تبریک به زنان
رحیم عبادی-مدرس دانشگاه
برگزاری نخستین کنگره سراسری جمعیت زنان مسلمان نواندیش، همزمان با میلاد پیامبر رحمت(ص)، بزرگترین منادی احقاق حقوق زنان در تاریخ بشریت با همت و تدبیر جمعی از زنان فرهیخته و متعهد ایران اسلامی، خبر مسرتبخشی است که باید به دستاندرکاران آن دستمریزاد و تبریک گفت و آن را اندیشه نوینی در قامت یک حزب سیاسی اجتماعی فراگیر دانست که در صورت اهتمام به نکات زیر خواهد توانست فصل نوینی در احقاق حقوق تضییعشده زنان در جامعه ما و حتی در جهان اسلام بگشاید:
1- مطالعات و بررسیها نشان میدهد جوامع بشری در هزاره سوم با چالشهایی اساسی روبهرو هستند؛ یکی از چالشهای مهم که دارای اجماع جهانی و برخوردار از اولویت بوده، مسائل زنان و نابرابریهای جنسیتی است، این نابرابری عمدتا در چهار حوزه بهداشت، آموزش، اقتصاد و سیاست است. گزارش جدید مجمع جهانی اقتصاد نشان داده است گرچه شکاف میان زنان و مردان در شاخصهایی مثل آموزش کاهش یافته، اما نابرابریهای اقتصادی در سراسر جهان رو به افزایش است و برآوردها حاكي از آن است این شکاف تا سال 2186 (یعنی 170 سال دیگر) ادامه خواهد یافت. مطالعات اجتماعی در ایران هم نشان میدهد هرچند در دهههای اخیر امور زنان در بسیاری از شاخصها مانند آموزش، بهداشت و مشارکتهای سیاسی و اجتماعی تا حدودی پیشرفت داشته است، اما تا شرایط متعادل، فاصله معنیداری وجود دارد و مهمترین چالشهای زنان ایرانی عموما در حوزه سنت و مدرنیته، تبعیض جنسیتی، کمتوجهی به حقوق و مسئولیتهای اجتماعی و کرامت و شخصیت انسانی زنان و... هستند. بنابراین اهتمام به امور زنان و تلاش در جهت بهبود شاخصهای اساسی مسائل زنان همچون سیاست، اقدامی درخور تحسین از سوی دستاندرکاران کنگره است. 2- امروزه بیاعتنایی به حقوق زنان یکی از مهمترین و درعینحال چالشبرانگیزترین مسائل جوامع بشری است. زنان قبل از هر ویژگی، مشابه همه مردان انسان هستند و حقوق انسانی برابر دارند ضمن اینکه علاوهبر حقوق انسانی، از کرامت و امتیاز زنبودن نیز برخوردار هستند. ازجمله رویکردهای موردنیاز جامعه ما اهتمام به حقوق و مسئولیتهای اجتماعی زنان است. تلاش برای رفع تبعیض جنسیتی و استیفای حقوق زنان و رفع تبعیض علیه زنان چه در پوشش دین و چه در پناه توسعه یا سنتهای قومی و قبیلهای، اولویت راهبردی جمعیت زنان مسلمان نواندیش باید تلقی شود. 3- از دیگر چالشهای پیشِروی مسائل زنان، تعارض بین حقوق زنان است. گروهی برابری حقوق زنان و مردان را محصول اندیشه غربی میدانند و با هرگونه اصلاحات و تغییر و تحول اساسی در امور زنان مخالفاند از دیگر سو، عدهای بر این باورند ریشه همه مشکلات زنان در قواعد فقهی است و بر این اندیشه پافشاری میکنند كه تا زمانیکه قوانین کشور به طور کامل اسلامزدایی نشوند، نابرابری و تبعیض جنسیتی علیه زنان تداوم خواهد داشت. پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و رویکردهای متعالی امامخمینی(ره) نشان داد فقه اسلامی نهفقط با حقوق زنان در تعارض نیست، بلکه خود مدافع احیاي حقوق تضییعشده زنان و مروج مشارکت و حتی بالاتر مداخله زنان در مقدرات اساسی کشور است؛ اسلام نوینی که هم هویت خود را محفوظ داشته و خواهان بهبود قوانین و شرایط به نفع زنان است. اینجاست که نواندیشی دینی نهفقط یک ضرورت، بلکه به عنوان یک راه و اندیشه و یک الزام اعتقادی، اجتماعی، سیاسی و تشکیلاتی است که مسئولیت جمعیت زنان را ممتاز خواهد كرد و بهعنوان یک رسالت و مسئولیت تاریخی در این برهه حساس زمانی، به شرط توفیق در کتاب تاریخ انقلاب بزرگ اسلامی ماندگار خواهد بود.
4- آموزش، یاددادن و یادگرفتن از حقوق مورد توافق همه انسانهاست و خداوند نیز مهمترین ویژگی انسان را در این میداند که میتواند یاد بگیرد و به دیگران بیاموزد و ما مفتخر به آیینی هستیم که اولین پیام آن خواندن است و طلب علم را بر هر مرد و زن واجب دانسته است. خوشبختانه بعد از پیروزی انقلاب، ایران به مدرسهای بزرگ بدل شد که امکان دسترسی به تحصیل و آموزش برای همگان، از جمله برای دختران و زنان جامعه فراهم شد و اینک فرصتی فراهم شده تا ضمن توسعه عدالت آموزشی برای دختران و پسران، فرصتهای برابری برمبنای شایستگیها نه جنسیت برای زنان تحصیلکرده این کشور در امر اشتغال به طور جدی فراهم شود و این مهم میتواند از اولویت راهبردی حزب باشد. 5- اشتغال زنان زمینهساز توسعه و رونق اقتصادی است. جامعه ما امروز بیش از هر زمان نیازمند کارایی و بهرهوری در مؤلفههای اقتصادی است. مزیت نیروی انسانی در جامعه ایرانی بهویژه زنان فرهیخته و تحصیلکرده و توانمند که انگیزههای فراوانی برای کارآفرینی و اشتغال مولد دارند، فرصتی فراهم میکند تا سهم زنان در اقتصاد به صورت جهشی افزایش یابد و لازمه آن فراهمكردن زمینه بروز و ظهور شایستگیهای زنان در عرصههای اقتصادی و بیان این مطالبه ملی در سطح جامعه است. 6- حق امنیت و زندگی اجتماعی از دیگر عرصههای پرچالش در جامعه ماست. انسانها بهویژه زنان باید در زندگی اجتماعی در کنار هم از امنیت روانی، اجتماعی و قانونی بهرهمند باشند و حقوق خصوصی همگان محترم شمرده شود. کسی حق ندارد آزادیهای قانونی و اجتماعی را از دیگران سلب كند. مردان نیز در این امر برتریای نسبت به زنان ندارند. جامعه برخاسته از باورهای دینی باید برای آحاد جامعه امنیت و سلامت به همراه داشته باشد. آزادیهای خدادادی که دربرگیرنده حقوق اولیه همه انسانهاست باید از سوی دولتها و نهادهای حکومتی پاس داشته شود و زنان بیش از همگان نیازمند حقوق اخلاقی، اجتماعی، زیستی و روانی هستند. 7- حق مشارکت سیاسی و دستیابی به قدرت، از دیگر چالشهای اساسی حوزه زنان است. امام راحل عبارت گویایی دارد. وی میگفت: «قبل از انقلاب عدهای معتقد بودند که روحانیون نباید در سیاست دخالت کنند و این بسیار اندیشه بدی است، اما بعد از پیروزی انقلاب عدهای گفتند فقط روحانیون باید در سیاست دخالت نمایند، این امر خطرناکتر از اولی است، باید همه در امور سیاسی مشارکت و مداخله كنند» و حتی درمورد زنان معتقدند زنان باید در مقدرات اساسی کشور مداخله كنند. مطالعات و بررسیها نشان میدهد با توجه به جنگهای طولانی و زیانبار سدههای اخیر در جوامع بشری، امروز آحاد جوامع از جنگ و خونریزی و رفتارهای خشن خسته شدهاند و غالبا به دنبال صلح و همزیستی مسالمتآمیز هستند و یکی از رویکردهای موفق در این زمینه انتخاب زنان سیاستمدار برای سپردن مسئولیتهای کلیدی عالیترین مقامات اجرائی و سیاسی کشورها به آنان بوده است. بررسیها نشان میدهد زنان به دلیل برخورداری از ویژگیهای زنانه و مادرانه همچون صبر و بردباری، تفاهم و مدارا، ترویج مهر و مهربانی و دوریجستن از رفتارهای خشونتآمیز، از مدیریت موفقی در امور سیاسی و اجرائی برخوردار شدهاند. البته در ایران هنوز راههای زیادی برای دستیابی زنان به عرصههای سیاسی، اجرائی، تقنینی و قضائي است، ازاینرو احزاب فعال و مؤثر میتوانند راه را به صورت مسالمتآمیز برای حضور زنان در عرصههای سیاسی و قدرت فراهم کنند و از لوازم تحقق مردمسالاری و حفظ جمهوریت نظام، حضور فعال، منسجم و تشکیلاتی احزابی مشابه حزب زنان مسلمان نواندیش است مشروط بر اینکه اول خود به خودباوری برسند و بهجای تکیه و انتظار و گله و شکوه از دیگران در گام اول، حقوق خویش را با شایستگیهایی که در خود افزون خواهند كرد، مطالبه كنند و دوم با انجام کار فکری و تشکیلاتی همهجانبه، مستمر و عمیق و خستگیناپذیر و تربیت انسانهای نواندیش و خیرخواه و مصمم حقوق تضییعشده زنان را بازستانند. انشاءالله.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.