|

معماری و زیرساخت‌های حمل‌ونقل شهری

سیدمصطفی موسوی‌لاری: اکثر ما ژنو را به دلیل حضور مقر اروپایی سازمان ملل می‌شناسیم. ژنو یکی از امن‌ترین شهرهای جهان و همچنین یکی از 10 شهر برتر جهان از نظر کیفیت زندگی است. اگرچه ژنو دومین شهر بزرگ سوئیس است، اما با جمعیتی بالغ‌ بر 200 هزار نفر بی‌شک از شهرهای بزرگ و پرجمعیت جهان محسوب نمی‌شود اما از معماری و شهرسازی این شهر کم‌نظیر می‌توان درس‌هایی آموخت که در شهرهای بزرگ نیز قابل بهره‌برداری باشد. تاریخ شکل‌گیری ژنو به‌پیش از میلاد مسیح (ع) می‌رسد و فرایند شکل‌گیری شهر را می‌توان از معماری ساختمان‌های ارزشمند آن شناسایی کرد. مانند بسیاری از شهرهای اروپا در هر دوره ضمن احداث ساختمان به سبک زمان خود، معماری دوره گذشته نابود نشده و همچنان پابرجاست. محدوده بافت قدیم ژنو مشخص‌ شده و ازآنجایی‌که بر بلندی تپه واقع‌شده، خیابان‌هایی با شیب تند و بعضا پلکانی آن را شکل داده است. مدیریت شهری به‌گونه‌ای است که این بخش از شهر نیز سرزنده و فعال است اگرچه ضوابط ساخت‌وساز اجازه دخالت چندانی در آن نمی‌دهد. احیا و نوسازی بافت‌های هویت‌مند شهری با بازسازی آن متفاوت است و تجربه ژنو و اکثر شهرهای تاریخی اروپا حاکی از آن است كه می‌توان ضمن حفظ بافت و معماری قدیم، آن را فعال و سرزنده نگاه داشت. خارج از محدوده بافت قدیم، ضوابط معماری و شهرسازی با توجه به علم روز شهرسازی تنظیم‌ شده و ساختمان‌هایی با معماری نوکلاسیک و مدرن و پست‌مدرن و... در نقاط مختلف شهر با حفظ ضوابط طراحی شهری ساخته‌ شده است. مهم‌ترین ویژگی ژنو در حوزه شهری می‌تواند آرامش و امنیت در حمل‌ونقل تلقی شود. ساکنان ژنو شاید در طول ماه‌ها و حتی سال‌ها شاهد هیچ تصادف رانندگی نباشند، چه رسد به تصادفات منجر به خسارات جانی که تقریبا محال است. در این حوزه، دو مسئله بسیار تأثیرگذار بوده است؛ اول شبکه حمل‌ونقل عمومی کم‌نظیر که همه نقاط شهر را به‌خوبی پوشش می‌دهد و از زمان‌بندی بسیار دقیقی برخوردار است به‌گونه‌ای که برخی معتقدند شما می‌توانید ساعت خود را با زمان‌بندی اتوبوس‌های ژنو تنظیم کنید. مسئله دوم زیرساخت‌های دقیق و کم‌نظیر خیابان‌ها و دسترسی‌های مرتبط با خودروهای شخصی است. اکثر تقاطع‌های ژنو بین یک تا سه چراغ راهنمایی دارد. تنها در تقاطع کوچه‌ها و خیابان‌های بسیار کم‌رفت‌وآمد چراغ راهنمایی موجود نیست. یک چراغ راهنمایی مربوط به حالتی است که خودرو فقط یک ‌جهت برای عبور دارد. مثلا فقط مجاز به ورود به خیابان روبه‌روست. دو یا سه چراغ نیز در حالتی است که در چهارراه یا سه‌راه امکان ورود به هر دو یا سه خیابان راست و چپ یا روبه‌رو وجود دارد. این امر موجب شده است هیچ‌گاه خودروها در حرکت متقاطع قرار نگیرند. ضمنا شما از پیش از چهارراه موظف به انتخاب جهت و خط مربوط به آن هستید و اگر در خط اشتباه قرار گرفتید به‌هیچ‌عنوان امکان تغییر جهت و مسیر نخواهید داشت. در 10 روز اقامت در ژنو حتی یک‌بار پلیس راهنمایی و رانندگی را مشاهده نکردم. همه خیابان‌ها و کوچه‌ها به وسیله دوربین کنترل می‌شود و با توجه به شکل‌گیری شهر در انتهای دریاچه ژنو در محدوده مرکزی ترافیک نسبتا سنگین است، اما مردم ژنو امکان داشتن عجله در رانندگی ندارند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.