آینه
کیهان دولت افعال معکوس محمد ایمانی: اگر ذرهای کفایت و تدبیر بر خودرأیی و خودکامگی دولت بار بود، باز هم غمش خوردن داشت و قابل تحمل بود. اما هنگامی که میبینید خروجی 40 ماه مدیریت، تشدید برخی نابسامانیهای اقتصادی و بازگشت انواعی از تحریمها با بهانههای مختلف است و در همان حال برخی مدیران دولتی و رسانههای تحت امر آنها اصرار دارند تصویر وارونه از واقعیات بسازند، دیگر نمیتوان در برابر این تمامیتخواهی نابودکننده فرصتها بیتفاوت بود. در و تخته خودرأیی چنان جفت و جور شده که مدیران دولتی در طیفی از موضوعات مهم ملی (از برجام تا قراردادهای نفتی جدید و FATF و برنامه ششم توسعه و...) مجلس را به حاشیه میاندازند و نایبرئیس پرهیاهو اما بیمایهای پیدا میشود که با وقاحت بگوید: «20 دقیقه هم برای بررسی برجام زیاد بود.»! آیا نباید برای توافقی که ناظر به سرنوشت 15-20 سال کشور است، به اندازه 15-20 دقیقه وقت گذاشت؟ آیا نباید برای قراردادهای نفتی که در همان غربال اول منتقدان - به اذعان وزیر نفت- 150 ایراد از لابهلای آن درآمد، 20 دقیقه وقت گذاشت؟ چرا باید دولت برای برنامه پنجساله توسعه کشور لایحهای به مجلس بدهد که حتی صدای برخی کارشناسان اقتصادی حامی دولت هم دربیاید، مبنی بر اینکه کجای این انشای چندصفحهای، برنامه و الزامات توسعه پنجساله نهفته است؟! چرا باید دولت با وجود انتقاد و انذارهای گسترده کارشناسان و نمایندگان صاحبنظر، توافق عجولانهای را بپذیرد که امتیازات واگذارشده آن نقد و امتیاز دریافتی نسیه است؟ این چه توافقی است که سخنگوی وزارت خارجه دولت اوباما با گستاخی میگوید «ترامپ میتواند به شکل یکطرفه این توافق را زیر پا بگذارد».
جمهوری اسلامی در برجام دست بالا را داریم اگرچه جنبههای منفی عملکرد آژانس، در جای خود اهمیت خاصی دارد و نمیتوان از آن چشم پوشی کرد و از کنار آن به سادگی گذشت لکن درعینحال آمانو در گزارشهای اخیر خود و در جریان سفر به تهران با صراحت اعتراف کرد که ایران به تمامی تعهدات خود به خوبی عمل کرده و شایسته ستایش و تقدیر است. طبعا موضع ایران پس از انعکاس عملکرد مثبت طرف ایرانی برجام، بسیار تأثیرگذار خواهد بود. مواضع محکم و مستدل مسئولان جمهوری اسلامی در مقابله با عهدشکنی آمریکا تدریجا تأثیرات مورد انتظار خود را به همراه میآورد و طرف آمریکایی بهتدریج نتایج منفی موضعگیریها و عملکرد غیرمسئولانه خود را دریافت میکند. کارشناسان روسی با توجه به همین واقعیت، تصریح کردهاند که دستور رئیسجمهور روحانی رویکرد برجامی ایران، آمریکا را عملا در تنگنا گذاشته است. در این زمینه لازم است ایران به روشنگری و مطالبه حقوقش در سطوح مختلف و از هر طریق ممکن بپردازد و عملکرد غیراصولی آمریکا در نقض برجام را در هر فرصتی افشا کند و آثار و تبعات آن را گوشزد نماید. واقعیت این است که آمریکا با عملکرد غیرقانونی اخیر در مقیاس جهانی، خودش را بیاعتبار ساخت ولی پافشاری ایران بر مواضع روشن و عملکرد مسئولانهاش بر استحکام برجام افزود و میزان اعتبار و استحکام برجام را به نمایش گذاشت. با آنکه امروزه نوعی کشمکش سیاسی در آمریکا حتی در مقیاس رسانهای هم قابل ردیابی و اثبات است ولی رئیسجمهور آمریکا بارها به ترامپ و دستیارانش نسبت به عواقب نادیدهگرفتن برجام هشدار داده و هیأت حاکمه جدید را از گرفتارشدن در این باتلاق و پیامدهای آن بر حذر داشته است. این نکته جای توجه خاص دارد که وزارت خزانهداری آمریکا در آخرین بازنگری در شیوهنامه اعمال روند لغو تحریمها بر نکاتی تأکید ورزیده و اعلام کرده است: قراردادهایی که قبل از بازگشت تحریمها رسمیت یافته به قوت خود باقی هستند و تقویم تعهدات نیز به قوت خود باقی است و نسبت به آن پایبندی وجود دارد.
شهروند چند گام قابل توجه در زمینه حقوق شهروندی باعث تأسف است که به دلیل نداشتن نظام حزبی، دچار این وضعیت میشویم که پس از گذشت ٤٠ ماه از آغاز ریاستجمهوری، دولت این امکان را بیابد که چنین منشوری را ارائه کند. هرچند بهطور معمول و براساس منطق نانوشته انتخاب رؤسایجمهوری برای دور دوم نیز قطعی تصور میشود و آقای روحانی فرصت مناسبی برای پیگیری و اجرای این برنامه خواهد داشت، ولی در هرحال اینگونه امور باید در قالب احزاب و پیش از انتخابات تهیه و تدوین شود و پس از بهقدرترسیدن بلافاصله به مرحله اجرا گذاشته شود. اگر توان همه دستاندرکاران کشور معطوف به ایجاد یک ساختار حزبی شود، به احتمال فراوان بخش مهمی از مشکلات کنونی جامعه ایران ازجمله رعایت حقوق شهروندی در عرصه سیاست حل خواهد شد. فارغ از این نکته ممکن است برای مردم این پرسش پیش آید که حقوق شهروندی چیست و چگونه تحقق پیدا میکند؟ و این منشور چه نقشی در تحقق آن حقوق دارد؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.