعی تفاهم بر سر بحران سوریه را ایجاد کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.